Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-3-57 (Devralma)
Karar Sayısı : 16-39/661-295
Karar Tarihi : 16.11.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: İsmail Yücel ARDIÇ, Ömer Volkan YAZAR, Cansu TOPAK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Ekrem ÖZEN
- Cemal ÖZEN
Temsilcileri: Av. Zafer ÖZLER
Tercüman Sitesi A.7 Blok K.7 D.29
Cevizlibağ/Zeytinburnu İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Şaypa A.V.M. İnş. Gıda Elek. Day. Tük. Mal. San. Tic. A.Ş.'nin
tek kontrolünün Ekrem Özen ve Cemal Özen tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 09.09.2016 tarih ve 5408 sayı ile
giren ve en son 13.10.2016 tarih ve 6034 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 27.10.2016 tarih ve 2016-3-57/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
görüşülerek, 03.11.2016 tarih ve 16-36/614-Mİ sayı ile incelenmeye alınmasına karar
verilmiştir. İlgili karar uyarınca hazırlanan 15.11.2016 tarih ve 2016-3-57/BN sayılı Bilgi
Notu, 16.11.2016 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda ve Bilgi Notunda özetle; dosya konusu işleme
izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
(4) Devre konu Şaypa A.V.M İnş. Gıda Elek. Day. Tük. Mal. San. Tic. A.Ş. (ŞAYPA); hızlı
tüketim malları (HTM) organize perakendeciliği alanında "Şaypa" markası ile faaliyet
göstermektedir. Bilecik'in Bozüyük ilçesinde (…..) ve Bursa'nın (…..) ilçesinde (…..)
olmak üzere toplam (…..) mağazası bulunmaktadır.
(5) Devralan taraf Ekrem ÖZEN ve Cemal ÖZEN’dir. Özen Grubu; başlıca şirketi Özen
Alışveriş Hizmetleri A.Ş. aracılığıyla faaliyetlerini yürütmektedir. HTM organize
perakendeciliği alanında "Onur Market" markası ile faaliyet göstermekte olan Özen
Grubu’nun İstanbul, Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ'da toplam (…..) mağazası
bulunmaktadır.
G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(6) Dosya konusu başvuru kapsamında gerçekleşmesi planlanan hisse devrine yönelik
olarak taraflar arasında “Şirket Hisse Devrine Dair Ön Sözleşme” (Ön Sözleşme)
imzalanmıştır. Bildirilen işleme göre, ŞAYPA’nın hisselerinin tamamı, Ekrem ÖZEN ve
Cemal ÖZEN tarafından ŞAYLI Ailesi üyesi gerçek kişilerden devralınacaktır. Söz konusu
işlem, ŞAYPA’nın kontrol yapısında kalıcı bir değişikliğe yol açacağından, 2010/4 sayılı
16-39/661-295
2 / 3
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in
(2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır.
(7) Dosya içeriğinden, işlem taraflarının 2015 yılı cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından
bildirime konu işlem izne tabidir.
(8) Etkilenen pazar kavramı 2010/4 sayılı Tebliğ’in ekinde yer alan Bildirim Formunun 5.
maddesinde; “Bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve a) Taraflardan iki veya
daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) Taraflardan en
az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst
pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki) ilgili ürün pazarları” olarak
tanımlanmaktadır.
(9) HTM perakendeciliği; raf devir hızları yüksek, kısa süreli stoklanan ve sürekli tüketilen
gıda, içecek, kişisel bakım ürünleri, kozmetik ve temizlik ürünleri gibi ürünlerin son
kullanıcılara satışı hizmetidir. Büyük ölçekli HTM perakende mağazalarının bir kısmında
aynı zamanda mobilya, elektronik eşya gibi dayanıklı tüketim malları ve tekstil gibi çeşitli
ürünlerin de satışı yapılabilmektedir1.
(10) HTM perakendeciliği sektöründe ilgili pazar tanımının iki temel ekseni bulunmaktadır.
Bunlar tedarik zincirinde üst pazar olarak da nitelendirilebilecek alım (tedarik) pazarı ile
alt pazar olarak nitelendirilebilecek perakende pazarıdır2. İlgili Pazarın Tanımlanmasına
İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 20. paragrafı da dikkate alınarak dosya kapsamında kesin bir
ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek duyulmamıştır.
(11) Üreticiler ile perakendeciler arasındaki pazarı nitelendirmek için kullanılan tedarik pazarı,
bildirime konu devralmadan etkilenecek pazarlardandır. HTM perakendeciliği sektörü için
tek bir tedarik pazarından bahsedilememektedir. Bu bakımdan tedarik pazarını
etkileyecek olan alıcı gücüyle ilgili yapılacak incelemede, üretim anlamında birbirine
ikame olan ürünlerin bir araya geldiği ürün grupları ayrı ayrı ilgili pazarlar şeklinde
tanımlanabilmektedir. Çeşitli Kurul kararlarında "et ve et ürünleri", "süt ve süt ürünleri",
"bakliyat ve unlu mamuller", "içecekler", "atıştırmalık ve şekerlemeler", "dondurulmuş
ürünler", "tütün ürünleri", "temel gıda", "ev temizlik ürünleri", "kişisel bakım ürünleri" ve
"taze meyve ve sebze ürünleri" gibi ana kategoriler belirlenmiştir. Diğer kararlarda ise,
söz konusu ana kategoriler, "alkollü içecekler", "alkolsüz içecekler", "beyaz et ve yumurta
ürünleri" ve "bebek mamaları" gibi alt kategorilere de ayrılmıştır3. Onur Market ve ŞAYPA,
mağazalarında yukarıda aktarılan ürün kategorilerine dâhil çeşitli ürünleri müşterilerine
sunmakta ve söz konusu ürünleri de üreticilerden tedarik etmektedir. Bu anlamda gerek
Onur Market’in, gerekse ŞAYPA'nın Kurul kararlarında tanımlandığı şekliyle tedarik
pazarında faaliyet gösterdiği görülmektedir. Bununla birlikte Türkiye tedarik pazarı
açısından Onur Market ve ŞAYPA'nın toplam pazar paylarının oldukça düşük ve her
koşulda %(…..)'in altında olduğu anlaşılmıştır.
(12) Devralma işleminin perakende pazarında yaratacağı etkiler önceki Kurul kararlarında
genellikle il bakımından değerlendirilmiş olmakla birlikte, alternatif pazar tanımları
çerçevesinde işleme ilişkin değerlendirmenin değişmemesi nedeniyle kesin bir coğrafi
1 30.06.2015 tarih ve 15-27/297-82 sayılı Carrefour-Kiler Kararı.
2 31.10.2005 tarih ve 05-76/1030-287 sayılı Kurul kararı.
3 26.06.2013 tarih ve 13-40/513-223 sayılı Şok-DiaSa kararı; 17.08.2011 tarih ve 11-4511044-357 sayılı
Ülker-Şok kararı; 30.06.2015 tarih ve 15-27/297-82 sayılı Carrefour-Kiler kararı.
16-39/661-295
3 / 3
pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir4. Onur Market, devre konu ŞAYPA’nın
faaliyet gösterdiği Bursa ve Bilecik illerinde gerek HTM organize perakendecilik pazarında
gerekse başka herhangi bir pazarda faaliyet göstermemektedir. Bu nedenle HTM
organize perakende pazarında tarafların faaliyetleri arasında yatay bir örtüşme olmadığı
değerlendirilmektedir. Bildirim Formuna göre, ŞAYPA'nın Bursa ili HTM organize
perakendecilik pazarındaki payı %(…..)'ten; aynı pazarda Bilecik'teki payı ise %(…..)'ten
fazla değildir.
(13) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, işlem neticesinde herhangi bir hâkim durum
oluşmayacağı ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmeyeceği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
4 13.08.2013 tarih ve 13-47/635-274 sayılı karar, 30.06.2015 tarih ve 15-27/297-82 sayılı Carrefour-Kiler
kararı.
Full & Egal Universal Law Academy