Kamu Zararının Rücu Edilmemesi
… Belediyesi 2019 yılı hesabının … Dairede yargılanması sonucu düzenlenen … tarih ve … sayılı İlamın …’nci maddesinde;
Belediye tarafından temizlik hizmetleri için kiralanan … plakalı aracın, kullanıcı hatasından kaynaklanan bakım onarım giderlerinin belediye bütçesinden ödenmesi ve ilgili personele rücu edilmemesi sonucu oluşan … TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmişti.
Bu karar üzerine, sorumlular tarafından Temyiz Kurulu’na sunulan dilekçeler üzerine Temyiz Kurulunun … tarihli ve … ile … tutanak numaralı bozma kararlarında; öncelikli olarak bakım onarım giderinin Belediye bütçesinden ödenip ödenemeyeceğinin netleştirilmesi, sonrasında ise eğer söz konusu giderin, neden olan personele rücu edilmemesinin kamu zararı oluşturduğu düşünülüyorsa, rücu incelemesinin yapıldıktan sonra karar verilmesinin gerektiği belirtilerek Daire kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Temyiz Kurulu Kararı üzerine Denetçi Tarafından düzenlenen ek raporun yargılanması sonucu düzenlenen … tarih ve … sayılı Ek İlamda ise; bakım onarım ile ilgili giderin bütçeden ödemesi yapıldıktan sonra, rücu işlemini gerçekleştirmeyen kamu görevlilerinin tespit edilerek, savunmaları alındıktan sonra düzenlenecek ek raporun yargılanmasına değin … TL’lik tutarın hüküm dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Söz konusu hüküm dışı kararında belirtilen işlemler yapılarak düzenlenen Ek raporun Dairemize gönderilmesi sonucunda, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca konunun görüşülmesinin devamına karar verildi.
Belediye tarafından temizlik hizmetleri için kiralanan … plakalı aracın, kullanıcı hatasından kaynaklanan onarım giderinin ilgili personele rücu edilmemesi sonucu … TL’lik kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;
13/8/1983 tarih ve 18134 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik”in;
“Amirlerin Sorumlulukları” başlıklı 9’uncu maddesinde:
“…
b) Memurlarca verilen zararların miktarının tesbiti ve ilgililerden bu yönetmelik veya genel hükümlere göre tahsili konusunda yapılacak işlemlerin zamanında ve eksiksiz yürütülmesinden, zararı veren memurların görevli bulundukları kurum ve kuruluşların o mahaldeki amirleri müteselsilen sorumludurlar.”;
“Zararların Takibi ve Yapılacak Diğer İşlemler” başlıklı 10’uncu maddesinde:
“Zararı veren memurun amirleri, zararın vuku bulduğu tarihi izleyen 3 gün içinde zararın konusu ile memurun sorumluluğunu belirten tüm bilgi ve belgeleri, o kurum ve kuruluşun en üst yöneticisine iletirler. En üst yöneticiler bilgi ve belgelerin kendilerine intikal ettiği tarihi izleyen 10 gün içinde bu yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen usul ve esaslar uyarınca zarar miktarını tesbit ettirirler.
….”
Hükümleri yer almaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “İşçinin sorumluluğu” başlıklı 400’üncü maddesinde;
“İşçi, işverene kusuruyla verdiği her türlü zarardan sorumludur. Bu sorumluluğun belirlenmesinde; işin tehlikeli olup olmaması, uzmanlığı ve eğitimi gerektirip gerektirmemesi ile işçinin işveren tarafından bilinen veya bilinmesi gereken yetenek ve nitelikleri göz önünde tutulur.”
Denilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (ı) bendinde ise, işçinin işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratmasının, işverene haklı nedenle derhal fesih hakkı vereceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde: Türk Borçlar Kanunu’nun 400’üncü maddesine göre, kamu işçisinin kamu idaresini kusuruyla zarara uğratması durumunda bundan sorumlu olacağı; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25’inci maddesine göre, işçinin otuz günlük ücretini aşmayacak tutarda verdiği zararların, kendisinden tahsil edilmesi gerektiği; “Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik”in 10’uncu maddesine göre ise, rücu işleminin başlatılmasının ilgili birim amirinin görevi olduğu anlaşılmaktadır.
