Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-155 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-63/858-248
Karar Tarihi : 14.9.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : M.Haluk ARI, Fatma ÇELİK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Turan Alem Securities JSC
Temsilcisi : Av. Begüm DURUKAN ÖZAYDIN
İnönü Cd. Ongan Apt. No:53 K:4 34437
Gümüşsuyu/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Turan Alem Securities JSC
Ulitza Khusainova 281 Granit Business Center Almaty
050060 Kazakistan Cumhuriyeti
- Şekerbank T.A.Ş. Personeli Munzam Sosyal Güvenlik ve
Yardımlaşma Sandığı Vakfı
İnönü Cd. Tümşah Han No:70 K:1 Gümüşsuyu/İstanbul
- Şekerbank T.A.Ş. Personeli Sosyal Sigorta Sandığı Vakfı
İnönü Cd. Tümşah Han No:70 K:1 Gümüşsuyu/İstanbul
30
E. DOSYA KONUSU: Şekerbank T.A.Ş. (Şekerbank)’nin sermayesinin %
33.9787’sini temsil eden hisselerin Turan Alem Securities JSC (TAS)
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 31.8.2006 tarih, 5876 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 7.9.2006
tarih, 2006-4-155/Öİ-06-MHA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 11.9.2006
tarih, REK.0.08.00.00-120/233 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-63 sayılı Kurul 40
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
- Bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olduğu, ancak devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum
06-63/858-248
2
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin
verilmesi gerektiği,
- Şekerbank’ın bağlı şirketlerinden Şeker Faktoring Hizmetleri A.Ş., Şeker
Finansal Kiralama A.Ş. ve Şeker Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’nin kontrolünün 50
işlemin sonucu olarak TAS’a devrine de izin verilmesinin yerinde olacağı,
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralınan Şekerbank’ın faaliyet alanı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı
“bankacılık ve finansal hizmetler pazarı” olarak belirlenmiştir. 60
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şekerbank’ın Türkiye genelinde faaliyet göstermesi ve söz konusu faaliyetler
açısından rekabetin ülke çapında homojen dağıldığının aksine göstergeler
bulunmaması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları”
olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. Şekerbank Hisselerinin Devralınması İşlemine İlişkin Değerlendirme
Bildirim konusu devralma işlemi ile TAS, Şekerbank’ın kontrolünü tek başına 70
devralmamakla birlikte Munzam Vakıf (Munzam Vakıf) ile eşit oranda (her biri
%33.98) hisseye sahip olmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla TAS, taraflar arasında
21.6.2006 tarihinde imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi’ne göre Munzam Vakıf’tan
%19.55, Şekerbank T.A.Ş. Personeli Sosyal Sigorta Sandığı Vakfı (Personel
Vakfı)’ndan % 14.43 oranında hisse devralacaktır.
Şekerbank’ın halka açık bir şirket olması nedeniyle, devralma işlemi sonucunda
ortaya çıkacak hisse yapısını tam olarak öngörmek mümkün değildir. Bununla
birlikte, devralma işleminin gerçekleşmesi halinde, Şekerbank hisselerinin
%33.98’inin TAS’ın kontrolüne geçeceği hususu kesindir. Buna göre, mevcut
durumda %53.53 oranındaki hissesi ile kontrolü tek başına elinde tutan Munzam 80
Vakıf devir işlemi sonucunda kontrolü TAS ile paylaşacaktır.
Bankacılık sektörünü düzenleyen 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun “Birleşme,
bölünme ve hisse değişimi” başlıklı 19. maddesi kapsamında yapılan
değerlendirme sonucunda; “Türkiye'de faaliyette bulunan bankalardan birinin;
diğer bir veya birkaç banka veya finansal kuruluş ile birleşmesi veya bütün aktif
ve pasifi ile diğer hak ve yükümlülüklerini Türkiye'de faaliyette bulunan diğer bir
bankaya devretmesi, bütün aktif ve pasifleri ile diğer hak ve yükümlülüklerini devir
alması veya bölünmesi ya da hisse değişimi Kurulun iznine bağlıdır…Bankaların
06-63/858-248
3
bu Kanun hükümlerine göre birleşme, bölünme ve devirlerinde 6762 sayılı Türk
Ticaret Kanunu ile devir veya birleşmeye konu bankaların toplam aktiflerinin 90
sektör içindeki paylarının yüzde yirmiyi geçmemesi kaydıyla 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 7, 10 ve 11 inci maddeleri hükümleri
uygulanmaz.” şeklindeki madde hükmünün Türkiye’de faaliyette bulunan
bankalar arasındaki birleşme ve devir işlemlerine ilişkin olması nedeniyle, işlemin
devralan tarafında bir Kazakistan Cumhuriyeti bankasının yer aldığı bildirime
konu işleme uygulanamayacağı kanaatine varılmıştır.
Söz konusu işlem, Şekerbank’ın kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle,
1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği 2.
maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da 100
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi” olarak tanımlanan bir devralmadır.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir.
Şekerbank’ın 2005 yılı cirosu yaklaşık (………………….) YTL olarak 110
gerçekleşmiş olduğundan, -diğer verilere bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un
iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, devralan TAS’ın ilgili pazarda faaliyetinin bulunmaması
nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı değişmeyeceğinden, Kanun'un
7. maddesi anlamında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. Şekerbank’ın Bağlı Şirketlerine İlişkin Değerlendirme
Bankaların aktifleri içinde yer alan, bankacılık sektörü dışındaki bağlı ortaklık ve
iştiraklerde de bir devralmanın gerçekleşmesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ’deki 120
eşiklerin aşılması halinde, söz konusu şirketlerin devri Rekabet Kurulu’nun iznine
tabidir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, Şekerbank ortaklığının bulunduğu toplam 24
şirketten yalnızca 7’sinde tek başına veya ortak kontrole sahip olup, bu
şirketlerden 1997/1 sayılı Tebliğ uyarınca kontrol değişikliğine uğrayacak
olanlardan ilgili ciro veya pazar payı eşiklerini aşanlar, Şeker Faktoring Hizmetleri
A.Ş. (Şekerbank %85 hissesine sahip), Şeker Finansal Kiralama A.Ş. (Şekerbank
%41,6 hissesine sahip) ve Şeker Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (Şekerbank
%99,4 hissesine sahip)’dir. Buna göre, hisse devri neticesinde Şekerbank bağlı
şirketlerinden sadece yukarıda adı geçenlerde mezkur Tebliğ kapsamında izne 130
tabi bir devralma işlemi gerçekleşmiştir.
06-63/858-248
4
Devralan TAS’ın bu üç şirketin faaliyet gösterdiği ilgili pazarda da faaliyeti
bulunmadığından, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı değişmeyecek olup,
Kanun'un 7. maddesi anlamında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu olmayacaktır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un
7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet 140
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, dolayısıyla işleme izin verilmesine,
2. Şekerbank’ın bağlı şirketlerinden Şeker Faktoring Hizmetleri A.Ş., Şeker
Finansal Kiralama A.Ş. ve Şeker Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’nin kontrolünün
de işlemin sonucu olarak Turan Alem Securities JSC’ye devrine 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 150
Full & Egal Universal Law Academy