Brüt İşçilik Maliyetinin Yükleniciye Fazla Ödenmesi
İhale tarihi 28.05.2014 olan … Genel Müdürlüğü … Bölge Müdürlüğü ile …Ltd. Şti. arasında 22.08.2014 tarihinde sözleşmesi imzalanan … TL sözleşme bedelli …… İşine ait 4 hakediş ödemesinde, Kamu İhale Kurumundaki işçilik hesap modülüne göre hesaplanan brüt işçilik maliyeti ile yüklenicinin katlandığı brüt işçilik maliyeti arasında yüklenici lehine fark oluştuğu görülmüştür.
İşe ilişkin İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,
“…
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti
Bu işte çalıştırılacak olan 1 adet güvenlik şefi asgari ücretin %35 fazlası, 58 adet özel güvenlik görevlisi asgari ücretin %25 fazlası ücretle çalıştırılacaktır. Çalıştırılacak olan özel güvenlik görevlileri genel tatil günleri de dahil olmak üzere, 3' lii vardiya sistemi içinde günde 8 saat olmak üzere ayda 30 tam gün çalışacaktır.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
a-Yemek giderleri:
Her özel güvenlik görevlisine 1 (bir) günlük yemek bedeli olarak brüt 8 (sekiz) TL ve bu bedel 26 gün ile çarpılarak bir özel güvenlik görevlisinin aylık yemek bedeli hesaplanır. Yüklenici kişilerin aylık bürüt yemek bedelini, ücret bordrolarında göstermek şartı ile nakdi olarak ödemek zorundadır.
b-Yol giderleri,
Her özel güvenlik görevlisine 1 (bir) günlük yol bedeli olarak brüt 4,89 TL ve bu bedel 26 gün ile çarpılarak bir özel güvenlik görevlisinin aylık yol bedeli hesaplanır. Yüklenici kişilerin aylık bürüt yol bedelini, ücret bordrolarında göstermek şartı ile nakdi olarak ödemek zorundadır... " denilmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde aylık asgari işçilik maliyeti, brüt asgari ücret veya İdari Şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarından oluşur. Yüklenici, teklif bedeli içinde yer alan ve İdareden aldığı brüt işçilik ücretlerini olduğu gibi işçi bordrolarına koyarak ödemekle yükümlüdür. Bu bedelin işçilere veya işçiler adına ilgili Kurumlara tam ödenmemesi halinde İdare tarafından yükleniciye fazladan bir ödeme yapılmış olması nedeniyle kamu zararı ortaya çıkacaktır.
Söz konusu hizmet alımı işine ait hakediş ödemesinin incelenmesinde, Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak yapılan hesaplama ile bulunan aylık brüt işçilik maliyeti ile işçi ücret bordolarına göre hesaplanan aylık brüt işçilik maliyeti arasında yüklenici lehine farkın olduğu görülmüş olup bu farkın yüklenici tarafından işçilere yemek, yol ücretlerinin eksik ödenmesinden, fazla çalışma ve resmi tatil çalışma ücretlerinin eksik ödenmesinden, işçinin raporlu olduğu günler için ücret ve yemek-yol gideri kesintisi yapılmasından veya SGK’ya eksik prim ödenmesinden kaynaklanabileceği düşünülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü” başlıklı 36’ncı maddesinin beşinci fıkrasında, “İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür. ” hükmü gereğince İdare tarafından aylık işçi ücret bordroları üzerinden, yüklenicinin işçi ücretlerini ve sigorta primlerini tam hesaplayıp hesaplamadığı kontrol edilerek. işçi ücretlerinden yapılmış bir kesinti (icra kesintisi gibi yasal kesintiler dışında) varsa bununda hakedişlerden düşülmesi gerekmektedir.
Nitekim bazı … Bölge Müdürlüklerinde bu şekilde hesaplama yapılarak bulunan yüklenici tarafından ödenmeyen brüt işçilik ücretlerinin, hakediş üzerinden kesintisinin yapıldığı görülmüştür.
Ayrıca 31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 29.11.2013 tarihinde yürürlüğe giren 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alanlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde, “İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibariyle hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5'inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir...” hükmüne yer verilerek ihale tarihi itibariyle hesaplanan brüt işçilik maliyeti ile uygulama ayındaki brüt işçilik maliyeti arasında fark çıkması durumunda bu tutarın hakedişten kesilmesi gerektiği ifade edilmiştir...…. İşine ait 4 hakediş ödemesinde, yüklenici tarafından ödenmeyen brüt işçilik ücretlerinin toplam tutarı olarak sorguda belirtilen …TL’nin,
a) İlişikli ödeme emri belgesi ve ekleri üzerinden yargılama esnasında yapılan yeniden hesaplamada …TL’sinin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, bu konuda ilişilecek husus bulunmadığına,
b) Kalan …TL’sinin ise aşağıdaki hesaplama tablosunda gösterildiği üzere kamu zararı niteliğinde olduğu görüldüğünden, bu tutarın,
Harcama Yetkilisi …(Bölge Müd. Yard.) ile Gerçekleştirme Görevlisi …(Destek Hizm. Şube Müd.) ’e müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oybirliğiyle, karar verildi.