Brüt İşçilik Maliyetinin Yükleniciye Fazla Ödenmesi
İhale tarihi 22.03.2013 olan …Genel Müdürlüğü …Bölge Müdürlüğü ile …Tic. Ltd. Şti. arasında 11.06.2013 tarihinde sözleşmesi imzalanan … TL sözleşme bedelli …... İşine ait hakediş ödemelerinde, Kamu İhale Kurumundaki işçilik hesap modülüne göre hesaplanan brüt işçilik maliyeti ile yüklenicinin katlandığı brüt işçilik maliyeti arasında yüklenici lehine fark oluştuğu görülmüştür.
İşe ilişkin İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,
“…
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Görev yapacak temizlik personellerine asgari ücrete %10 (Yüzde On) ilave ödeme yapılacaktır. Yapılacak olan bu ödeme teklif fiyata dahil edilecektir. Resmi ve Dini Bayram günleri ile Yılbaşı günü ve resmi tatillerde çalışma yapılmayacaktır. İş süresince toplam 2500 saat fazla çalışma yaptırılabilecektir.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Tüm temizlik personeline, her bir personel için, aylık 22 gün üzerinden günlük brüt 5,00 TL (Beş TL) yemek ücreti, personele nakdi olarak ödenecek, tahakkuk bordrosunda gösterilecektir.
Tüm temizlik personeline her bir personel için, aylık 22 gün üzerinden günlük brüt 2.80 TL (İki TL, Seksen Kr) yol ücreti, personele nakdi olarak ödenecek, tahakkuk bordrosunda gösterilecektir.
Tüm temizlik görevlilerine verilecek giyim eşyası özellikleri ve sayısı teknik şartnamede belirtilmiştir. Tüm temizlik görevlilerine, görevleri süresince görev alanlarında giymeleri için Teknik Şartnamede belirtilen kıyafetleri, mevsimlik olarak (yazlık ve kışlık) teknik şartnamede belirtilen sürelerde her bir görevli için ayrı ayrı, tek tip ve standartta giydirmek üzere yeni bir şekilde ayni olarak temin etmekle yükümlüdür... " denilmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde aylık asgari işçilik maliyeti, brüt asgari ücret veya İdari Şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarından oluşur. Yüklenici, teklif bedeli içinde yer alan ve İdareden aldığı brüt işçilik ücretlerini olduğu gibi işçi bordrolarına koyarak ödemekle yükümlüdür. Bu bedelin işçilere veya işçiler adına ilgili Kurumlara tam ödenmemesi halinde İdare tarafından yükleniciye fazladan bir ödeme yapılmış olması nedeniyle kamu zararı ortaya çıkacaktır.
Söz konusu hizmet alımı işine ait hakediş ödemelerinin incelenmesinde, Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak yapılan hesaplama ile bulunan aylık brüt işçilik maliyeti ile işçi ücret bordolarına göre hesaplanan aylık brüt işçilik maliyeti arasında yüklenici lehine farkın olduğu görülmüş olup bu farkın yüklenici tarafından işçilere yemek, yol ücretlerinin eksik ödenmesinden, fazla çalışma ve resmi tatil çalışma ücretlerinin eksik ödenmesinden, işçinin raporlu olduğu günler için ücret ve yemek-yol gideri kesintisi yapılmasından veya SGK’ya eksik prim ödenmesinden kaynaklanabileceği düşünülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’mun “Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü” başlıklı 36’ncı maddesinin beşinci fıkrasında, “İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür. ” hükmü gereğince İdare tarafından aylık işçi ücret bordroları üzerinden, yüklenicinin işçi ücretlerini ve sigorta primlerini tam hesaplayıp hesaplamadığı kontrol edilerek, işçi ücretlerinden yapılmış bir kesinti (icra kesintisi gibi yasal kesintiler dışında) varsa bunun da hakedişlerden düşülmesi gerekmektedir.
Nitekim bazı …Bölge Müdürlüklerinde bu şekilde hesaplama yapılarak bulunan yüklenici tarafından ödenmeyen brüt işçilik ücretlerinin, hakediş üzerinden kesintisinin yapıldığı görülmüştür.
Sorumlular savunmalarında, sorguda yapılan kamu zararı hesabının hatalı olduğunu, ihale tarihi itibariyle geçerli olan 07.05.2004 tarihli ve 25455 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hizmet Alımı Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8’inci maddesine göre hesaplama yapıldığında kamu zararı tutarının … TL olarak bulunduğunu belirtmişler ancak bu tutarın tahsil edildiğine ilişkin herhangi bir belge göndermemişlerdir.
Bu itibarla, …… İşine ait hakediş ödemelerinde, yüklenici tarafından ödenmeyen brüt işçilik ücretlerinin toplam tutarı olarak sorguda belirtilen …TL’nin,
a)İlişikli ödeme emri belgeleri ve ekleri üzerinden yargılama esnasında yapılan yeniden hesaplamada …TL’sinin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, bu konuda ilişilecek husus bulunmadığına,
b)Kalan …TL’ sinin ise aşağıdaki hesaplama tablosunda gösterildiği üzere kamu zararı niteliğinde olduğu görüldüğünden, bu tutarın,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi … (Bölge Müd. Yard.) ile Gerçekleştirme Görevlisi … (Destek Hizm. Şube Müd.)’ye,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi … (Bölge Müd. Yard.) ile Gerçekleştirme Görevlisi … (Destek Hizm. Şube Müd.)’ye müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oybirliğiyle, karar verildi.