AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİİKİNCİ BÖLÜMKAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No: 46522/13 Kazım ŞEKER/Türkiye
(bk. ekteki tablo)
28 Mayıs 2020 tarihinde,
Başkan
Ivana Jelić,
Hâkimler
Arnfinn Bårdsen, Darian Pavli
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Liv Tigerstedt’in katılımıyla oluşturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“İkinci Bölüm”) Daire olarak toplanarak, 29 Mart 2012 tarihinde yukarıda belirtilen başvuruyu ve davalı Hükümetin Mahkemeyi başvuruyu kayıttan düşürmeye davet eden deklarasyonu dikkate alarak, gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvuran hakkındaki ayrıntılı bilgiler, ekte bulunan tabloda yer almaktadır.
Başvuran, Mahkeme önünde, İstanbul Barosuna bağlı Avukat Ö. Kılıç tarafından temsil edilmiştir.
Sözleşmenin 5. maddesinin 1, 3 ve 4. fıkralarına ve 10. maddesine ilişkin
başvuranın şikâyetleri (tutukluluğun yasallığı ve süresi, itiraz etmek için etkin bir başvuru yolunun ve ifade özgürlüğü hakkının bulunmadığı iddiası) Türk Hükümetine bildirilmiştir (“Hükümet”).
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Hükümet, dostane çözüm amacıyla yapılan müzakerelerin sonuca ulaşmayacağı anlaşılınca, Mahkemeye Sözleşmenin 5. maddesine ilişkin şikâyetlerle ileri sürülen sorunların çözülmesi amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmuştur. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi Sözleşmenin 37. maddesi uyarınca, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Hükümet, Sözleşmenin 5. maddesinin ihlal edildiğini kabul etmektedir. Hükümet, başvurana ekte bulunan tabloda yeniden düzenlenen miktarın ödenmesini önermiş ve Mahkemeyi başvuruyu Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca, kayıttan düşürmeye davet etmiştir. Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecektir. Bu meblağ, Mahkemenin verdiği kararın tebliğini takip eden üç ay içinde ödenecektir. Hükümet tarafından ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması durumunda, söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar geçecek süre için Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanacaktır.
Bu meblağın ödenmesi, davanın nihai çözüme kavuşturulması anlamına gelecektir.
Hükümetin tek taraflı deklarasyonu, 14 Ocak 2020 tarihinde başvurana iletilmiştir. Mahkeme, bu deklarasyonda bulunan ifadeler hakkında başvuranın yanıtını almamıştır.
Mahkeme, Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendinin, aşağıda belirtilen hususun olması durumunda, bir davayı kayıttan düşürebileceğini hatırlatmaktadır.
“(...) Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
Mahkeme böylelikle, bu hüküm gereğince, başvuranların davanın incelemesinin devam etmesi konusundaki isteklerine rağmen, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak, başvuruları kayıttan düşürülebileceğini belirtmiştir (bk. özellikle, Tahsin Acar/Türkiye (ilk soru) [BD], No. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Bu konuda Mahkemenin İçtihadı açık ve kapsamlıdır (bk. örneğin, Cahit Demirel/Türkiye, No. 18623/03, §§ 21-34, 7 Temmuz 2009, Altınok/Türkiye, No. 31610/08, §§ 34-61, 29 Kasım 2011 ve Yüksel ve diğerleri/Türkiye, No. 55835/09 ve diğer 2 başvuru, §§ 51-53, 31 Mayıs 2016).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda bulunan imtiyazları ve önerilen tazminat tutarını dikkate alarak, başvurunun bu kısmının incelenmesine devam edilmesinin bundan böyle gerekli olmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi) – bk. özellikle Çipli ve Metin/Türkiye, (kabul edilebilirlik hakkında karar), No. 22016/11, 19 Mart 2020, Yurdakul/Türkiye (kabul edilebilirlik hakkında karar), No. 52113/11, 19 Mart 2020 ve Özkan/Türkiye, (kabul edilebilirlik hakkında karar), No.15869/09, 26 Kasım 2019). Mahkeme ayrıca, yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun öte yandan incelenmesine devam edilmesine gerek olmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrası in fin (son cümlesi)).
Mahkeme sonuç olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyonunda bulunan ifadelere riayet etmemesi durumunda, başvurunun Sözleşmenin 37. maddesinin 2. fıkrası gereğince, yeniden kayda alınabileceğinin altını çizmektedir (Josipović/Sırbistan (kabul edilebilirlik hakkında karar), No. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilenler dikkate alınarak, Sözleşmenin 5. maddesine ilişkin şikâyetlerle ilgili olarak, bu başvurunun kayıttan düşürülmesi uygun olacaktır.
Mahkeme, Sözleşmenin 10. maddesine ilişkin şikâyetle ilgili olarak, başvuranın hakkında açılan ceza davası nedeniyle, ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiğini ileri sürdüğünü gözlemlemektedir. Mahkeme, dosyada bulunan belgeler ışığında, yerel davanın ulusal mahkemeler önünde halen derdest olduğunu gözlemlemektedir. Sonuç olarak, başvurunun bu kısmı vaktinden önce yapılmış ve bu kısım, Sözleşmenin 35. maddesinin 1. ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, Oy Birliğiyle,
Sözleşmenin 5. maddesine ilişkin şikâyetlerle ilgili olarak, davalı Hükümetin deklarasyonunda bulunan ifadelerin ve verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulların dikkate alınmasına;
Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi gereğince, başvurunun bu kısmının kayıttan düşürülmesine;
Başvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 18 Haziran 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Liv TigerstedtIvanaJelić
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı VekiliBaşkan
ŞEKER/TÜRKİYE KARARI
EK
Sözleşmenin 5. ve 10. maddelerine ilişkin şikâyetler hakkında başvuru (özgürlük ve güvenlik hakkı ve ifade özgürlüğü hakkı)
Başvuru No. ve Başvuru Tarihi
Başvuranın Adı ve Doğum Tarihi
Hükümetin Deklarasyon Metnini Alış Tarihi
Başvuranın Yazısının Alış Tarihi
Her Başvurana Maddi, Manevi ve Masraf ve Giderler İçin Ödenen Meblağ
(Euro olarak)1
46522/13
29/03/2012
Kazım ŞEKER
30/01/1981
07/01/2020
/
400
1 Başvuran tarafından ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere.
5
Full & Egal Universal Law Academy