… Belediyesinde, temizlik hizmetleri için kiralanan … plakalı aracın, kullanıcı hatasından kaynaklanan … TL tutarındaki onarım giderinin belediye bütçesinden ödendiği fakat zararın ilgili personele rücu edilmesi gerekirken edilmediği tespit edilmiştir. Aracın onarım bedelinin ödenmesi mevzuatın gereği olup; kullanıcı hatasından kaynaklanan söz konusu bütçe giderinin, zarara neden olan kişilere rücu edilmesini sağlamayarak oluşan kamu zararından, rücu işlemlerinin başlatılmasında görevi bulunan ilgili harcama biriminin amirinin sorumluluğu bulunmaktadır.
… Müdürü … savunmasında özetle, tamir işlemine ilişkin ödeme emri belgesiyle ilgili olarak tüm süreci yürüten … Müdürü …’nın yıllık izne ayrılması nedeniyle, kendisi tarafından ödeme emri belgesinin imzalandığını, 13/8/1983 tarih ve 18134 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik”in “Zararların Takibi ve Yapılacak Diğer İşlemler” başlıklı 10’uncu maddesinde:“Zararı veren memurun amirleri, zararın vuku bulduğu tarihi izleyen 3 gün içinde zararın konusu ile memurun sorumluluğunu belirten tüm bilgi ve belgeleri, o kurum ve kuruluşun en üst yöneticisine iletirler. En üst yöneticiler bilgi ve belgelerin kendilerine intikal ettiği tarihi izleyen 10 gün içinde bu yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen usul ve esaslar uyarınca zarar miktarını tesbit ettirirler.….” hükmünün yer aldığını, …’nın zamanında gereken işlemleri yapmayarak, rücu işlemini yerine getirmediğini, dolayısıyla kendisinin bir sorumluluğunun olmadığını ifade etmiş olsa da; öncelikli olarak yukarıda açıklandığı gibi sorgu konusu edilmiş olayda, kamu zararına yol açan husus tamirat ile ilgili ödemenin yapılması değil daha sonra gereken rücu işlemlerinin yerine getirilmemesidir. Dolayısıyla ödeme emri belgesiyle ilgili bütün süreçler önceki harcama yetkilisi tarafından gerçekleştirilmişken kendisi tarafından sadece Ödeme Emri Belgesinin imzalanmış olduğu açıklamasının, kamu zararına neden olan olayla ilgisi yoktur.
İkinci olarak, Ek rapor ekinde yer alan önceki harcama yetkilisi …’nın 05.04.2019 tarihinde verdiği dilekçeden, kendisinin 08.04.2019-18.05.2019 tarihleri arasında yıllık izinli olduğu, bu tarihler arasında …’nın söz konusu görevi vekaleten yürüttüğü, … Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısından ise, …’nın 21.05.2019 tarihi itibariye … Müdürlüğü görevine asaleten atandığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla ödeme emri belgesinin düzenlendiği 09.04.2019 tarihinden önceki bir tarih olan 08.04.2019 tarihinden itibaren …’nın temizlik işleri müdürlüğü görevini vekaleten, 21.05.2019 tarihinden itibaren ise asaleten yürüttüğü görülmektedir. Bu nedenle, rücu işlemlerinin yerine getirilmemesi sebebiyle oluşan kamu zararından, zararın gerçekleştiği 09.04.2019 tarihi itibariyle görevde olan Harcama Yetkilisi (… Müdürü) …’nın sorumluluğu bulunmaktadır. Zararın meydana geldiği tarih ile rücu işlemlerinin yerine getirilmesi gereken tarihlerde görevli olmayan Harcama Yetkilisi … ile rücu sürecinde herhangi yasal bir görevi bulunmayan Gerçekleştirme Görevlisi …’nın ise oluşan kamu zararında sorumluluğu bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen gerekçelerle, rücu işlemlerinin yerine getirilmemesi ile ilgili olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca … tarih ve … sayılı Ek İlamın …’inci maddesi ile verilen hüküm dışı kaydının kaldırılmasına,
Belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, Belediye tarafından temizlik hizmetleri için kiralanan … plakalı aracın, kullanıcı hatasından kaynaklanan bakım onarım giderinin ilgili personele rücu edilmemesi sonucu oluşan toplam … TL’lik kamu zararının;
Harcama Yetkilisi (…) …’a tek başına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy