Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-3-105 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 06-63/853-244
Karar Tarihi : 14.9.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Bülent GÖKDEMİR, A. Ussal ŞAHBAZ
C. ŞİKAYET EDEN : Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş.
Osman Kavuncu Cad. 7. km. 38070 Kocasinan Kayseri
Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş. 20
Yazlık Cad. No. 14 540001 Adapazarı
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
Şeker Kurulu
İzmir 2. Cad. No:40 06440 Kızılay Ankara
E. DOSYA KONUSU : Şeker Kurulu’nun 21.7.2006 tarih ve 124/7 sayılı kararının
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a uygun olmadığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçelerinde özetle; sırasıyla Kayseri Şeker 30
Fabrikası A.Ş. ve Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş. kendileriyle rakiplik ilişkisi içinde
olan bazı teşebbüslerin temsilcilerinin Şeker Kurulu’nda üye olmasından hareketle,
daha önce aylık olarak gönderilen satış ve stok hareketleri bilgisinin Ağustos 2006’da
günlük olarak Şeker Kurulu’na bildirilmesine dair Şeker Kurulu’nun aldığı 21.7.2006
tarihli ve 124/7 sayılı Kararı’nın Şeker Kurulu’nun rekabet kurallarına aykırı söz
konusu yapısı nedeniyle hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem yapılmasını talep etmişlerdir.
G. DOSYA EVRELERİ:Kurum kayıtlarına 11.8.2006 tarih, 5516 sayı ve 25.8.2006
tarih, 5759 sayı ile intikal eden başvurular üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması 40
Hakkında Kanun’un 4. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
7.9.2006 tarih ve 2006-3-105/İİ-06-Ş.YA. sayılı İlk İnceleme Raporu, 11.9.2006 tarih,
REK.0.07.00.00-110/253 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-63 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
-Şeker Kurulu kararlarına karşı 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir müdahale
olanağının bulunmadığı,
50
06-63/853-244
2
-4634 sayılı Kanun’dan kaynaklanan Şeker Kurulu’nun sektörde faaliyet gösteren
teşebbüslerin temsilcilerini içeren yapısının ve piyasada faaliyet gösteren
teşebbüslerin gizli bilgilerine ilişkin detaylı taleplerinin, düzenleyici ve denetleyici
kuruluşların piyasada mal ve hizmet üreten teşebbüslerden bağımsız olması
gerektiği prensibine aykırı olduğu ve Kurul’da temsilcisi bulıunan teşebbüsler lehine
etkin rekabet ortamını zedelediği yönündeki Rekabet Kurulu görüşünün rekabet
savunuculuğu kapsamında ilgili mercilere iletilmesinin uygun olacağı
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Şeker Kurulu 4.4.2001 tarih ve 4634 sayılı Şeker Kanunu (Şeker Kanunu) ile
kurulmuş şeker piyasasını düzenlemek ve denetlemekle görevli bağımsız bir idari
otoritedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden Kurum’un karar organı olan Şeker
Kurulu’nun şikayete konu idari işleminin Şeker Kanunu’nun 7/g maddesinde yer alan
bilgi isteme yetkisine dayandığı anlaşılmaktadır.
Bir işlem ya da uygulamanın 4054 sayılı Kanun kapsamında incelenebilmesi için 70
bunun bir teşebbüs (ya da teşebbüs birliği) iradesinden kaynaklanıyor olması
gerekmektedir. Dolayısıyla teşebbüs niteliği haiz olmayan kamu kurum ve
kuruluşlarının idari işlemlerine 4054 sayılı Kanun kapsamında müdahale olanağı
bulunmamaktadır.
Öte yandan, Şeker Kurulu’nun endüstrideki büyük teşebbüslerin temsilcilerini içeren
yapısı dikkate alındığında, Şeker Kurulu’nun şikayete konu kararı, piyasadaki
oyuncuların birçok gizli bilgisinin günlük olarak bu temsilciler (Şeker Kurulu üyeleri)
tarafından takip edilebilmesine olanak sağlayacaktır. Şeker Kurulu’nun endüstrideki
oyuncuların temsilcilerini içeren mevcut yapısının, düzenleyici kurumun amaçlarıyla 80
(kamu yararı) Şeker Kurulu’nda temsilcisi (ya da temsilcileri) olan teşebbüslerin kar
elde etme güdüleri arasında çıkar çatışmasına yol açması kaçınılmazdır. Düzenleyici
kuruluşların piyasada mal ve hizmet üreten teşebbüslerden bağımsız olması
gerekmektedir. Ayrıca alınan karar özelinde, bir yandan Şeker Kurulu’nda temsilcisi
olan teşebbüsler lehine rekabeti bozan bir avantaj yaratılırken, diğer yandan
piyasanın şeffaflığı artarak (ya da belirsizliği ortadan kalkarak) oyuncular arasında
rekabetçi davranışların koordinasyonu gündeme gelebilecek ve etkin rekabet ortamı
zarar görecektir.
Şeker Kurulu’nun, 4634 sayılı Kanun’la öngörülen ve sektörde faaliyet gösteren 90
teşebbüslerin temsilcilerini içeren mevcut yapısının oyuncular arasında bilgi değişimi
dolayısıyla yaratabileceği sakıncalar daha önce Kurumumuz 2000 yılı faaliyet
raporunda kamuoyuyla da paylaşılmıştır. Bu sakıncalara Kurum’un Şeker Kanunu’na
göre çıkarılan iki ayrı yönetmeliğe1 ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na verdiği
görüşlerde de yer verilmiştir. Ancak, söz konusu sakıncalı durumun giderilmesine
yönelik bugüne kadar herhangi bir düzenlemeye gidilmemiştir.
Yukarıda açıklanan sakıncanın giderilmesine yönelik olarak, ilgili mercilere konuyla
ilgili Rekabet Kurulu görüşünün, iletilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
1 “Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliği” ve “Şeker Kotalarının Düzenlenmesine İlişkin
Yönetmelik”
06-63/853-244
3
J. SONUÇ 100
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre
1- Şeker Kurulu kararlarına karşı 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir müdahale
olanağının bulunmadığına, şikayetin reddine,
2- Şeker Kurulu’nun yapısına ilişkin, 4634 sayılı Kanun’dan kaynaklanan rekabete
aykırılığın giderilmesini teminen, 4634 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerinin gözden
geçirilmesi ya da yeniden düzenleme yapılması gerektiği yönündeki Rekabet
Kurulu görüşünün 4054 sayılı Kanun’un 27. maddesi (g) bendi uyarınca T.B.M.M. 110
Başkanlığı, T.C. Başbakanlık ile T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na bildirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy