REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-102 (Birleşme)
Karar Sayısı : 09-48/1203-304
Karar Tarihi : 21.10.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
B. RAPORTÖRLER: Çiğdem ÜNAL, Fatma ATAÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Schering-Plough Corporation
Temsilcisi Av. Mine ÖZARSLAN TAMUSTA
Somay Hukuk Bürosu, Büyükdere Cad. No:118/7 20
34394 Esentepe/İstanbul
D. TARAFLAR : - Schering-Plough Corporation
2000 Galloping Hill Road, Kenilworth, NJ 07033-0530 ABD
- Merck & Co., Inc.
One Merck Drive P.O. Box 100 Whitehouse Station,
NJ 08889-0100 ABD
E. DOSYA KONUSU: Schering-Plough Corporation ve Merck & Co., Inc.’in
birleşmesi işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.8.2009 tarih ve 5783 sayı ile giren ve
eksikleri en son 9.10.2009 tarih ve 7254 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 16.10.2009 tarih ve
2009-1-102/Öİ-09-ÇÜ sayılı Birleşme Ön İnceleme Raporu, 19.10.2009 tarih ve
REK.0.05.00.00-120/224 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-48 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğu, işlem sonucunda, ilgili pazarda bir hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla söz konusu işleme 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesi gerektiği görüşü ifade
edilmiştir.
50
09-48/1203-304
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Schering-Plough Corporation (Schering-Plough)
Merkezi New Jersey (ABD) olan Schering-Plough, New York Menkul Kıymetler
borsasına kayıtlı halka açık bir şirkettir.
Schering-Plough’un insan sağlığına yönelik farmasötik ürünler, hayvan sağlığı ürünleri 60
ve insan sağlığına yönelik reçetesiz ürünlerin geliştirilmesi, üretimi ve pazarlanması
olmak üzere üç ana faaliyet alanı mevcuttur.
H.1.2. Merck & Co., Inc. (Merck)
Merkezi New Jersey (ABD) olan Merck, New York Menkul Kıymetler borsasına kayıtlı
halka açık bir şirkettir.
Merck, insan sağlığına yönelik olarak farmasötik ürünler ile aşıların geliştirilmesi,
üretimi ve pazarlanması alanlarında faaliyet göstermektedir. 70
Merck, Türkiye’deki faaliyetlerini, tamamıyla kendine ait olan Merck Sharp Dohme
İlaçları Ltd. Şti. (Merck Türkiye) aracılığıyla yürütmektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Başvuru konusu birleşme işleminin tarafları Türkiye’de esas olarak beşeri ilaç
sektöründe faaliyet göstermektedir. Buna ek olarak Schering-Plough, hayvan sağlığı
ve reçetesiz sağlık ürünleri alanlarında faaliyette bulunmaktadır. 80
Beşeri ilaç sektörüne yönelik rekabet hukuku incelemelerinde ilgili ürün pazarları,
inceleme konusu ürünler ve onlarla ikame edilebilen ilaçlardan oluşturmaktadır. İlaç
sektöründeki ürünlerin ikame edilebilirliği ise büyük ölçüde ilaçların endikasyonlarına
(kullanım amaçlarına) göre belirlenmektedir. İlaçların - genellikle kullanım amaçlarına
göre - sınıflandırılmış hali, European Pharmaceutical Marketing Association
(EphMRA)’nın Anatomik Tedavi Sınıflandırması (Anatomic Therapeutic Clasification-
ATC) ile ortaya çıkmaktadır. Bu sınıflandırma, ilaçları etki ettiği sistem (sindirim
sistemi, sinir sistemi gibi) veya organa göre 16 anatomik gruba ve her bir grubu da
kapsamı değişen 4 kademeye ayırmaktadır. En geniş kapsamı ATC-1, en dar kapsamı 90
ise ATC-4 oluşturmaktadır. Buna göre, aynı kullanım amacına sahip olan ilaçlar ise
aynı ATC-3 sınıfı altında bulunmaktadır. Bu kademedeki ilaçlar büyük ölçüde birbirinin
yerine kullanılabilmektedir. Aşağıdaki tabloda birleşmeye konu ürünlerin ait olduğu ve
dosya bakımından ilgili ürün pazarları olarak kabul edilen ATC-3 grupları yer
almaktadır:
09-48/1203-304
3
Tablo-1: Schering-Plough ve Merck’ün Türkiye’de satışı yapılan ürünlerinin ait oldukları ATC-3 sınıfları.
Merck Schering-Plough
R03J Anti Astımatikler J05B Antiviraller (Anti-HIV Hariç)
C09D Angiotensin II Antagonistlerinin Komb. L04A İmmunsüpresif Ajanlar
M05B Kemik Kalsiyum Düzenleyicileri R06A Sistemik Antihistaminikler
S01E Anti-Glokom Preparatları ve Miyotikler G03G Gonadotropinler
C09C Angiotensin II Antagonistleri R01A Topikal Nazal Preparatlar
C10A Kolesterol ve Trigliserid Düzenleyicileri L01A Alkilleyici Ajanlar
C10C Yağ Düzenleyici Kombinasyonları N06A Antidepresanlar ve Durum Düzenleyiciler
J07A Saf Aşılar D07A Topikal Kortikosteroidler
D11A Diğer Dermatolojik Preparatlar H02A Kortikosteroidler
A04A Antiemetikler ve Bulantı Önleyiciler G03A Sistemik Hormonal Kontraseptifler
J01P OTH B LACTAM EX PEN CEPH R01B Sistemik Nazal Preparatlar
J02A Sistematik Antifungal Ajanlar L03B İnterferonlar
G04C Benign Prostat Hipertrofisinde Kullanılan İlaçlar D07B Topikal Kortikosteroid Kombinasyonları
N04A Anti-Parkinson Preparatları L01D Antineoplastik Antibiyotikler
B01C Platelet Agregasyon İnhibitörleri G03X Diğer Seks Hormonları ve Benzerleri
J05C HIV Antiviralleri G01B Jinekolojik Antifungaller
N02C Anti-Migren Preparatları H01C Hipotalamik Hormonlar
C03A Diüretikler G03B Androjenler (G3E ve G3F Hariç)
A10N DPP IV Inhibitör A-DIABS C04A Periferik Vozadilatörler
J01G Floroklonlar G03D Progesteronlar (G3A ve G3F Hariç)
C09A ACE İnhibitörleri H03A Troid Preparatları
J07B Aşı Kombinasyonları J01K Aminoglikozitler
L01D Antineoplastik Antibiyotikler G02F Topikal Seks Hormonları
M01A Antirömatik Non-Steroidler L02B Sito Hormon Antagonistleri
J01D Sefalosporinler ve Kombinasyonları G03E Androjenler ve Kadın Seks Hormonları
L03A immunostimulanlar
M03A Periferik Etkili Kas Gevşeticiler
Dosya kapsamında ele alınması gereken bir diğer pazar, hayvan sağlığına yönelik
ürünlerin oluşturduğu pazardır. Birleşme işleminin taraflarından Schering-Plough,
Türkiye’de hayvan sağlığı ürünleri alanında da faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte 100
birleşme işleminin diğer tarafı olan Merck’ün Türkiye’de hâlihazırda hayvan sağlığı
ürünleri alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Hayvan sağlığına yönelik ürünler biyolojik ürünler, farmasötik ürünler ve şifalı yem
katkı maddeleri olmak üzere üçlü bir ayrıma tabi tutulabilmektedir. Dosyada yer alan
bilgilerden, işlemin taraflarından Schering-Plough’un Türkiye’de biyolojik ürünler ve
farmasötik ürünler tedarik ettiği anlaşılmaktadır.
Birleşme işleminin taraflarından Schering-Plough’un Türkiye’deki bir diğer faaliyet alanı
olan reçetesiz sağlık ürünleri ilgili pazar kapsamında ele alınması gereken bir diğer 110
alandır. Reçetesiz sağlık ürünleri, reçeteye ihtiyaç duyulmaksızın eczaneler, ilaç
mağazaları ve süpermarketlerde serbest olarak satılabilen ürünlerdir.
