Hakediş İmalatlarının Hatalı Alınması:
2013-2014 yılları restorasyonu ve çevre düzenlemesi işinde,
A) 18.185 poz nolu “Patlayıcısız demirli ve demirsiz beton yıkımı” işi metrajlarına dahil edilen avlu ve türbe etrafı ile minare arkası sökümlerin 18.189 poz nolu “Parke beton plak adi kaldırım ve blokaj sökümü” işi metrajlarına da dahil edilmesi,
18.189 poz nolu “Parke beton plak adi kaldırım ve blokaj söküm” işi metraj cetvellerinde yer alan avlu ve türbe etrafı ile minare arkasındaki söküm alanlarının 18.185 poz nolu “Patlayıcısız demirli ve demirsiz beton yıkımı” işi metrajlarına da dahil edilmesi konusunda, sökümde alan tamamen temizlendiğinden aynı alanlardaki kaplama malzemesi altı beton için ayrıca söküm bedeli verilmemesi gerektiği, aksi halde aynı alanlar için söküm bedelinin mükerrer verileceği ileri sürülmüş olmasına rağmen sorumlularca gönderilen savunmalardan m³ cinsinden öngörülen 18.185 nolu poz ile m² cinsinden öngörülen 18.189 nolu pozlarla iki farklı imalatın ödenmesinin öngörüldüğü, parke altında sökülen betonların, parke altı altlık malzemesi olmayıp parke kaplama altında çökmeyi engellemek ve aynı zamanda düzgün bir zemin oluşturmayı sağlamak için yapılmış olan ortalama 10 cm kalınlığında grobeton imalatlar olduğu anlaşılmış olup aynı alanlarda iki farklı söküm işleminin yapılabileceği sonucuna varılmıştır. Raporun sonuç kısmında her ne kadar beton veya adi kaldırım sökümünde kaplama malzemesinin betondan ayrılmasının mümkün olmadığı gibi blok olarak sökümünün gerçekleşmediği, genel olarak 10 cm altlık serildiği ve söküm yapılan imalatın yok edilip zeminin eski haline getirilmesi şeklinde olduğu ifade edilmiş ise de … 2013-2014 yılları restorasyonu ve çevre düzenlemesi işinde de aynı durumun geçerli olduğuna dair kanıtlayıcı herhangi bir bilgi veya belgeye yer verilmemiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, … İnş. Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2013-2014 yılları restorasyonu ve çevre düzenlemesi işinde, 18.185 poz nolu “Patlayıcısız demirli ve demirsiz beton yıkımı” işi metrajlarına dahil edilen avlu ve türbe etrafı ile minare arkası sökümlerin 18.189 poz nolu “Parke beton plak adi kaldırım ve blokaj sökümü” işi metrajlarına da dahil edilmesinin sorgu konusu edildiği ancak mevzuatına uygun olduğu anlaşılan toplam …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle, karar verildi.
B) V.1661/A ve V.1664/A poz nolu imalatlar kapsamında aynı alana mükerrer dolgu harcı ödenmesi,
V.1661/A poz nolu “Horasan harcı ile yüzü bozuk, eski, düz ve kavisli duvar satıhlarında sıva altı dolgu yapılması” birim fiyat analizinde V.0130 nolu “Horasan sıva harcı (alt tabaka ve dolgu için)” rayicine 0,035 m³ (3,5 cm) olarak yer verilmiştir. V.1664/A poz nolu “Horasan harcı ile eski duvar yüzlerine tirfil veya çelik mala perdahlı düz sıva yapılması” birim fiyat analizinde de V.0130 nolu “Horasan sıva harcı (alt tabaka ve dolgu için)” rayicine 0,012 m³ (ortalama 1 cm) ve V.0129 nolu “Horasan duvar harcı” rayicine 0,035 m³ (3,5 cm) olarak yer verilmiştir. Dolayısıyla her iki pozun aynı alana uygulanması halinde V.1664/A poz nolu imalatta yer alan V.0130 poz nolu alt tabaka ve dolgu harcı mükerrer olmaktadır. Aynı alana mükerrer sıva altı dolgu harcının uygulanması söz konusu olamayacağına göre V.1664/A poz nolu imalat kapsamında yapılan ödemelerden V.0130 nolu poz bedelinin düşülmesi gerekmektedir.
… İnş. Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2013-2014 yılları restorasyonu ve çevre düzenlemesi işine ait hakediş ve eki evraklarının incelenmesi sonucunda, aynı alana uygulanan V.1661/A ve V.1664/A poz nolu imalatların ödemeleri yapılırken V.0130 nolu poz bedelinin düşülmediği ve mükerrer ödemeye sebep olunduğu görülmüştür.
Sorumlular savunmalarında her ne kadar sıva raspası sonrasında beden duvarlarında V.1661/A pozu ile sıva altı dolgu imalatı ödendiğini, bu pozun sıva yapım pozu olmayıp sadece duvarda sıvaya hazır bir yüzey oluşturma amacıyla yapılan bir imalat olduğunu, V.1664/A nolu poz analizinde V.0130 Horasan sıva harcının yanında yer alan “alt tabaka ve dolgu için” açıklamasının hatalı olduğunu, sözleşme eki teklif birim fiyat listesinde ve teknik şartnamede bu poz tarifinde V.0130 harcının ortalama 1 cm kalınlıkta üst tabaka olarak uygulanacağının belirtildiğini, sözleşme eki ve ihale dokümanında analizler yer almadığı ve poz belirtilmediği için uygulanan imalatların teknik şartname olarak kabul edilen tariflere göre yüklenici tarafından kabul edilip uygulandığını, sözleşmede ve ihale dokümanında yer almayan imalatın analizinin açılımında belirtilen hatalı bir ifadeden ötürü mükerrer ödemenin oluşmayacağını ifade etmişler ise de V.1661/A poz nolu imalatın horasan harcı ile yüzü bozuk, eski, düz ve kavisli satıhlara sıva altı dolgu işi olduğu birim fiyat tanımından açıkça görülmektedir. V.1661/A ve V.1664/A nolu her iki pozun birim fiyat analizinde V.0130 Horasan sıva harcının alt tabaka ve dolgu için olduğu net bir şekilde ifade edilmiş olup bu ifadenin hatalı bir şekilde pozda yer aldığını ileri sürmek mümkün değildir. Dolayısıyla V.1664/A nolu poz kapsamında alt tabaka dolgu için uygulanan horasan sıva harcının aynı alana V.1661/A nolu pozun uygulanması durumunda tekrardan uygulanması mümkün olamayacağından bedelinin de her iki poz kapsamında değil sadece tek bir poz kapsamında ödenmesi gerekecektir. Bir diğer ifadeyle V.1661/A ve V.1664/A nolu her iki poz kapsamında V.0130 rayiç nolu Horasan sıva harcının bedelinin ödenmesi durumunda mükerrer ödemeye ve kamu zararına sebep olunacaktır.
Diğer taraftan sorgu üzerinde yapılan incelemede, kamu zararı hesabında matematiksel hata yapıldığı, düz işçi için birim fiyatın 3,22-TL olması gerekirken 3,29-TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, … İnş. Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2013-2014 yılları restorasyonu ve çevre düzenlemesi işinde, 197,302 m²’lik aynı alana uygulanan V.1661/A ve V.1664/A poz nolu imalatların ödemeleri yapılırken V.0130 nolu poz bedelinin mükerrer ödenmesinin sorgu konusu edildiği toplam …-TL’nin matematiksel hatadan kaynaklanan …-TL’si için ilişik bulunmadığına, bakiye …-TL kamu zararının …’dan müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine oybirliğiyle, karar verildi.
C) V.2221 poz nolu “15 cm’lik kandillik cam fanus (fanus dahil)” imalat birim fiyatına % 25 müteahhit genel giderleri ve kârı ekli olmasına rağmen tekrar % 25 kâr eklenmesi,
İşe ait Özel 1 ve Özel 2 analizleriyle fiyatlandırılmış olan avize imalatlarının analizlerinin incelenmesi sonucunda V.2221 pozunun imalat birim fiyatı % 25 yüklenici kârlı olduğu halde tekrar % 25 kâr eklenerek yüklenici karının mükerrer verildiği ve …-TL kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır. Ancak sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda, hatalı düzenlenmiş analize göre ödenmesi gereken miktarın Özel 1 nolu analiz için (2 adet x …=) …-TL ve Özel 2 nolu analiz için (1 adet x …=) …-TL olmak üzere toplamda …-TL, sorguda tespit edilen hatanın düzeltilmesi üzerine yapılacak analize göre ödenmesi gereken miktarın Özel 1 nolu analiz için (2 adet x … =) …-TL ve Özel 2 nolu analiz için (1 adet x …=) …-TL olmak üzere toplamda …-TL, yüklenici dilekçesine istinaden varılan anlaşma fiyatlarına göre ödenmesi gereken miktarın Özel 1 nolu analiz için (2 adet x …=) …-TL ve Özel 2 nolu analiz için (1 adet x …=) …-TL olmak üzere toplamda …-TL olduğu ancak hakedişte ödeme yapılan miktarın Özel 1 nolu analiz için (2 adet x …=) …-TL ve Özel 2 nolu analiz için (1 adet x … =) … -TL olmak üzere toplamda …-TL olduğu görülmüştür. Bu durumda sorguda tespit edilenlere göre hesap edilen ödenmesi gereken tutardan yaklaşık % 45 oranında daha düşük bir bedelden ödeme yapılmış olup kamu zararının aksine idarenin menfaatine uygun bir durum oluşmuştur.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, … İnş. Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti. yüklenimindeki … 2013-2014 yılları restorasyonu ve çevre düzenlemesi işinde V.2221 poz nolu “15 cm’lik kandillik cam fanus (fanus dahil)” imalat birim fiyatına % 25 müteahhit genel giderleri ve kârı ekli olmasına rağmen tekrardan % 25 kâr eklenmiş ise de yapılan incelemede yükleniciye yapılan ödemenin yapılması gereken ödemeye göre % 45 oranında daha düşük olduğu tespit edildiğinden sorgu konusu …-TL hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına oybirliğiyle, karar verildi.