Hakediş İmalatlarında Birim Fiyatın Hatalı Alınması:
2012 yılı uygulama işinde,
A) 23.202 poz nolu “İşlenerek dekore edilmiş demirden parmaklık vb. dekoratif imalat yapılması” işi kapsamında yapılan korkuluk imalatının birim fiyat tanımına uygunluğu,
... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2012 yılı uygulama işinde, 23.202 poz nolu “İşlenerek dekore edilmiş demirden parmaklık vb. dekoratif imalat yapılması” işi birim fiyat tanımında ağırlık itibariyle % 90’lık bölümünün işlenerek dekore edilmiş demir olma şartı yer aldığı halde yapılan korkuluk imalatının tanımda belirtilen şartları taşımadığı halde 23.202 poz nolu imalat kaleminden ödeme yapılarak …-TL kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmüştür.
Öncelikle, sorguda …-TL olarak hesaplanan kamu zararının, savunmalarda da belirtildiği üzere matematiksel hata içerdiği, hesaplamanın …-TL olması gerektiği anlaşılmıştır. Diğer taraftan sorguda her ne kadar 23.202 nolu poz kapsamında ödemesi yapılan ferforje korkuluk imalatının söz konusu poza ait birim fiyat tanımında belirtilen % 90 işlenerek dekore edilme şartını taşımadığı, dolayısıyla ödemenin 23.202 nolu poz yerine 23.176 nolu “Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” pozu kapsamında yapılması gerektiği ifade edilmiş ise de 23.176 nolu poz çeşitli çelik çubuk, lama ve profil demirlerden yapılan imalatlara ilişkin olup savunma ekinde yer alan fotoğraflardan, yerinde yapılan imalata ilişkin tüm işlemlerin onaylı projeler dahilinde kutu profil demirine değil, dolu dövme demir malzemelere yapıldığı ve ara çubukların üst ve altlarında, ana dikmede, üst başlık kısmında da sıcak dövme işlemi yapıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla 23.176 nolu pozda belirtilen malzemelerle yapılan bir iş olmadığı görülen ferforje korkuluk imalatının, 23.202 nolu poz kapsamında ödenmesinin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2012 yılı uygulama işinde, ferforje korkuluk imalatının 23.202 poz nolu “İşlenerek dekore edilmiş demirden parmaklık vb. dekoratif imalat yapılması” işi kapsamında ödenmesinin sorgu konusu edildiği ancak mevzuatına uygun olduğu anlaşılan toplam …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle, karar verildi.
B) YFZ.16 poz nolu “5 cm açık renkli traverten ile döşeme kaplaması yapılması (30 cm x serbest boy)” işi yeni birim fiyat analizinde esas alınan açık renkli traverten malzeme miktarı,
... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2012 yılı uygulama işinde, YFZ.16 poz nolu “5 cm açık renkli traverten ile döşeme kaplaması yapılması (30 cm x serbest boy)” işi yeni birim fiyat analizinde esas alınan açık renkli traverten malzemenin girdi miktarının, tüm emsal pozlarda ve idareye ait analizlerde 1.05 m² olacak şekilde (zayiatı) yer almasına rağmen, 0.51 m² mükerrer yer aldığı ileri sürülmüş ise de savunmalardan YFZ.16 poz nolu analizde, açık renkli travertenin zayiatıyla birlikte 1,05 m² alındığı, bunun yanında Çevre Şehircilik Bakanlığı’nın 04.416/E001 poz nolu “Açık renkli traverten (2 cm x 30 cm x serbest boy)” rayicinin birim fiyat tarifinde ebat artışı için yer verilen formülasyona uygun olarak yapılan hesaplama sonucunda “k” değerinin 0,51 bulunduğu anlaşılmış olup herhangi bir mükerrerliğe neden olunmadığı ve yapılan uygulamanın mevzuatına uygun olduğu görülmüştür.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2012 yılı uygulama işinde, YFZ.16 poz nolu “5 cm açık renkli traverten ile döşeme kaplaması yapılması (30 cm x serbest boy)” işi yeni birim fiyat analizinde esas alınan açık renkli traverten malzeme miktarının mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından sorgu konusu toplam …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle, karar verildi.
C) YFZ.020 poz nolu “… minaresinde ahşap ve tuğladan oluşan merdiven yapılması” işi yeni birim fiyat analizinde esas alınan malzeme ve işçilik miktarı,
... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2012 yılı uygulama işinde, YFZ.020 poz nolu “… minaresinde ahşap ve tuğladan oluşan merdiven yapılması” işi yeni birim fiyat analizinde esas alınan çam kereste, Horasan harcı ve klasik tuğla miktarlarının hatalı alındığı, 04.151 kereste miktarı ile ilgili ataşman ve fotoğrafların incelenmesinden ortalama 25 mm’lik 20 x 80 cm ebadında tahta merdiven basamağı kullanıldığı tespit edildiği, derinlik 20 cm olduğundan (zayiatlı olarak) 1 mt için kereste miktarının 0.0304 m³ olması gerekirken iki katı alındığı ileri sürülmüş ise de sorumlularca yapılan savunma ve eki belgelerden, sözleşme konusu … minaresinin basamaklarının örgü sisteminde tuğla ve ahşap malzeme birlikte kullanılarak imal edildiği, merdiven merkezinde ahşap bir seren ya da tuğla örgü ile oluşturulmuş bir sütun bulunmadığından çekirdeksiz ancak yedekli sistem olarak inşa edilen minarede minare basamağı oluşturmak için iki adet kerestenin üst üste bindirildiği, görünen basamak boyu ortalama 80 cm olmasına rağmen bir merdiven basamağı için kullanılan ahşap boyunun 100 cm olduğu, 20 cm’lik kısmının minare gövdesinin içinde kalacak şekilde mesnetlenip boşluk kalan kısımlarının horasan harçla doldurulduğu, dolayısıyla imalatta kullanılan kereste miktarının savunmada hesaplandığı üzere 0,06 m³, horasan harcı miktarının 0,0593 m³ ve örgü duvarda kullanılan tuğla miktarının da 0,0275 m³ olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla söz konusu malzeme miktarları analizdeki miktarlarla uyumluluk gösterdiğinden çam kereste, Horasan harcı ve klasik tuğla miktarlarına ilişkin olarak yapılan ödemenin mevzuatına uygun olduğu görülmüştür.
Diğer yandan YFZ.020 poz nolu yeni birim fiyat analizinde işçilikler arasında marangoz ustası ve duvar ustası yer almakta iken analize ayrıca mütehassıs ustanın da dahil edilmesi konusunda, aynı alanda minare içerisinde duvar ustası monte edilmesi gerçekleştirdiğinden 1 metre (bir basamak) için 15 saat mütehassıs ustanın analize ayrıca dahil edilmemesi gerektiği, tek basamak için 2 günlük mesaiye ihtiyaç olmadığı, dolayısıyla yeni birim fiyat analizinde fazladan işçilik dahil edilerek kamu zararına yol açıldığı ileri sürülmüş ise de savunma ve ekinde yer alan belgelerden çekirdeksiz ancak yedekli minare grubuna giren söz konusu işte mevcut gövdenin içerisine merdiven basamaklarının yerleştirilmesi, bu basamakların hizaya getirilmesi, son basamağın şerefe kapısında bitecek şekilde ayarlanması gibi ince noktalar düşünüldüğünde yapılacak olan merdivenin yeni bir merdiven yapılmasından daha zor olduğu ve nitelikli bir işçilik gerektirdiği anlaşılmaktadır. Analize bakıldığında analizde yer alan ustaların yaptıkları işlerin birbirini tamamlayan ve farklı işlemler olduğu da görülmektedir. Bu çerçevede yedek merdiven ile asıl merdivenin birleştiği yer için ahşabın uygun olarak kesilmesi, biçimlendirilmesi, ölçülendirilmesi için çalışan marangoz ustası yanında duvarcı ustası yedek merdiven ile asıl merdivenin arasında kalan alan için horasan harcı ile dolgu tabakası oluşturulması, duvar kenarlarının düzeltilmesi, minare cidarına yer açılarak ahşabın yerleştirilmesi, hizaya getirilmesi işini yerine getirmektedir. Bu noktada mütehassıs usta ve düz işçi ise marangoz ustası tarafından ebatlanmış ahşapların yerine uygun olarak monte edilmesi, hizaya getirilmesi, merdiven sistematiğine uygun olarak düzenlenmesi, asıl merdiven ahşabının altına uygun olarak tuğla kaplanması, tuğla kısmın duvara giren yerlerine uygun şekilde kaplanması, harç ile ahşabın birleşim detaylarının düzeltilmesi, asıl merdiven ile yedek merdivenin birleşiminin yapılması, yedek merdivenin altında tuğla olmadığından duvara girişinin sağlamlaştırılması için çalışmaktadır. Diğer taraftan … Genel Müdürlüğüne ait V.1164/B nolu “Hidrolik kireç harcı ile minarede yonu taşından kurşunlu ve kenetli yedek veya çekirdeksiz minare basamağı yapılması ve yerine konması işçiliği” pozuna ilişkin analizde 1 mt imalat için 001.V04 rayiç nolu mütehassıs usta girdisinin 25 saat ve 01.501 rayiç nolu düz işçi girdisinin de 2 saat olarak yer aldığı görülmüştür. Bu durumda yedek veya çekirdeksiz minare basamağı yapılması ve yerine konması işinde tek basamak için 2 günlük mesaiye ihtiyaç olmadığı yönündeki iddia geçerliliğini yitirmektedir. Ayrıca V.1164/B poz nolu işin, YFZ.020 poz nolu imalatın ahşap ve tuğladan oluşturulan merdiven basamağı yapılması işi olduğu, bu nedenle bu iki pozun birbiriyle karşılaştırılamayacağı ifade edilmiş ise de savunma ve eki belgelerden sözleşme konusu … minaresinin basamaklarının örgü sisteminde tuğla ve ahşap malzeme birlikte kullanılarak, merdiven merkezinde ahşap bir seren ya da tuğla örgü ile oluşturulmuş bir sütun bulunmadan çekirdeksiz ancak yedekli sistem olarak inşa edildiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak V.1164/B nolu poza benzer şekilde YFZ.020 poz nolu yeni birim fiyat analizinde 15 saat mütehassıs usta ve düz işçi girdisine yer verilmesinde mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2012 yılı uygulama işinde, YFZ.020 poz nolu “… minaresinde ahşap ve tuğladan oluşan merdiven yapılması” işi yeni birim fiyat analizinde esas alınan malzeme ve işçilik miktarlarının mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından sorgu konusu toplam …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle, karar verildi.