Hakediş İmalatlarında Birim Fiyatın Hatalı Alınması:
2013-2015 yılı uygulama işinde,
A) BFYEİ.15 poz nolu “Mezarlık çevresinin galvaniz saç ile çevrelenmesi” işi için yükleniciye ödemede bulunulması,
İşe ait sözleşmenin “İşin ve İş Yerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 18 inci maddesinin 18.2. numaralı fıkrasında “Yüklenicinin iş ve iş yerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda Genel Şartnamede yer alan hükümler uygulanır.” denilerek Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) hükümlerine atıf yapılmıştır. YİGŞ’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9 uncu maddesinin 11 inci fıkrasında ise, “İş ve işyerlerinin korunması konusunda gerek yapı denetimi görevlileri tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu bu hüküm ister idarenin talebi üzerine olsun isterse yüklenicinin kendi arzusu ile yapılmış olsun, işin ve işyerinin korunması amacıyla uygulanan güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümünün yükleniciye ait olduğunu, bu amaçla idare bütçesinden herhangi bir ödeme yapılamayacağını ortaya koymaktadır.
Diğer taraftan her ne kadar mevzuatta güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin yükleniciye ait olduğu ifade edilmiş ise de ihale aşamasında teklif birim fiyat cetvelinde iş kalemi olarak yer verilerek isteklilerden teklif alınan bir imalatın, idare tarafından yapılacak iş kapsamında değerlendirildiği ve bedelinin ödeneceğinin öngörüldüğü kabul edilmelidir. Zira teklif cetvelinde yer alan her bir imalat için istekliler bu imalatlar için ödeme yapılacağı düşüncesiyle tekliflerini vermektedirler. İşe ait sözleşme dosyasına ekli, idare ve yüklenici tarafından onaylanmış teklif birim fiyat cetveli incelendiğinde BFYEİ.15 poz nolu “Mezarlık çevresinin galvaniz saç ile çevrelenmesi” işinin cetvelin 46’ncı sırasında yer aldığı tespit edilmiştir. Bu durumda idarenin BFYEİ.15 poz nolu imalatı yapılacak iş kapsamında değerlendirdiği ve bedelinin idarece ödenmesini öngördüğü anlaşılmış olup bu imalat için yükleniciye ödemede bulunulmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, … İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. yüklenimindeki … Türbesi ve Haziresi 2013-2015 yılı uygulama işinde, BFYEİ.15 poz nolu “Mezarlık çevresinin galvaniz saç ile çevrelenmesi” işi için yükleniciye ödemede bulunulması sorgu konusu edildiği halde kamu zararı oluşmayan toplam …-TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, karar verildi.
B) BFYEİ.110 poz nolu “500 doz hidrolik kireç bağlayıcı harç ile mermerden her genişlikte mevcut basamak veya bordür taşının ıslah ve yerine konması işçiliği” işi birim fiyat tanımında yer alan işlemler,
BFYEİ.110 poz no’lu “500 doz hidrolik kireç bağlayıcı harç ile mermerden her genişlikte mevcut basamak veya bordür taşının ıslah ve yerine konması işçiliği” işi birim fiyat tanımında “mermerden her genişlikte mevcut basamak ve bordür taşının poz no V.1601/A şartları ile ıslahı ve yerine konması” denildiği ve V.1601/A poz no’lu imalat tanımında ise “Kontrolün direktifine, mevcut ve orjinal örneğine veya idarece verilecek projesine uygun olarak katraktan çıkmış mermerden temizi 25-30 cm. genişlikte (30 cm. dahil) rıht yüksekliği en az 20 cm. olmak üzere basamak veya bordur taşı yapılması, basamakların veya bordürün dört yüzü ve görünen başlarının gönyesinde olarak işlenmesi, görünen yüzlerinin tamamen perdahlanması, attaki basamağa 5 cm. bindirilmek şartıyla poz no:V.0104G harcı ile yatay olarak yerlerine konulması, basamaklar kontrolün talimatı ile parçalı yapılıyorsa ek yerlerinin şakulinde ve gönyesinde olmak üzere akçe geçmez tarzda birleştirilmesi, kenar veya köşesinde pah açılacaksa basamaklar veya bodur tamamlandıktan sonra yerlerinde açılması ve yüzlerinin perdahlanması işçiliği (mermer bedeli hariç), her türlü malzeme ve işçilik dahil, beher mt. bedeli: ÖLÇÜ: Yerine konmuş basamağın veya bordürün üst kenarının boyu mt. cinsinden ölçülerek bedeli ödenir.” denildiği, yapılan işlemin sadece teraziye alma işlemini kapsadığı ve yalnız bu işlem yapıldığı halde yukarda tanımlanan işlemler yapılmış gibi değerlendirilmek suretiyle ödeme yapılarak kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülmüş ise de savunma ve ekinde yer alan fotoğrafların incelenmesinden mezar taşlarıyla ilgili olarak sadece teraziye alma işleminin gerçekleştirilmediği, mezar kenarlarındaki mevcut bordürler kaldırılarak yandaki ahşap taşıyıcıların üzerlerine taşındığı, mevcut yerlerinin gerekli dolgular ve tuğla işleri yapılarak düzenlendiği, sökülen mermer bordürlerin dört kenarının da düzeltilerek, şakulünde ve gönyesinde olmak üzere yatay olarak yerlerine konduğu, akçe geçmez tarzda birleştirilerek tüm birleşim yerlerine paslanmaz çelik kenetler yapılmak suretiyle birleştirildiği görülmüş olup yapılan bütün bu imalatların birim fiyat tarifiyle uygunluk gösterdiği tespit edilmiştir.
Diğer taraftan her ne kadar sorguda mezar başında yer alan taşlarla ilgili işlemlerin ve tuğla örülme bedellerinin farklı pozlardan ödendiği ileri sürülmüş ise de sorguda bu durumu kanıtlayıcı herhangi bir bilgi, belge veya açıklamaya yer verilmemiştir. Benzer şekilde birimin m² olması gerektiği yönündeki iddia konusunda sorumluların birim fiyatlarda her türlü basamak bordür vb. imalatların bedellerinin m tül cinsinden hesaplandığı yönündeki açıklamalarına karşı yapılan açıklamanın makul olmadığı yönündeki karşılama dışında herhangi bir gerekçe sunulmamıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, BFYEİ.110 poz nolu “500 doz hidrolik kireç bağlayıcı harç ile mermerden her genişlikte mevcut basamak veya bordür taşının ıslah ve yerine konması işçiliği” işi birim fiyat tanımında yer alan bütün işlemlerin yerinde yapılan uygulama kapsamında gerçekleştirildiği görülmüş olup mevzuatına uygun olduğu anlaşılan sorgu konusu toplam …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle, karar verildi.