Sonuç olarak başvuru konusu birleşme işlemi kapsamında ilgili ürün pazarları; beşeri
ilaç sektörü için, “R03J, C09D, M05B, S01E, C09C, C10A, C10C, J07A, D11A, A04A,
J01P, J02A, G04C, N04A, B01C, J05C, N02C, C03A, A10N, J01G, C09A, J07B,
L01D, M01A, J01D, J05B, L04A, R06A, G03G, R01A, L01A, N06A, D07A, H02A,
G03A, R01B, L03B, D07B, G03X, G01B, H01C, G03B, C04A, G03D, H03A, J01K,
G02F, L02B, G03E, L03A, M03A”, hayvan sağlığı ürünleri için “biyolojik ürünler (aşılar)
ve farmasötik ürünler” ve “reçetesiz sağlık ürünleri” olarak belirlenmiştir. 120
09-48/1203-304
4
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Birleşmeye konu ürünlerin dağıtımı ve satışı bakımından bölgesel pazar belirlemeyi
gerektirecek unsurlar söz konusu olmadığından başvuru konusu dosya bakımından
ilgili coğrafi pazar olarak “Türkiye” kabul edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Birleşme Sözleşmesi uyarınca, birleşme işlemini gerçekleştirmek amacıyla hisselerinin
tamamı Schering-Plough’ya ait olan ve merkezleri New Jersey’de bulunan iki adet 130
şirket kurulmuştur. Bu çerçevede bu şirketlerden biri olan Blue, Inc. Schering-Plough
ile Schering-Plough bünyesinde; diğer şirket Purple, Inc. ise Merck bünyesinde Merck
ile birleşecektir. Aynı anda kapanışları gerçekleştirilecek olan bu iki işlem sonrasında
Schering-Plough birleşme sonrasında varlığını sürdüren halka açık şirket olacak ancak
unvanı Merck olarak değiştirilecektir. Yaklaşık değeri taraflarca (……….) ABD Doları
olarak hesaplanan işlem sonucunda oluşacak teşebbüsün hisselerinin yaklaşık
%68’ine Merck hissedarlarının, %32’sine ise Schering-Plough hissedarlarının sahip
olmasının öngörüldüğü bildirilmiştir. Bu açıklamalar ışığında işlemin 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesinin (a) bendi anlamında bir birleşme işlemi olduğu görülmektedir.
140
Dosyada yer alan bilgilerden anlaşıldığı üzere, Schering-Plough’un faaliyet gösterdiği
L04A, R06A, G03G, L01A, L01D, G03X, G01B, G03B ve G03E pazarlarında 1997/1
sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen pazar payı; J05B, L04A, R06A, G03G ve R01A
pazarlarında ise ciro eşikleri aşılmaktadır. Merck’ün ise faaliyet gösterdiği R03J, S01E,
C10C, A10N pazarlarında pazar payı; R03J, C09D ve M05B pazarlarında ciro eşikleri
aşılmaktadır. Bu nedenle işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu
anlaşılmaktadır.
Devralma işlemi neticesinde biyolojik ve farmasötik hayvan sağlığı ürünleri ile reçetesiz
sağlık ürünleri pazarlarında tarafların faaliyetleri arasında herhangi bir örtüşme 150
bulunmamaktadır. Bununla beraber beşeri ilaçlardan L01D pazarında tarafların
faaliyetlerinde çakışma söz konusudur. Ancak, L01D pazarında Schering-Plough’un
sahip olduğu yüzde (….)’lik pazar payı, dosya konusu işlem ertesinde Merck’ün sahip
olduğu yüzde (….)’lik pay ile yüzde (….) seviyesine ulaşacaktır. L01D pazarındaki bu
artışın işlemin sağlayacağı etkinlik kazanımları dikkate alındığında, göz ardı
edilebilecek niteliktedir.
İkinci olarak dosya kapsamında birleşen tarafların her ikisinin de hâlihazırda J02A
pazarında satışı yapılan ürünleri mevcut olmakla beraber Schering-Plough’un bu
alandaki Noxafil adlı ürünü 2009’un Mart ayından itibaren Türkiye’de satılmaya 160
başlandığından değerlendirmeye alınmamıştır. Bununla birlikte 2009 yılının ilk 6
ayında söz konusu pazardaki satışlar dikkate alınacak olursa, Merck’ün ürünü
Cancidas’ın yüzde (….) düzeyindeki pazar payının, Schering-Plough’un Noxafil’inin
sahip olduğu yüzde (….)’lik oran ile yine önemsenmeyecek düzeyde artacağı
görülmektedir.
Sonuç olarak dosya konusu birleşme işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
anlamında hâkim durum yaratacak veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirecek
nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır.
170
I. SONUÇ
09-48/1203-304
5
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan V.
Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Mehmet Akif ERSİN
(görevli)
Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY
Murat ÇETİNKAYA
(görevli)
Reşit GÜRPINAR
Full & Egal Universal Law Academy