Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-176 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-51/741-199
Karar Tarihi : 15.8.2005
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN
B- RAPORTÖRLER : Hatice AKKAYA KARAYOL, Sezin ELÇİN CENGİZ
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : Rabobank International Holding B.V.
Temsilcisi: Av. Sarp ŞENOL
Maya Akar Center Büyükdere Cd. No:100/17 20
Esentepe/İstanbul
D- TARAFLAR : - Rabobank International Holding B.V.
Croeselaan 28 3521 Utrecht HOLLANDA
- Şekerbank T.A.Ş. Personeli Munzam Sosyal Güvenlik
ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı
İnönü Cd. Tümşah Han No:70 Kat:1 Gümüşsuyu
Taksim/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Şekerbank T.A.Ş. (Şekerbank) hisselerinin %51’inin 30
Rabobank International Holding B.V. (Rabobank) tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.8.2005 tarih, 5338 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ"in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen
11.8.2005 tarih, 2005-4-176/Öİ-05-H.A. sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
12.8.2005 tarih, REK.0.08.00.00-120/246 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-51
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
- Rabobank’ın Şekerbank hisselerinin %51’ini devralması işleminin, tarafların
toplam ciroları yönüyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, ancak
bu devralma sonucunda ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılması veya
05-51/741-199
2
mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı; bu nedenle, bildirime konu işleme
izin verilmesi gerektiği,
- İşlemin sonucu olarak, Şekerbank’ın iştiraklerinden Şeker Faktoring Hizmetleri 50
A.Ş. ile Şeker Finansal Kiralama A.Ş.’nin kontrolünün Rabobank’a devrine de,
mezkur Kanun maddesi uyarınca izin verilmesinin yerinde olacağı,
- Rabobank’ın satış opsiyonunu kullanması durumunda 1.9.2006 tarihine kadar
gerçekleşecek ve Şekerbank’ın kontrolünün yeniden Şekerbank T.A.Ş.
Personeli Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı (Vakıf)’na
geçmesine neden olacak hisse devrine şu aşamada izin verilmesinin uygun
olmayacağı, söz konusu opsiyonun kullanılması durumunda gerçekleşecek
devir işlemi için ayrıca bildirimde bulunulması gerektiği,
görüşü ifade edilmiştir.
60
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Şekerbank’ın faaliyet alanı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “bankacılık ve
finansal hizmetler pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şekerbank’ın Türkiye genelinde faaliyet göstermesi nedeniyle, ilgili coğrafi
pazar "Türkiye Cumhuriyeti Sınırları" olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. Şekerbank Hisselerinin Devrine İlişkin Değerlendirme 70
Bildirim konusu işlem sonucunda Rabobank, Şekerbank’ın kontrolünü
devralmayı amaçlamaktadır. Taraflar arasında 7.7.2005 tarihinde imzalanan
"Hisse Satın Alma Sözleşmesi"nin 2.2. ve 14.2. maddelerinde, Rabobank’ın ilk
etapta Şekerbank’ın %36,5 oranında hissesini devralacağı, bunu takiben birkaç
haftalık süre içinde gerçekleşecek alımlar neticesinde söz konusu oranın en az
%51 olacağı düzenlenmiştir.
Bildirim formunda %36,5 oranındaki hisse devrini takiben Rabobank’ın,
Sermaye Piyasası mevzuatı uyarınca Şekerbank’ın diğer hissedarlarının tüm
hisselerini satın almak üzere çağrıda bulunacağı; tarafların beklentisinin söz
konusu çağrı neticesinde alınan hisse oranının en az %51’e ulaşması olduğu; 80
bununla birlikte bu orana ulaşılamayacağının ortaya çıkması durumunda
Rabobank’ın Vakfın diğer hisselerini de devralmak suretiyle söz konusu
şirketteki hisse oranını %51’e çıkaracağı belirtilmektedir.
05-51/741-199
3
Şekerbank’ın halka açık bir şirket olması ve Rabobank’ın çağrıda bulunacak
olması nedeniyle, Şekerbank’ın devralma işleminin gerçekleşmesi halinde sahip 90
olacağı hisse yapısını tam olarak öngörmek mümkün değildir. Bununla birlikte,
taraflar, Şekerbank hisselerinin en az %51’inin Rabobank’ın kontrolüne
geçeceği hususunda anlaşmıştır.
Söz konusu işlem, Şekerbank’ın kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle,
1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği 2.
maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya
da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi” olarak tanımlanan bir devralmadır.
Öte yandan, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi 100
gereğince “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma
sonucunda birleşme ve devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası (yirmibeş milyon Yeni Türk Lirası)'nı aşması halinde
Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur”.
Dosya mevcudu bilgilere göre, devralanın ilgili ürün pazarında halihazırda
herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Söz konusu işlem neticesinde hisseleri
devredilecek olan Şekerbank'ın 2004 yılı cirosu (…………….) YTL, ilgili ürün
pazarındaki payı ise %(..)'dir. Taraflar ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları 110
yönüyle Tebliğ’de öngörülen ciro eşiğini aştıklarından, işlem Kurulun iznine
tabidir.
Bununla birlikte, devralan Rabobank'ın ilgili ürün pazarında faaliyetinin
bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı
değişmeyeceğinden, Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılması
veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı
kanaatine varılmıştır.
H.2.2. Şekerbank’ın Kontrolünde Bulunan İştirak Şirketlerine İlişkin
Değerlendirme 120
Dosya mevcudu bilgilere göre, Şekerbank halihazırda ortağı bulunduğu 26
iştirakten 8 tanesinde tek başına veya ortak kontrole sahiptir.
Söz konusu şirketlerden yalnızca 2004 yılı cirosu (……………)-YTL. olan Şeker
Faktoring Hizmetleri A.Ş. ve aynı yıla ait cirosu (……………)- YTL. olan Şeker
Finansal Kiralama A.Ş. 1997/1 sayılı Tebliğ’de düzenlenen eşikleri aşmaktadır.
Bu çerçevede Şekerbank'ın hisselerinin devri neticesinde anılan şirketlerde de
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem gerçekleşmektedir.
130
05-51/741-199
4
Rabobank’ın devre konu iştiraklerin faaliyette bulunduğu finansal hizmetler
pazarının alt pazarları olan "faktoring" ve "finansal kiralama hizmetleri"
pazarlarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle devralma
neticesinde ilgili pazarlarda yoğunlaşma olmayacaktır.
H.2.3. Satış Opsiyonu’na İlişkin Değerlendirme
"Hisse Satın Alma Sözleşmesi"nin 10. maddesi ve "Hissedarlar Sözleşmesi"nin
10. ve 12. maddeleri, taraflarca ilgili maddelerde belirlenen durumların ortaya
çıkması halinde kullanılabilecek alım ve satım opsiyonları içermektedir. 140
Anılan Sözleşme maddeleri uyarınca, 1.9.2006 tarihine kadar “Satış Opsiyonu
Tetikleme Olayı”nın gerçekleşmesi halinde Rabobank, Şekerbank’taki %51
hissesini geri almasını Vakıf'tan talep edebilecektir.
Satış opsiyonunun kullanılması, Şekerbank’ın kontrolünde değişiklik
yaratacağından Kurulun iznine tabidir. Ancak, söz konusu durumun ilgili
pazardaki rekabet üzerindeki etkisine yönelik olarak bugünden sağlıklı bir
değerlendirme yapılması mümkün değildir. Bu nedenle, Rabobank’ın 1.9.2006
tarihine kadar satış opsiyonunu kullanması durumunda gerçekleşecek devralma
işlemi için 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde Rekabet Kurumu’na yeniden
bildirim yapılması gerekir. 150
İ- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:
1. Rabobank International Holding B.V.’nin Şekerbank T.A.Ş. hisselerinin
%51’ini devralması işleminin, tarafların toplam ciroları yönüyle, 4054 sayılı
"Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; bu
işlem sonucunda ilgili pazarda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, hakim 160
durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; bu nedenle,
bildirime konu devir işlemine izin verilmesine,
2. Şekerbank T.A.Ş.’nin iştirak şirketlerinden Şeker Faktoring Hizmetleri A.Ş. ile
Şeker Finansal Kiralama A.Ş.’nin kontrolünün işlemin sonucu olarak Rabobank
International Holding B.V.’ye devrine, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
çerçevesinde izin verilmesine,
3. Rabobank International Holding B.V.’nin satış opsiyonunu kullanması
durumunda 1.9.2006 tarihine kadar gerçekleşecek ve Şekerbank T.A.Ş.’nin
kontrolünün yeniden bildirim tarihindeki haline, yani Şekerbank T.A.Ş. Personeli 170
Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı’na geçmesine neden
olacak hisse devrine ilişkin olarak şu aşamada değerlendirme yapılmasına yer
05-51/741-199
5
olmadığına, söz konusu opsiyonun kullanılması durumunda devir işlemi
gerçekleşmeden önce ayrıca bildirimde bulunulması gerektiğine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy