Hakediş İmalatlarında Birim Fiyatın Hatalı Alınması:
Uygulama işinde,
A) V.0807/A poz nolu “Düz Satıhta 9-12 cm kalınlıkta yonu taşına yüz açma işçiliği (1,75 sertliğindeki taş için)” işi kapsamında yükleniciye yonu taşlarına yüz açılma işçiliği bedeli ödenmesi,
… İnş. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … uygulama işinde, V.0807/A poz nolu “Düz Satıhta 9-12 cm kalınlıkta yonu taşına yüz açma işçiliği (1,75 sertliğindeki taş için)” işinin poz tarifinde, “Kontrolün direktifine veya V.0807 şartlarına uygun olarak, 9-12 cm’lik yonu taşına yüz açılmasında, her türlü malzeme ve işçilik dahil beher m² bedeli” denildiği, işe fotoğrafların incelenmesi ve mahallinde yapılan incelemede, yonu taşlarında yüz açma işçilik birim fiyat tanımlarında belirtilen taraklanma, işlenme, kesilme gibi işçiliklerin gerçekleşmediğinin, yonu taşlarının çaplanmış ve ebatlanmış olarak inşaat mahallinde getirildiğinin anlaşıldığı, yonu taşlarına yüz açılma işçiliğinin gerçekleştirilmediği halde ödeme yapılamayacağı ileri sürülmüş ise de sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerden V.0807/A poz tarifinde belirtilen işlemlerin iş başında ya da işyeri dışında yaptırılabileceği, bir diğer ifadeyle yüklenicinin taslak yonu taşını alıp işyerinde veya başka bir yerde imalata hazır hale getirebileceği gibi taşı üreticiden imalata hazır halde alabileceği, bu durumda hazır halde alınan taşın bedelinin işlenmemiş haldekinden doğal olarak yüksek olacağı ve 2012 yılı ve öncesi birim fiyatlarda taşın kesilme, işlenme, çaplanma, ebatlanma vs. işlemlerinin birim fiyata dahil olmadığı tespit edilmiş olup 23.02.2012 ihale tarihli söz konusu işte taşın kesilmesi, işlenmesi, ebatlanması vb. işler için V.0807/A pozundan ödeme yapılmasında mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, … İnş. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … uygulama işinde, V.0807/A poz nolu “Düz Satıhta 9-12 cm kalınlıkta yonu taşına yüz açma işçiliği (1,75 sertliğindeki taş için)” işi kapsamında yükleniciye yonu taşlarına yüz açılma işçiliği bedeli ödenmesinin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından sorgu konusu toplam …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle, karar verildi.
B) Fiyat farkı hesabı,
2002/5039 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Yapım İşlerine İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerin süre uzatımından dolayı fiyat farkı ödendiği durumları düzenleyen 12. maddesinde, “İdari şartname ve sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, mücbir sebepler ya da idarenin kusuru sonucu işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri ya da iş grupları için, bu madde hükmüne işin idari şartname ve sözleşmesinde yer verilmiş olması şartıyla bu Esaslara göre fiyat farkı verilebilir.
Fiyat farkı hesabında temel indeks, iş bitim tarihinin içinde bulunduğu aya ait indeksi, güncel indeks ise, hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aya ait indeksi ifade eder. Temel indeks ve güncel indeks olarak ise, Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından aylık yayımlanan (1994=100) bazlı Tablo- 2 : Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları Tablosunun “Genel” satırındaki sayı esas alınır.” denilmektedir.
… İnş. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … uygulama işine ait 2 nolu hakedişte alınan süre uzatımından hareketle revize edilen iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri ya da iş grupları için değil (iş programındaki aylara ait indekslerin değil), hakedişin düzenlendiği ayın güncel indeks olarak alınmasının kamu zararına neden olduğu, zira revize edilen iş programına göre 2014 Şubat ayının çalışılan aylardan olmaması ve Şubat ayına dek çalışılan son ayın Aralık 2013 olması nedeniyle alınması gereken güncel indeksin 2013 Aralık ayına ait indeksin olduğu ileri sürülmüş ise de yapılan incelemede sorumluların savunmalarında da belirttikleri üzere 2’nci hakedişin hazırlıklarının çalışılamayan süreler olan Ocak ve Şubat ayları boyunca sürdüğü ve hakedişin en son 06.03.2014 tarihinde hazırlanarak İdare tarafından yine Mart ayı içerisinde onaylandığı, çalışılamayan süreler olan Ocak ve Şubat ayları içerisinde imalatla ilgili olarak çalışılmasa da hakediş düzenleme çalışmaları yapılabileceği, dolayısıyla güncel indeks olarak Şubat 2014 ayına ait indeksin alınmasının bu anlamda mevzuata aykırı olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, … İnş. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … uygulama işine ait 2 nolu hakedişte yükleniciye yapılan fiyat farkı ödemesinin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından sorgu konusu toplam …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle, karar verildi.
C) SNBF.27 poz nolu “Şantiye dışına kamyonla kazı malzemesi ve moloz nakli” işine ilişkin inşaat artığı ve moloz nakliyesi ödemelerinde esas alınan taşınan malzeme yoğunluğu,
Taşıma İşlerine İlişkin Genel Teknik Şartnamenin 2.8 nolu maddesinde yer alan “İnşaat veya İmalatın Birimindeki Malzeme Yoğunlukları” başlıklı III sayılı Cetvelin devamındaki 2 numaralı notta “her cins malzemeden kargir enkaz için yoğunluk 2,000 ton/m³” olduğu hükmü yer almaktadır. Sorumlular savunmalarında her ne kadar yıkım ve sökümden çıkan her cins yıkıntı (enkaz) için, birim hacim ağırlığı 3 nolu cetvelden alınarak, yıkım ve söküm öncesi imalattaki ölçüye göre taşıma hesabında kullanılacağını, dolayısıyla beton imalatlar için 2,200 ton/m³, betonarme betonu ve beton prefabrik yapı elemanı için 2,400 ton/m³ yoğunluğun kullanılacağını ileri sürmüşler ise de kırım sonucunda oluşan moloz ve inşaat artığı şeklindeki enkazın taşınma bedelinin hesabında yukarıda yer verilen hüküm gereğince yoğunluğun 2,000 ton/m³ olarak dikkate alınması gerekmektedir. Bir diğer ifadeyle imalatta blok halinde olan betonun kırımı sonrasında oluşacak enkaz yığınında boşluklar oluşacağından enkaz taşıma yoğunluğunun, savunmada ileri sürülen yoğunluklardan farklı olarak 2,000 ton/m³ üzerinden hesaplanması gerekir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, … İnş. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … uygulama işinde inşaat artığı ve moloz nakliyesine ilişkin ödemede taşınan malzeme yoğunluğunun hatalı alınması suretiyle sebep olunan toplam …-TL kamu zararının …’dan müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine oybirliğiyle, karar verildi.