Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-4-4 (Devralma)
Karar Sayısı : 16-06/122-56
Karar Tarihi : 24.02.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Can SARIÇİÇEK, Nesibe AYAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : Şekerbank T.A.Ş.
Büyükdere Cad. No:171 Metrocity A Blok Esentepe 34330
Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Şekerbank T.A.Ş. hisselerinin Samruk Kazyna JSC’ye ait
olan %19,37’lik kısmının Kazkommertsbank JSC tarafından devralınması işlemine
izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.02.2016 tarihinde giren bildirim üzerine
düzenlenen aynı tarih ve 2016-4-4/Öİ sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirim formunda, Şekerbank T.A.Ş.’nin (ŞEKERBANK) Samruk-Kazyna JSC’ye (SK
FONU) ait olan %19,37 oranındaki hissesinin Kazkommertsbank JSC (KKB) tarafından
devralınacağı belirtilerek, söz konusu işleme 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ)
çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) Bankacılık sektörünü düzenleyen 19.10.2005 tarih ve 5411 sayılı Bankacılık
Kanunu’nun (5411 sayılı Kanun) “Birleşme, bölünme ve hisse değişimi” başlıklı 19.
maddesinde “Türkiye’de faaliyette bulunan bankalardan birinin; diğer bir veya birkaç
banka veya finansal kuruluş ile birleşmesi veya bütün aktif ve pasifi ile diğer hak ve
yükümlülüklerini Türkiye’de faaliyette bulunan diğer bir bankaya devretmesi, bütün aktif
ve pasifleri ile diğer hak ve yükümlülüklerini devir alması veya bölünmesi ya da hisse
değişimi Kurulun iznine bağlıdır. …Bankaların bu Kanun hükümlerine göre birleşme,
bölünme ve devirlerinde 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile devir veya birleşmeye konu
bankaların toplam aktiflerinin sektör içindeki paylarının yüzde yirmiyi geçmemesi
kaydıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 7, 10 ve 11 inci
maddeleri hükümleri uygulanmaz” hükmü yer almaktadır. Ancak bildirim konusu
devralma işleminin tarafı olan KKB’nin, Türkiye’de bankacılık faaliyeti bulunmamaktadır.
Bu çerçevede, bildirim konusu devralma işlemi 5411 sayılı Kanun’un 19. maddesi
hükmüne tabi olmadığından, 4054 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri çerçevesinde
değerlendirilmiştir.
16-06/122-56
2/4
(6) Hisselerinin bir bölümü devre konu olan ŞEKERBANK; küçük işletmeler ve tarım
bankacılığı, ticari bankacılık ve KOBİ bankacılığı, bireysel ve kurumsal bankacılık gibi
alanlarda hizmet vermekte olup, Türkiye, Kıbrıs ve Almanya’da faaliyet gösteren; Şeker
Yatırım Menkul Değerler A.Ş., Şeker Faktoring A.Ş., Şeker Finansal Kiralama A.Ş.,
Şekerbank (Kıbrıs) Ltd., Şeker Mortgage Finansman A.Ş., Şekerbank International
Banking Unit Ltd. ve Zahlungsdienste GmbH der Şekerbank T.A.Ş. unvanlı iştiraklere
sahiptir. ŞEKERBANK; SK Fonu, BTA Securities JSC (BTAS) ve Şekerbank T.A.Ş.
Personeli Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı’nın1 (VPF) ortak
kontrolünde bulunmakta olup, ŞEKERBANK’a ilişkin stratejik kararlar bu hissedarlar
tarafından müştereken alınmakta, yıllık bütçe ve iş planları birlikte yapılmakta, başkan,
başkan yardımcısı, genel müdür ve genel müdür yardımcısı atamaları ile görevden
almaları müştereken karara bağlanmaktadır2.
(7) Alıcı konumunda bulunan KKB ise, Kazakistan’ın en büyük bankalarından biri olup,
perakende ve kurumsal bankacılık faaliyetlerine ilaveten varlık yönetimi, sigortacılık ve
aracılık alanlarında faaliyet gösteren bağlı şirketlere de sahiptir. KKB’nin hissedarlarını;
Central Asian Investment Company (%(…..)), Nurzhan Subkhanberdin (%(…..)), Alnair
Capital Holding JSC (%(…..)), SK Fonu (%(…..)), K. Kh. Rakishev (%(…..)) ve azınlık
pay sahipleri (%(…..)) oluşturmaktadır. Ancak hissedarlardan K. Kh. Rakishev’in, Alnair
Capital Holding JSC’nin tüm hisselerine sahip olan Alnair Capital Limited Liability
Partnership’i %100 oranında devralmasına yönelik bir işlemin planlandığı, bu işlemin
tamamlanması ile K. Kh. Rakishev’in, KKB üzerinde sahip olduğu hisse oranının
%(…..)’e yükseleceği ve KKB üzerinde doğrudan kontrol sahibi olacağı bildirilmiştir. Bu
ön işlemin, bildirim konusu işlemden önce tamamlanmasının beklendiği belirtildiğinden
KKB’nin K. Kh. Rakishev tarafından kontrol edildiği varsayılabilecektir.
(8) Mevcut durumdaki kontrol yapılarına yukarıda yer verilen teşebbüsler bakımından
bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi sonrasında, ŞEKERBANK’ın hâlihazırda SK
Fonu’na ait olan %(…..) oranındaki hisseleri KKB’ye geçecek ve ŞEKERBANK üzerinde
KKB, BTA Securities JSC (BTAS) ve VPF’nin ortak kontrolü sağlanacaktır. Diğer bir
deyişle işlem sonrasında ortak kontrol yapısı sürecek, ancak hissedarlardan birisi
değişecektir. Aşağıdaki tabloda ŞEKERBANK’ın bildirime konu işlem öncesindeki ve
sonrasındaki ortaklık yapısına yer verilmiştir:
Tablo- ŞEKERBANK’ın Devralma İşlemi Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedar Hisse Oranı (%) Hissedar
Hisse Oranı
(%)
VPF (…..) VPF (…..)
SK Fonu (…..) KKB (…..)
BTA Securities JSC (…..) BTA Securities JSC (…..)
Pancar Kooperatifleri (…..) Pancar Kooperatifleri (…..)
Halka Açık (…..) Halka Açık (…..)
Toplam 100,00 Toplam 100,00
1 Şekerbank T.A.Ş. Personeli Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı, Şekerbank
çalışanları tarafından kurulan bir emeklilik fonudur ve herhangi bir bağımsız organizasyon tarafından
kontrol edilmemektedir.
2 Söz konusu ortak kontrol, Kurulumuzun 14.09.2006 tarihli ve 06-63/858-248 sayılı kararı ile de
onaylanmıştır.
16-06/122-56
3/4
(9) Bildirim konusu işlem öncesinde ŞEKERBANK; BTAS, SK Fonu ve VPF’nin ortak
kontrolü altında iken; işlemin tamamlanmasının ardından ortak kontrol BTAS, KKB ve
VPF tarafından paylaşılacak, dolayısıyla işlem sonrasında devre konu şirketin kontrol
yapısında kalıcı bir değişiklik meydana gelecektir. Bu çerçevede bildirime konu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde
bir devralma işlemi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
(10) Ayrıca, devralma işlemi taraflarının ciro bilgilerinin incelenmesi sonucunda, mezkur
Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşiklerin aşıldığı ve bu nedenle
bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu belirlenmiştir.
(11) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da
taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının
alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları
oluşturmaktadır.
(12) Bildirim formunda yer alan bilgilerden anlaşıldığı üzere, devralan KKB’nin Türkiye’de
kurulu herhangi bir iştiraki ve herhangi bir faaliyeti bulunmamakta, ancak Kazakistan ve
Orta Asya’da perakende ve kurumsal bankacılık faaliyetlerine ilaveten varlık yönetimi,
sigortacılık ve aracılık alanlarında faaliyet göstermektedir. İşlem çerçevesinde belli
orandaki hisseleri devre konu olan ŞEKERBANK ise, Türkiye’de küçük işletmeler ve
tarım bankacılığı, ticari bankacılık ve KOBİ bankacılığı, bireysel ve kurumsal bankacılık
gibi alanlarda faaliyet göstermektedir. Etkilenen pazarın söz konusu olması için,
yukarıda da belirtildiği üzere, işlem taraflarının en az ikisinin, aynı coğrafi pazarda olmak
koşulu aranmaksızın, aynı ilgili ürün pazarında faaliyette bulunmaları veya bir ürün
pazarının alt ve üst pazarlarında faaliyet gösteriyor olmaları gerekmektedir. Bununla
birlikte, bildirime konu işlemin değerlendirilmesi bakımından işbu dosya özelinde kesin
bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmaksızın işlem taraflarının faaliyetlerinin yatay anlamda
örtüştüğü “Bankacılık ve Finans Hizmetleri” pazarının işlemden etkilenen pazar olarak
ele alınabileceği ve işlemin niteliği gereğince alt pazarlar bakımından ayrıma
gidilmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
(13) Dosya mevcudu bilgilere göre, devralan KBB’nin Türkiye’de kurulu herhangi bir
iştiraki ve herhangi bir faaliyeti bulunmamakta, devralınan ŞEKERBANK ise Türkiye’de
etkilenen pazarlarda faaliyet göstermektedir. Toplam varlıklar esas alındığında,
bankacılık ve finans hizmetleri pazarında ŞEKERBANK’ın 2014 yılındaki pazar payının
%(…..) olarak gerçekleştiği belirlenmiştir. Bu çerçevede KBB’nin Türkiye’de faaliyeti
olmadığından, işlem sonrasında tarafların toplam pazar payında bir artış olmayacağı
değerlendirilmektedir.
(14) Bunun yanı sıra, 2014 yılı toplam varlıkları temel alındığında, etkilenen pazarda
T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’nin %(…..), Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin %(…..), Türkiye
Garanti Bankası A.Ş.’nin %(…..), Akbank T.A.Ş.’nin %(…..) ve Yapı ve Kredi Bankası
A.Ş.’nin ise %(…..) oranında pazar payı ile faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla söz konusu pazarda, ŞEKERBANK’tan daha büyük pazar payına sahip çok
sayıda oyuncunun bulunması ve işlem sonrasında oluşacak teşebbüsün pazar payında
bir artış meydana gelmemesi nedenleriyle bildirim konusu işlemin pazardaki rekabet
üzerinde herhangi bir olumsuz etki doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
16-06/122-56
4/4
H. SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy