Kiralamaya İlişkin Eksiklikler
Üniversitenin Rektörlük yerleşkesinde ..... bulunan toplam ..... m2 yüz ölçümüne sahip kantin ve depo niteliğindeki taşınmazın ..... 'ye kiraya verilmesi işinde;
A) Kira süresi sona ermesine ve kiracı tarafından taşınmazın idareye teslim edilmemesine rağmen gecikme cezası kesilmemesi nedeniyle ..... TL’lik kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
İdare ile Kiracı arasında ..... tarihinde imzalanan Sözleşmenin;
2’nci maddesinde; “Kira süresi yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren 1 (bir) yıldır.”
10’uncu maddesinde “Kiracı kira süresinin bitiminde derhal, sözleşmenin feshi halinde ise tebligatı müteakip on beş gün içinde taşınmazı tahliye etmek zorundadır. Kiracı taşınmazı tahliye etmezse 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75 inci maddesine göre kiracının tahliyesi sağlanacaktır.”
14’üncü maddesinde ise; “Kira süresinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halinde taşınmaz idareye teslim edilmezse, geçen her gün için cari kira bedelinin binde beşi oranında ceza itirazsız olarak ödenir ve bunlardan ayrıca ecrimisil alınmaz.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede; ..... tarihi itibari ile kira sözleşmesinin süresinin sona erdiği ancak yüklenici tarafından taşınmazın boşaltılarak zamanında idareye teslim edilmediği, idare tarafından sözleşmenin 10’uncu maddesi gereği tahliyeye ilişkin işlemlerin başlatılmadığı, Kiracının taşınmazı ..... tarihi itibariyle boşalttığı fakat sözleşmenin 14’üncü maddesi gereği kiracıdan tahsil edilmesi gereken cezanın tahsil edilmeyerek kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Muhasebe yetkilisinin tarh ve tahakkuk aşaması tamamlanmış gelir ve alacakların tahsilinden sorumluluğu bulunduğundan, sorgu konusu olayda ise Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına kira sözleşmesi ile ilgili herhangi bir talimat veya bilginin zamanında verilmediği savunmaların incelenmesi sonucunda anlaşıldığından, Muhasebe Yetkilisi .....’ın oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.
Diğer Sorumlu ..... göndermiş olduğu savunmasında özetle, kira süresinin ..... tarihinde bittiğini, kiracının faaliyetlerini ..... tarihinde sonlandırdığını, kiracının geç tahliye etmesiyle ilgili olarak sözleşmenin 14’üncü maddesi gereğince ceza alınmasına yönelik ..... tarihli Rektörlük oluru alındığını, konuyla ilgili kiracıya ..... tarihli tebligat yapıldığını, tahsilat olmaması üzerine sözleşmenin 14’üncü maddesi gereği cezanın kayıtlara alınması ve takibi için Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına ..... tarihli yazı yazıldığını belirtmiş olsa da; ..... tarihinde kira süresinin bitimi ve sonraki süreç değerlendirildiğinde, sözleşmenin 14’üncü maddesi gereğince alınması gereken cezanın tahakkuku ile takip ve tahsili için Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına bildirilmesi gereken işlemlerin zamanında yapılmadığı, bu sebeple tahsil edilemeyen ceza tutarı olan ..... TL’lik kamu zararından, .....’in sorumlu olduğu görülmektedir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde kira süresinin sona ermesine rağmen kiracı tarafından taşınmazın idareye teslim edilmemesi sonucu alınması gereken gecikme cezasının tahsil edilmemesi neticesinde oluşan toplam ..... TL kamu zararının, Diğer Sorumlu .....’e tek başına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.
B) Taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen ve işletme ruhsatı almayan kiracının sözleşmesinin fesh edilip kesin teminatının irad kaydedilmesi gerekirken herhangi bir işlem yapılmaması suretiyle ..... TL’lik kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
Kira Sözleşmesinin eki olan Kira Şartnamesinin 10’uncu maddesinin son fıkrasında; “…………Kiracı, sözleşme imzalandıktan sonra 30 (Otuz) gün içinde ilgili Belediye Başkanlığından Gayri Sıhhi Müesseselerde (GSM) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını ve ilgili Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden İşletme Kayıt Belgesini alarak idareye ibraz edecektir. Yapılacak işin konusu ile alakalı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatında Kafeterya ve Kantincilik Faaliyetleri ibaresi bulunmak zorundadır. Söz konusu belgelerin alınması aşamasında herhangi bir gecikme olması durumunda ise ilgili kurumdan alacağı yazı ile bu hususu İdareye bildirecektir. Buna ilişkin her türlü gider kiracıya ait olacaktır. Aksi halde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilerek kesin teminatı gelir kaydedilecektir.” hükmü yer almaktadır.
Yine Şartnamenin 24’üncü maddesinin (a) bendinde; “Kiracı çalıştırdığı personelin dosyasında aşağıda belirtilen belgeleri bulundurmak zorundadır.
• Nüfus Cüzdanı Sureti
• Adli Sicil Kaydı
• İkametgâh Belgesi
• Kiracının personeli olduğunu gösterir kimlik kartı-belge
• Sağlık raporu
• Diploma, bonservis ve referanslar
• ..."
denilmekte olup, aynı maddenin (i) bendinde; “..... Üniversitesi kafeteryalar ve kantininde SGK mevzuatı uyarınca sigortası yaptırılmayan veya ödenmeyen personel çalıştırılmayacaktır. Personelin sigorta ödeme belgeleri her ay sonunda düzenli olarak Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığına verilecektir.”,
25’inci maddesinin (b) fıkrasının 3’üncü bendinde; “İşyerindeki bütün personelin her altı ayda bir periyodik sağlık kontrollerinin yapılması sağlanacak olup, dosyasında bulunması gereken tahlil ve testler şunlardır:
HBS AB/HBS AG/Hepatit B
HCV
Boğaz ve Gaita Kültürü ve mikroskopisi
Akciğer filmi ve raporu (yılda bir defa)
Hijyen Sertifikası
Fiziki Muayene
İstenilen Testlerin Süreleri;
• Burun kültürü (yılda bir)
• Boğaz kültürü (yılda bir)
• Gaita kültürü (altı ayda bir)
• Gaita mikroskopisi (altı ayda bir)
• Akciğer filmi (yılda bir)
• Fiziki muayene (altı ayda bir)
Bu maddeye göre Denetimler Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca yapılacaktır.”
İfadeleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede kiracı tarafından işyeri açma ruhsatı ile Tarım Bakanlığından alınması gereken İşletme Kayıt Belgesinin, çalıştırdığı personele ilişkin SGK bildirgelerinin, çalışanların her altı ayda bir yapılması gereken sağlık kontrollerinin ve bunlara ilişkin raporların idareye sunulmadığı görülmüştür.
Sözleşmenin 11’inci maddesinde; “Kiracının; fesih talebinde bulunması, kira dönemi sona ermeden faaliyetini durdurması, kiralananı amacı dışında kullanması, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi, işletme ruhsatı alamaması, her ne sebeple olursa olsun işletme ruhsatının iptal edilmesi veya üst üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi hallerinde kira sözleşmesi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 62. Maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın idarece feshedilerek, kesin teminatı gelir kaydedilir ve tarım arazilerinin kiraya verilmesine ilişkin sözleşmeler hariç cari yıl kira bedelinin yüzde yirmi beşi tazminat olarak tahsil edilir. Sözleşmenin feshedildiği tarihten sonraki döneme ilişkin varsa kira bedeli öncelikle kiracıdan alınacak tazminata mahsup edilir.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar ve mevzuat hükümleri incelendiğinde, kiracının taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesine rağmen sözleşmenin idare tarafından feshedilmediği, kesin teminatın irad kaydetmediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen ve işletme ruhsatı almayan kiracının sözleşmesinin fesh edilip kesin teminatının irad kaydedilmesi gerekirken, herhangi bir işlem yapılmaması sonucu oluşan toplam ..... TL‘lik kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekteyse de;
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan sözleşmenin Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının ..... tarihli yazısı ile feshedildiği ve kesin teminat mektubunun nakde dönüştürülerek üniversite hesabına aktarılan tutarın ..... tarih ve ..... yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile bütçeye gelir kaydedildiği anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu ..... TL hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, tahsilatın ilamda gösterilmesine oy birliğiyle karar verildi.
C) Taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen ve işletme ruhsatı almayan kiracıdan sözleşme gereği tahsil edilmesi gereken tazminat bedelinin tahsil edilmemesi suretiyle ..... TL’lik kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
Kira Sözleşmesinin eki olan Kira Şartnamesinin 10’uncu maddesinin son fıkrasında; “…………Kiracı, sözleşme imzalandıktan sonra 30 (Otuz) gün içinde ilgili Belediye Başkanlığından Gayri Sıhhi Müesseselerde (GSM) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını ve ilgili Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden İşletme Kayıt Belgesini alarak idareye ibraz edecektir. Yapılacak işin konusu ile alakalı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatında Kafeterya ve Kantincilik Faaliyetleri ibaresi bulunmak zorundadır. Söz konusu belgelerin alınması aşamasında herhangi bir gecikme olması durumunda ise ilgili kurumdan alacağı yazı ile bu hususu İdareye bildirecektir. Buna ilişkin her türlü gider kiracıya ait olacaktır. Aksi halde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilerek kesin teminatı gelir kaydedilecektir.” hükmü yer almaktadır.
Yine şartnamenin 24’üncü maddesinin (a) bendinde; “Kiracı çalıştırdığı personelin dosyasında aşağıda belirtilen belgeleri bulundurmak zorundadır.
• Nüfus Cüzdanı Sureti
• Adli Sicil Kaydı
• İkametgâh Belgesi
• Kiracının personeli olduğunu gösterir kimlik kartı-belge
• Sağlık raporu
• Diploma, bonservis ve referanslar
• ..."
denilmekte olup, aynı maddenin (i) bendinde; “..... kafeteryalar ve kantininde SGK mevzuatı uyarınca sigortası yaptırılmayan veya ödenmeyen personel çalıştırılmayacaktır. Personelin sigorta ödeme belgeleri her ay sonunda düzenli olarak Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığına verilecektir.”,
25’inci maddesinin (b) fıkrasının 3’üncü bendinde; “İşyerindeki bütün personelin her altı ayda bir periyodik sağlık kontrollerinin yapılması sağlanacak olup, dosyasında bulunması gereken tahlil ve testler şunlardır.
HBS AB/HBS AG/Hepatit B
HCV
Boğaz ve Gaita Kültürü ve mikroskopisi
Akciğer filmi ve raporu (yılda bir defa)
Hijyen Sertifikası
Fiziki Muayene
İstenilen Testlerin Süreleri;
• Burun kültürü (yılda bir)
• Boğaz kültürü (yılda bir)
• Gaita kültürü (altı ayda bir)
• Gaita mikroskopisi (altı ayda bir)
• Akciğer filmi (yılda bir)
• Fiziki muayene (altı ayda bir)
Bu maddeye göre Denetimler Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca yapılacaktır.”
İfadeleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede kiracı tarafından işyeri açma ruhsatı ile Tarım Bakanlığından alınması gereken İşletme Kayıt Belgesinin, çalıştırdığı personele ilişkin SGK bildirgelerinin ve çalışanların her altı ayda bir yapılması gereken sağlık kontrollerinin ve bunlara ilişkin raporların idareye sunulmadığı anlaşılmıştır.
Sözleşmenin 11’inci maddesinde; “Kiracının; fesih talebinde bulunması, kira dönemi sona ermeden faaliyetini durdurması, kiralananı amacı dışında kullanması, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi, işletme ruhsatı alamaması, her ne sebeple olursa olsun işletme ruhsatının iptal edilmesi veya üst üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi hallerinde kira sözleşmesi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 62. Maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın idarece feshedilerek, kesin teminatı gelir kaydedilir ve tarım arazilerinin kiraya verilmesine ilişkin sözleşmeler hariç cari yıl kira bedelinin yüzde yirmibeşi tazminat olarak tahsil edilir. Sözleşmenin feshedildiği tarihten sonraki döneme ilişkin varsa kira bedeli öncelikle kiracıdan alınacak tazminata mahsup edilir.” denilmektedir.
Yukarıdaki açıklamalar ve mevzuat hükümlerine göre kiracının taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesine rağmen sözleşmenin idare tarafından feshedilmediği, cari yıl kira bedelinin yüzde yirmibeşinin tazminat olarak tahsil edilmemesi sebebiyle kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Muhasebe yetkilisinin tarh ve tahakkuk aşaması tamamlanmış gelir ve alacakların tahsilinden sorumluluğu bulunduğundan, sorgu konusu olayda ise Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına kira sözleşmesi ile ilgili herhangi bir talimat veya bilginin zamanında verilmediği savunmaların incelenmesi sonucunda anlaşıldığından, Muhasebe Yetkilisi ..... ‘ın oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.
Diğer Sorumlu ..... göndermiş olduğu savunmasında özetle kira süresinin ..... tarihinde bittiğini, kiracının faaliyetlerini ..... tarihinde sonlandırdığını, sözleşmenin 11’inci maddesi gereği alınması gereken tazminatın kayıtlara alınması ve takibi için Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına ..... tarihli yazı yazıldığını belirtmiş olsa da; Kiracının sözleşmeyi imzalamasından Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına ..... tarihli yazının yazılmasına kadar olan süreç değerlendirildiğinde, kiracının taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi ve işletme ruhsatı alamaması sebepleriyle kira sözleşmesinin idarece zamanında feshedilmediği ve dolayısıyla sözleşmenin 11’inci maddesi gereği tazminatın tahakkuku ile takip ve tahsili için Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına bildirilmesi gereken işlemlerin zamanında ve gerekli şekilde yapılmadığı, bu sebeple tahsil edilemeyen tazminat tutarı olan ..... TL’lik kamu zararından, .....’in sorumlu olduğu görülmektedir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen ve işletme ruhsatı almayan kiracıdan sözleşme gereği tahsil edilmesi gereken tazminat bedelinin tahsil edilmemesi neticesinde oluşan toplam ..... kamu zararının, Diğer Sorumlu .....’e tek başına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy