SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
9 ta' Diċembru 2004 (*)
"Trasport bl-ajru - Groundhandling fl-ajruporti – Direttiva 96/67/KE"
Fil-kawża C-460/02,
li għandu bħala suġġett rikors għan-nuqqas ta' twettiq ta' obbligu skond l-Artikolu 226KE, ippreżentat fid-19 ta' Diċembru 2002,
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn A. Aresu u M. Huttunen, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti
vs
Ir-Repubblika Taljana, irrappreżentata minn M. Braguglia, bħala aġent, assistit minn O. Fiumara, vice-avvocato generale dello Stato, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
konvenuta
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President ta' l-Awla, R. Silva de Lapuerta (Relatur), K. Lenaerts, S. von Bahr u K. Schiemann, imħallfin,
Avukat Ġenerali: P . Léger,
Reġistratur: M. Múgica Arzamendi, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-25 ta' Marzu 2004,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tad-9 ta' Settembru 2004,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tar-rikors tagħha, l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej qiegħda titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tikkonstata li, safejn id-Digriet Leġiżlattiv Nru 18 tat-13 ta' Jannar 1999, li jimplementa d-Direttiva 96/67/KE dwar l-aċċess għas-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Komunità (supplement ordinarju tal-GURI Nru 28 ta' l-24 ta' Frar 1999, aktar 'il quddiem id-"Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99"),
– ma stabbilixxiex il-perijodu massimu ta' seba' snin għall-għażla ta' fornituri ta' servizzi ta' groundhandling, skond l-Artikolu 11(1)(d) tad-Direttiva tal-Kunsill 96/67/KE tal-15 ta' Ottubru 1996 (ĠU L 272, p. 36),
– introduċa, fl-Artikolu 14 tiegħu, miżura soċjali li hija inkompatibbli ma' l-Artikolu 18 ta' din id-Direttiva, u
– ipprovda, fl-Artikolu 20 tiegħu, għal dispożizzjonijiet ta' natura tranżitorja li mhumiex awtorizzati mill-istess Direttiva,
ir-Repubblika Taljana naqset milli twettaq l-obbligi li hija għandha skond l-imsemmija Direttiva.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
2 Id-Direttiva 96/67 tipprovdi sistema ta' liberalizazzjoni progressiva tas-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Komunità.
3 Id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 2 (e) u (f) ta' din id-Direttiva jiddefinixxu l-kunċetti ta' "groundhandling" u ta' "self-handling" kif ġej:
"e) "groundhandling" tfisser is-servizzi provduti għal dawk li jużaw l-ajruport kif deskritti fl-Anness;
f) "self-handling" tfisser sitwazzjoni li fiha dak li juża l-ajruport direttament jipprovdi għalih innifsu waħda jew aktar mill-kategorija ta' servizzi ta' groundhandling u ma jkun ikkonkluda ebda kuntratt ta' kull deskrizzjoni ma' partijiet terzi għall-provista ta' dawk is-servizzi; għall-għanijiet ta' din it-tifsira, bejniethom dawk li jużaw l-ajruport m'għandhomx jitqiesu li jkunu partijiet terzi fejn:
– wieħed għandu maġġoranza ta' ishma fl-ieħor;
jew
– korp wieħed għandu maġġoranza ta' ishma f'kull wieħed."
4 Skond l-Artikoli 6(1) u 7(1) tad-Direttiva 96/67, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jassiguraw, b'mod ġenerali, l-aċċess ħieles għas-suq tal-provvista tas-servizzi ta' groundhandling lil terzi u l-eżerċizzju ħieles tas-selfhandling fl-ajruporti Komunitarji.
5 L-Artikolu 6(2) ta' l-istess direttiva jipprovdi s-segwenti derogi għall-aċċess ħieles għas-suq tal-provvista ta' servizzi ta' groundhandling lil terzi:
"L-Istati Membri jistgħu jillimitaw in-numru ta' fornituri awtorizzati li jipprovdu l-kategoriji ta' servizzi ta' groundhandling li ġejjin:
– maniġġar tal-bagolli,
– maniġġar tar-rampa,
– maniġġar tal-karburanti u żjut,
– maniġġar ta' merkanzija u posta fir-rigward tat-tmexxija fiżika tal-merkanzija u l-posta, sew dawk li jidħlu jew dawk li joħorġu, bejn it-terminal ta' l-ajru u l-inġenju ta' l-ajru.
M'għandhomx iżda, jillimitaw in-numru għal anqas minn tnejn għal kull kategorija ta' servizz ta' groundhandling."
6 L-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 96/67 jipprovdi li:
"Fejn f'ajruport, minħabba restrizzjonijiet speċifiċi ta' nuqqas ta' spazju jew kapaċità disponibbli, li toħroġ b'mod partikolari minn konġestjoni u r-rata ta' utilizzazzjoni ta' l-arja, jagħmluha impossibbli li jinfetaħ is-suq u/jew jiġi implimentat self-handling sal-grad li għalih tipprovdi din id-Direttiva, l-Istat Membru konċernat jista' jiddeċiedi:
[…]
b) li jirriżerva għall-provditur wieħed jew aktar il-kategoriji ta' servizzi ta' groundhandling imsemmija fl-Artikolu 6(2);
[…]".
7 L-Artikolu 14(1) ta' l-istess Direttiva jipprovdi l-possibbiltà li l-aċċess għas-suq tas-servizzi ta' groundhandling ikunu suġġetti għall-kisba ta' "approvazzjoni" maħruġa minn awtorita pubblika indipendenti. Din id-dispożizzjoni tipprovdi dan li ġej:
"L-Istati Membri jistgħu jagħmlu l-attività ta' groundhandling ta' fornitur ta' servizzi ta' groundhandling jew dak li juża s-self-handling f'ajruport kondizzjonata fuq il-ksib ta' approvazzjoni ta' awtorità pubblika indipendenti mill-korp li jmexxi l-ajruport.
Il-kriterji għal dik l-approvazzjoni għandhom jirrelataw ma' sitwazzjoni finanzjarja soda u kopertura biżżejjed ta' assigurazzjoni, għas-sigurezza u sigurtà ta' stallazzjonijiet, tal-bċejjeċ ta' l-ajru, ta' tagħmir u ta' persuni, kif ukoll tal-protezzjoni ambjentali u konformità mal-leġislazzjoni soċjali relevanti.
Il-kriterji għandhom jikkonformaw mal-prinċipji li ġejjin:
a) għandhom ikunu applikati b'mod mhux diskriminatorju għall-fornituri diversi ta' servizzi ta' groundhandling u dawk li jużaw l-ajruport;
b) għandhom jirrelataw ma' l-għan maħsub;
c) m'għandhomx, fil-prattika, inaqqsu l-aċċess għas-suq jew l-għażla ta' self-handle f'livell aktar baxx minn dak li tipprovdi din id-Direttiva.
Dawn il-kriterji għandhom isiru pubbliċi u l-fornitur ta' servizzi ta' groundhandling jew self-handling ta' dak li juża l-ajruport għandhom ikunu avżati bil-quddiem bil-proċedura tal-ksib ta' l-approvazzjoni".
8 L-Artikolu 18 tad-Direttiva 96/67 jipprovdi li:
"Mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta' din id-Direttiva u bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-liġi tal-Komunità, l-Istati Membri jistgħu jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw il-protezzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema u r-rispett għall-ambjent".
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
9 Id-Direttiva 96/67 ġiet trasposta fis-sistema legali Taljana permezz tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99.
10 L-Artikolu 14 ta' l-imsemmi Digriet Leġiżlattiv, li jirrigwarda s-sistema tal-protezzjoni soċjali jipprovdi li:
"1. Filwaqt li jiġi ggarantit l-aċċess ħieles għas-suq tas-servizzi ta' groundhandling, jeħtieġ li, fit-tletin xahar ta' wara d-data ta' meta jidħol fis-seħħ dan id-digriet, tiġi mħarsa ż-żamma tal-livell ta' l-okkupazzjoni u tal-kontinwità tar-relazzjoni tax-xogħol tal-persunal ta' l-amministratur preċedenti.
2. Ħlief fil-każ ta' trasferiment ta' fergħa ta' impriża, kull trasferiment ta' attivitajiet, li jikkonċernaw kategorija jew diversi kategoriji ta' servizzi ta' groundhandling previsti fl-Annessi A u B, għandu jinkludi t-trasferiment tal-persunal, indikat minn dawk ikkonċernati bi qbil mas-sindakati, mingħand il-fornitur preċedenti għal għand is-suċċessur tiegħu, proporzjonalment għall-parti tat-traffiku jew ta' attivitajiet miksuba minn dan ta' l-aħħar".
11 L-Artikolu 20 ta' l-istess Digriet Leġiżlattiv fih id-dispożizzjoni tranżitorja segwenti:
"Is-sitwazzjonijiet kuntrattwali tal-persunal tas-servizzi ta' groundhandling, li jkunu fis-seħħ fid-19 ta' Novembru 1998 u li jipprovdu diversi sistemi organizattivi u kuntrattwali, għandhom jinżammu sa l-iskadenza tal-kuntratti kkonċernati, mingħajr il-possibblità li jiġu mġedda u, f'kull każ, għal perijodu li ma jkunx ta' aktar minn sitt snin."
Il-proċedura prekontenzjuża
12 Wara li sar ilment il-Kummissjoni kkonkludiet li l-leġiżlazzjoni Taljana ma kinitx konformi mad-dritt Komunitarju fuq diversi punti. Għalhekk hija, fit-3 ta' Mejju 2000, indirizzat ittra ta' intimazzjoni lir-Repubblika Taljana. Il-Gvern Taljan irrisponda permezz ta' nota tat-18 ta' Lulju 2000.
13 Peress li ma kinitx sodisfatta b'din ir-risposta, il-Kummissjoni, fl-24 ta' Lulju 2001, indirizzat opinjoni motivata lir-Repubblika Taljana. Ir-risposta tal-Gvern Taljan ingħatat permezz ta' nota tal-31 ta' Ottubru 2001. Din in-nota kienet segwita minn komunikazzjoni oħra tal-5 ta' Diċembru 2001.
14 Wara dan inżammu diversi laqgħat bejn ir-rappreżentanti tad-dipartimenti kompetenti tal-Kummissjoni u l-esperti tal-Ministeru ta' l-Infrastruttura u tat-Trasport Taljan li matulhom il-Gvern Taljan ippreżenta proposti għal emendi tad-dispożizzjonijiet tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99. Peress li l-Kummissjoni ma rċeviet ebda informazzjoni oħra, hija ddeċidiet li tippreżenta dan ir-rikors.
Fuq ir-rikors
Fuq l-ewwel ilment
15 Permezz ta' ittra tad-19 ta' Jannar 2004, il-Gvern Taljan ipprovda lill-Kummissjoni bl-informazzjoni li l-Artikolu 11(1) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 kien ġie emendat permezz tal-liġi Nru 306 tal-31 ta' Ottubru 2003 (GURI tal-15 ta' Novembru 2003). F'dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni, permezz ta' ittra tat-23 ta' Marzu 2004, irrinunċjat għall-ewwel ilment, filwaqt li żammet it-talba tagħha sabiex il-konvenuta tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż.
Fuq it-tieni lment
L-argumenti tal-partijiet
16 Il-Kummissjoni ssostni li l-Artikolu 14 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 mhuwiex kompatibbli ma' l-Artikolu 18 tad-Direttiva 96/67 peress li jissuġġetta lill-fornituri tas-servizzi ta' groundhandling għall-obbligu li jiggarantixxu t-trasferiment tal-persunal mingħand il-fornitur preċedenti tas-servizzi tal-groundhandling għal għand is-suċċessur tiegħu, proporzjonalment għall-parti tat-traffiku jew ta' attività miksuba minn dan ta' l-aħħar, kull darba li jkun hemm "trasferiment ta' attivitajiet" li jikkonċerna kategorija jew diversi kategoriji ta' servizzi ta' groundhandling previsti fl-Annessi ta' l-imsemmi Digriet Leġiżlattiv.
17 Il-Kummissjoni tenfasizza li l-protezzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema hija permessa bis-saħħa ta' l-Artikolu 18 tad-Direttiva 96/67, sakemm din ma tmurx kontra l-applikazzjoni effettiva ta' l-istess Direttiva f'dak li jirrigwarda s-servizzi tal-groundhandling. Issa, l-Artikolu 14(1) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 imur manifestament lil hinn mill-protezzjoni ggarantita mid-Direttiva tal-Kunsill 77/187/KEE, ta' l-14 ta' Frar 1977, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta’ l-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU L 61, p. 26), kif emendata mid-Direttiva tal-Kunsill 98/50/KE, tad-29 ta' Ġunju 1998 (ĠU L 201, p. 88), u kkodifikata mid-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE tat-12 ta’ Marzu 2001 (ĠU L 82, p. 16).
18 Il-Kummissjoni tikkunsidra li dispożizzjoni nazzjonali bħal dik ikkontestata f'dan il-każ tista' biss tkun iġġustifikata fuq il-bażi ta' l-Artikolu 18 tad-Direttiva 96/67 jekk din tkun applikata fil-każ ta' trasferiment ta' impriża fis-sens tad-Direttiva 2001/23. Issa, sabiex din l-aħħar Direttiva tkun tista' tiġi applikata, it-trasferiment għandu jkun jirrigwarda entità ekonomika, jiġifieri grupp organizzat ta' persuni u elementi li jippermettu li tiġi eżerċitata attività ekonomika intiża għall-ilħuq ta' għan speċifiku. Madankollu, sabiex jiġi deċiż jekk jeżistux il-karatteristiċi ta' trasferiment ta' entità, għandhom jiġu kkunsidrati ċ-ċirkustanzi effettivi kollha li jikkaratteriżaw l-operazzjoni in kwistjoni.
19 Skond il-Kummissjoni, is-sempliċi fatt li s-servizzi pprovduti mill-fornitur preċedenti u dawk ipprovduti mill-fornitur il-ġdid ikunu analogi ma jippermettix li jiġi konkluż li hemm trasferiment ta' entità ekonomika bejn iż-żewġ impriżi. Fil-fatt, entità ma tistax tiġi ridotta għall-attività li ġiet fdata lilha u l-identità tagħha hija magħmula minn elementi oħra, bħall-persunal tagħha, t-tmexxija tagħha, l-organizzazzjoni tax-xogħol tagħha, kif ukoll il-metodi u l-mezzi ta' l-amministrazzjoni tagħha.
20 Il-Kummissjoni tfakkar li, f'dan il-każ, hemmx element essenzjali taċ-ċessjoni ta' l-impriża, li hu meħtieġ fil-każ tat-trasferiment ta' impriża, li hu nieqes, jiġifieri ftehim innegozjat, impliċitu jew espliċitu, jew att ta' l-amministrazzjoni pubblika. Fil-fatt il-fornitur il-ġdid jaċċedi għall-istrutturi ta' l-ajruport fuq il-bażi ta' titolu awtonomu, indipendentement minn kull relazzjoni jew kuntratt, ikunu ta' liema tip ikunu, mal-fornitur preċedenti. Il-bażi ta' dan it-titolu jinsab f'kuntratt konkluż ma' l-operatur ta' l-ajruport ikkonċernat.
21 Il-Kummissjoni ssostni li l-miżura adottata mill-Gvern Taljan fil-verità timplika trasferiment tal-piż soċjali li għandu l-Istat lill-impriżi fornituri l-ġodda li konsegwentement jiġu ppenalizzati. Fil-każ li l-awtoritajiet nazzjonali jkunu jixtiequ jadottaw miżuri soċjali fil-kuntest ta' l-applikazzjoni tal-proċess ta' liberalizazzjoni tas-servizzi ta' groundhandling, l-Artikolu 18 tad-Direttiva 96/67 jista' jikkostitwixxi bażi ġuridika adegwata sakemm il-miżuri in kwistjoni jirrispettaw l-ispirtu ta' din id-Direttiva kif ukoll il-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju.
22 Skond il-Kummissjoni, l-Artikolu 14 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 iwaqqaf lil dawk il-fornituri ta' servizzi li jkunu jixtiequ jidħlu fis-suq in kwistjoni milli jkunu jistgħu jagħżlu l-persunal tagħhom u, konsegwentement, it-tip ta' organizzazzjoni tas-servizzi li huma beħsiebhom jipprovdu sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw l-attivitajiet tagħhom f'dan is-suq. Issa, l-għan tad-Direttiva 96/67 huwa preċiżament li tinkoraġġixxi l-kompetizzjoni fi swieq li kienu preċedentement protetti u monopolizzati, billi tnaqqas l-ispejjeż tat-tħaddim tal-kumpanniji ta' l-ajru u ttejjeb il-kwalità tas-servizz provdut għal dawk li jużaw l-ajruport
23 Il-Gvern Taljan josserva li d-Direttiva 96/67 tħalli marġni ta' diskrezzjoni lill-Istati Membri f'dak li jirrigwarda l-metodu u l-kalendarju għall-adozzjoni tal-miżuri meħtieġa għall-implementazzjoni tas-sistema l-ġdida, fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi ta' kull Stat. Minn din il-perspettiva, il-leġiżlatur nazzjonali adotta l-leġiżlazzjoni in kwistjoni bil-konsapevolezza tal-fatt li l-aċċess ħieles għas-suq jista' jkun kompatibbli mal-funzjonament tajjeb ta' l-ajruporti Komunitarji u mwettaq b'mod progressiv u adattat għall-ħtiġijiet tas-settur. Il-miżuri ta' protezzjoni soċjali previsti fl-Artikolu 14 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 mhumiex ta' xkiel għal-liberalizazzjoni tas-settur tal-groundhandling u jirrappreżentaw il-konkretizzazzjoni tal-kompetenza li d-Direttiva 96/67 tagħti lill-Istat.
24 Il-Gvern Taljan iqis li r-rispett tad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva u dak ta' dispożizzjonijiet oħra tad-dritt Komunitarju, b'mod partikolari, dawk li jirrigwardaw iż-żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema fil-każ ta' trasferiment ta' impriża, ma jfissrux li l-livell ta' protezzjoni li l-Istati Membri jistgħu jagħtu għandu biss jiġi espress fil-limiti permessi mill-armonizazzjoni leġiżlattiva fuq livell Komunitarju. Kieku dan kien minnu, l-Artikolu 18 tad-Direttiva 96/67 jitlef kull utilità peress li din id-dispożizzjoni ma tħalli l-ebda marġni ta' diskrezzjoni lill-Istati Membri sabiex joffru lill-ħaddiema protezzjoni li ma tirriżultax diġà mid-dritt Komunitarju.
25 Skond il-Gvern Taljan, din l-aħħar dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fis-sens li, mill-istess natura "supplementari" tagħha, garanzija bħal din m'għandiex tikkostitwixxi ksur tad-dritt Komunitarju msemmi speċifikatament mid-Direttiva 96/67 jew, b'mod aktar ġenerali, minn atti Komunitarji oħra. Safejn protezzjoni effettiva tal-ħaddiema tista' tintlaħaq biss permezz ta' impożizzjoni finanzjarja u obbliġu fuq min iħaddem, il-legalità tagħha għandha tiġi evalwata permezz ta' analiżi komparattiva u raġonevoli ta' l-interessi kkonċernati.
26 Il-Gvern Taljan isostni wkoll li, safejn is-servizz jibqa' l-istess jew, minn ta' l-anqas, analogu għal dak ipprovdut mill-fornitur preċedenti, il-kriterju determinanti għad-definizzjoni ta' trasferiment ta' impriża ma jikkonsistix neċessarjament fi trasferiment ta' elementi materjali u patrimonjali. L-organizzazzjoni ta' attività b'tali mod li tirriżulta f'trasferiment sinjifikanti fuq il-livell ekonomiku taqa' wkoll fil-kamp ta' applikazzjoni tal-kunċett ta' "trasferiment".
27 Fid-dawl tal-karatteristiċi speċifiċi tas-settur in kwistjoni u ta' l-organizzazzjoni ta' l-impriżi in kwistjoni, il-Gvern Taljan jenfasizza li t-trasferiment ta' "attivitajiet" ajruportwali jista' jkun inkluż fil-kunċett aktar wiesa' ta' "trasferiment ta' impriża". Fil-fatt, hija preċiżament il-kontinwità ta' l-attività, li tgħaddi mingħand fornitur għal għand ieħor, li tagħmel din is-sitwazzjoni kompletament komparabbli ma' trasferiment ta' impriża.
28 Il-Gvern Taljan jippreċiża li għalkemm huwa minnu li l-Artikolu 14 tad-Digriet Leġiżlativ Nru 18/99 jirreferi speċifikatament għat-"trasferiment ta' attivitajiet li jikkonċernaw kategorija jew diversi kategoriji ta' servizzi ta' groundhandling", huwa evidenti li, fil-prattika, dan it-trasferiment huwa akkumpanjat mit-trasferiment materjali ta' numru ta' assi u ta' strutturi meħtieġa għall-attività tal-fornitur il-ġdid. F'dawn iċ-ċirkustanzi, ikun hemm trasferiment ta' parti minn impriża jew, minn ta' l-anqas, id-dħul fl-attività ta' impriża oħra li essenzjalment ikollhom il-karatteristiċi ta' trasferiment. Għalhekk, il-leġiżlatur nazzjonali leġittimament ħa l-inkarigu li jiggarantixxi l-protezzjoni tal-ħaddiema billi jilħaq kompromess bejn l-interessi opposti.
29 F'dak li jirrigwarda l-argument li t-traspożizzjoni fid-dritt intern tad-Direttiva 96/67 hija ta' natura tali li tiddistorċi l-kompetizzjoni fis-suq tas-servizzi ajruportwali favur impriżi li huma diġà stabbiliti u għad-detriment ta' kompetituri potenzjali, il-Gvern Taljan josserva li l-prinċipju tal-kompetizzjoni ħielsa jimplika li l-impriżi kkonċernati għandhom jgawdu opportunitajiet indaqs fil-kuntest tar-regoli, anke jekk restrittivi, previsti mil-leġiżlazzjoni soċjali applikabbli.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
30 Permezz ta' l-argumenti tiegħu, il-Gvern Taljan essenzjalment isostni li l-Artikolu 14 tad-Digriet Legiżlattiv Nru 18/99 huwa legalment ibbażat fuq l-Artikolu 18 tad-Direttiva 96/67 u li d-dispożizzjoni kontenzjuża taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23.
31 Dwar il-kompatibbiltà ta' l-imsemmi Artikolu 14 mad-Direttiva 96/67 u,fid-dawl tal-kliem użat fl-Artikolu 18 ta' din ta' l-aħħar, mill-erba' u għoxrin premessa ta' l-imsemmija Direttiva jirriżulta li l-Istati Membri jżommu s-setgħa li jiżguraw livell adegwat ta' protezzjoni soċjali għall-ħaddiema ta' intraprizi li jipprovdu servizzi ta' groundhandling.
32 F'dak li jirrigwarda d-definizzjoni ta' "livell adegwat" bħal dan, għandu jiġi enfasizzat li, kif ġustament osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 33 tal-konklużjonijiet tiegħu, din is-setgħa ma tinvolvix kompetenza leġiżlattiva illimitata u għandha tiġi eżerċitata b'tali mod li ma tkunx ta' ħsara għall-effettività tad-Direttiva u għall-għanijiet tagħha. Fil-fatt, kif enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha tas-16 ta' Ottubru 2003, Flughafen Hannover-Langenhagen (C-363/01, Ġabra p. I-11893, punt 43), id-Direttiva hija intiża sabiex tiżgura l-ftuħ tas-suq tal-groundhandling, ftuħ li, skond il-ħames premessa ta' l-istess Direttiva, għandu tikkontribwixxi, b'mod partikolari, għat-tnaqqis ta' l-ispejjeż tat-tħaddim tal-kumpaniji ta' l-ajru.
33 Min-naħa l-oħra, l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 18 tad-Direttiva 96/67 mogħtija mill-Gvern Taljan, b'mod partikolari, f'dak li jirrigwarda t-teħid in kunsiderazzjoni ta' kunsiderazzjonijiet ta' natura soċjali, tagħmilha diffiċli ż-żejjed għall-fornituri l-ġodda ta' servizzi li jidħlu fis-suq tal-groundhandling peress li dawn ta' l-aħħar huma obligati li jimpjegaw il-persunal li kien impjegat mal-fornitur preċedenti. Konsegwentement, l-użu raġonevoli ta' l-infrastrutturi ajruportwali u t-tnaqqis ta' l-ispejjeż għas-servizzi għall-utenti jiġi ppreġudikat.
34 Fil-fatt, l-obbligu li l-Artikolu 14 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 jimponi fuq l-impriżi kkonċernati, jiġifieri li jieħdu l-persunal tal-fornitur tas-servizzi preċedenti, huwa ta' żvantaġġ għall-kompetituri potenzjali ġodda fir-rispett ta' l-impriżi diġà stabbiliti u jikkomprometti l-liberalizazzjoni tas-swieq tal-groundhandling, bil-konsegwenza li jkun ta' ħsara għall-effettività tad-Direttiva 96/67.
35 Minn dan jirriżulta li l-leġiżlazzjoni kkontestata tippreġudika l-għan ta' din id-Direttiva, jiġifieri l-ftuħ tas-swieq ikkonċernati u l-ħolqien ta' kundizzjonijiet xierqa sabiex ikun hemm kompetizzjoni intrakomunitarja f'dan is-settur.
36 Peress li l-leġiżlazzjoni kontenzjuża mhijiex kompatibbli mad-Direttiva 96/67, mhuwiex relevanti li jiġi allegat, kif jagħmel il-Gvern Taljan, li l-Artikolu 14 tad-Digriet Leġizlattiv Nru 18/99 ma jiksirx id-Direttiva 2001/23.
37 F'kull każ, il-Gvern Taljan ma jistax isostni li l-Artikolu 14 ta' l-imsemmi Digriet Leġiżlattiv huwa bbażat fuq il-kunċett ta' "trasferiment ta' attivitajiet" li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23.
38 Fil-fatt, għandu jiġi mfakkar li, skond l-Artikolu 1(1) tagħha, din id-Direttiva għandha tapplika għal kull trasferiment ta’ impriża, negozju jew parti minn impriża jew negozju lil persuna oħra li timpjega bħala riżultat ta’ trasferiment jew inkorporazzjoni legali. Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f'dan ir-rigward jirriżulta li l-kriterju deċiżiv sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta' trasferiment fis-sens ta' din id-Direttiva huwa jekk l-entità in kwistjoni żżommx l-identità tagħha, ħaġa li, b'mod partikolari, tirriżulta mit-tkomplija effettiva jew mill-kontinwazzjoni mill-ġdid ta' l-operazzjonijiet tagħha (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tat-18 ta' Marzu 1986, Spijkers, 24/85. Ġabra p. 1119, punti 11 u 12, kif ukoll tal-11 ta' Marzu 1997, Süzen, C-13/95, Ġabra p. I-1259, punt 10).
39 Sabiex jiġi stabbilit jekk il-kundizzjonijiet ta' trasferiment ta' entità bħal din humiex sodisfatti, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li għandhom jiġu meqjusa ċ-ċirkustanzi kollha ta' fatt li jikkaratterizzaw l-operazzjoni in kwistjoni, fosthom, b'mod partikolari, it-tip ta' impriża jew negozju, it-trasferiment jew le ta' assi tanġibbli, bħall mhuma l-bini jew l-assi mobbli, il-valur ta' l-assi inkorporali fil-mument tat-trasferiment, it-teħid lura jew le tal-biċċa l-kbira ta' l-impjegati mill-prinċipal il-ġdid ta' l-impriża, it-trasferiment jew le tal-klijentelà, kif ukoll il-grad ta' xebh ta' l-attivitajiet eżerċitati qabel u wara t-trasferiment u t-tul ta' żmien li matulu l-attivitajiet setgħu kienu sospiżi. Madankollu, dawn l-elementi jikkostitwixxu biss xi aspetti parzjali mill-evalwazzjoni globali li għandha ssir u ma jistgħux, minħabba f'dan, jiġu evalwati waħedhom (ara, b'mod partikulari, s-sentenzi ċċitati aktar 'il fuq, Spijkers, punt 13, Süzen, punt 14).
40 Minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li l-importanza li għandha tingħata lill-kriterji differenti li jistgħu juru l-eżistenza ta' trasferiment ta' impriża, ta' negozju jew ta' partijiet minn impriżi jew negozji rispettivament fis-sens tad-Direttiva 2001/23 tvarja skond numru kbir ta' fatturi.
41 Konsegwentement għandu jiġi deċiż li huwa biss fid-dawl tal-partikolaritajiet ta' kull trasferiment ta' attivitajiet li jikkonċernaw kategorija jew aktar ta' servizzi ta' groundhandling li wieħed jista' jiddetermina jekk it-tranżazzjoni kkonċernata tikkostitwixxix trasferiment fis-sens tas-Direttiva 2001/23.
42 Issa, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 14 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 japplika, indipendentement mill-karatteristiċi ta' l-operazzjoni kkonċernata, għal "kull trasferiment ta' attività" fis-settur in kwistjoni u li, fid-dawl tal-ġurisprudenza msemmija aktar 'il fuq, tali kunċett ta' trasferiment imur manifestament lil hinn minn dak li hu stabbilit mid-Direttiva 2001/23, kif din ġiet interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja.
43 Għalhekk, għandu jiġi konkluż li t-tieni lment huwa fondat peress li s-sistema ta' protezzjoni soċjali prevista fl-Artikolu 14 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 hija inkompatibbli mad-Diretiva 96/67.
Fuq it-tielet ilment
44 Il-Kummissjoni tqis li l-Artikolu 20 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 huwa inkompatibbli mad-Direttiva 96/67 safejn din id-dispożizzjoni tippermetti lil impriżi b'sistemi ta' organizzazzjoni partikolari li joperaw fis-settur tas-self-handling, b'mod parallel ma' fornituri oħra magħżula u/jew awtorizzati, konformement mad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva.
45 Il-Kummissjoni tosserva li l-Artikolu 20 ta' l-imsemmi Digriet Leġiżlattiv jirreferi għall-kuntratti tax-xogħol fis-seħħ fid-19 ta' Novembru 1998 u li jipprovdu għal diversi sistemi organizazzjonali jew kuntrattwali. Dawn il-kuntratti tax-xogħol jirrigwardaw il-persunal ta' utenti li jipprattikaw is-selfhandling u li mhuwiex dawk previsti mid-Direttiva 96/67. Dawn il-kuntratti għandhom jibqgħu fis-seħħ fil-forma attwali tagħhom sakemm jiskadu u, f'kull każ, għall-perijodu li ma jkunx iktar minn 6 snin. Fil-prattika, dawn l-impriżi huma awtorizzati li jipprovdu servizzi b'mod parallel ma' impriżi oħra fis-settur tas-selfhandling u ma' fornituri li jipprovdu servizzi ta' groundhandling lil terzi.
46 Issa, skond il-Kummissjoni, id-Direttiva tindika b'mod ċar il-kategoriji ta' impriżi, fornituri ta' servizzi ta' groundhandling, li jistgħu jiġu kkunsidrati bħala fornituri li jipprovdu servizzi ta' groundhandling lil terzi u l-utenti li jipprattikaw is-self-handling. L-entitajiet li ma jissodisfawx il-kriterji tas-selfhandling previsti fl-Artikolu 2 (f) tad-Direttiva 96/67 jistgħu joperaw biss bħala fornituri li jipprovdu servizzi lil terzi. Barra minn dan, l-Artikoli 6 u 7 ta' l-istess Direttiva jipprovdu għall-obbligu li, fil-proċess ta' selezzjoni ta' l-utenti li jipprattikaw is-selfhandling u tal-fornituri li jipprovdu servizzi ta' groundhandling lil terzi, jiġu segwiti proċeduri speċifiċi.
47 Il-Kummissjoni tgħid ukoll li d-Direttiva 96/67 ma tipprovdix għal miżuri tranżitorji għall-impriżi li għandhom sistemi ta' organizzazzjoni differenti. Il-validità tar-relazzjonijiet kuntrattwali għandha tiġi evalwata skond il-leġiżlazzjoni applikabbli u, b'mod partikolari, skond id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva. Fil-fatt, il-leġiżlatur nazzjonali ma jistax jieħu azzjoni fir-rigward tat-tul ta' żmien massimu tal-validità tar-relazzjonijiet kuntrattwali bħallikieku dawn ma jaqgħux taħt l-obbligi imposti mill-imsemmija dispożizzjonijiet.
48 Il-Gvern Taljan isostni li l-portata tar-regola kontenzjuża mhux biss talli hija waħda tranżitorja iżda hija wkoll limitata ħafna. Hija għandha tiġi evalwata fil-kuntest ta' l-ispirtu tal-protezzjoni tad-drittijiet miksuba u dan għal perijodu relattivament qasir, jiġifieri sakemm il-kuntratti in kwistjoni jiskadu u, f'kull każ, għal perijodu li ma jkunx ta' aktar minn sitt snin. Barra minn dan, huwa previst li, fil-kuntest tal-liġi annwali li timplementa dispożizzjonijiet Komunitarji li jmiss, titressaq proposta għall-annullament ta' din id-dispożizzjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
49 Għandu jiġi osservat li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 96/67 jiddefinixxu b'mod preċiż il-kategoriji ta' impriżi li jistgħu jiġu kkwalifikati bħala fornituri ta' servizzi ta' groundhandling lil terzi u bħala utenti li jipprattikaw is-self-handling. Minn dan jirriżulta li l-entitajiet li ma jissodisfawx il-kriterji tas-selfhandling previsti minn din id-Direttiva jistgħu joperaw biss bħala fornituri li jipprovdu servizzi lil terzi. Barra minn dan, kif ġustament enfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punt 49 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-imsammija Direttiva ma tipprovdix għall-possibbiltà li l-Istati Membri jadottaw miżuri proviżorji f'dan ir-rigward.
50 Issa, billi jistabbilixxi miżuri tranżitorji bħal dawn, l-Artikolu 20 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 jadotta sistema leġiżlattiva li hija inkompatibbli mad-Direttiva 96/67.
51 Għaldaqstant l-ilment tal-Kummissjoni huwa fondat.
52 Fid-dawl ta' dak kollu li ntqal aktar 'il fuq, għandu jiġi kkonstatat li safejn id-Digriet Leġiżlattiv Nru 18/99 introduċa, fl-Artikolu 14 tiegħu, miżura soċjali li hija inkompatibbli ma' l-Artikolu 18 tad-Direttiva 96/67 u ppreveda, fl-Artikolu 20 tiegħu, sistema ta' natura tranżitorja li mhijiex awtorizzata minn din id-Direttiva, ir-Repubblika Taljana naqset mill-obbligi li hija għandha bis-saħħa ta' l-imsemmija Direttiva.
Fuq l-ispejjeż
53 Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-Repubblika Taljana tilfet, hemm lok li hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
1) Safejn id-Digriet Leġiżlattiv Nru 18, tat-13 ta' Jannar 1999, li jimplementa d-Direttiva 96/67/KE dwar l-aċċess għas-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Komunità, introduċa, fl-Artikolu 14 tiegħu, miżura soċjali inkompatibbli ma' l-Artikolu 18 tad-Direttiva tal-Kunsill 96/67/KE, tal-15 ta' Ottubru 1996, u ppreveda, fl-Artikolu 20 tiegħu, sistema ta' natura tranżitorja li mhijiex awtorizzata minn din id-Direttiva, ir-Repubblika Taljana naqset mill-obbligi li hija għandha bis-saħħa ta' l-imsemmija Direttiva
2) Ir-Repubblika Taljan hija kkundannata tbati l-ispejjeż.
Firem.
* Lingwa tal-kawża: it-Taljan.
Top