Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D3/T.E.-99/7 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 99-47/504-320
Karar Tarihi : 12.10.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler :Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa
PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay
ATASAYAR
B- RAPORTÖRLER: Tarkan ERDOĞAN, Pelin UYANIK
C- BAŞVURUDA 20
BULUNAN : Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili
Av. Erhan Baki SELEK
İnönü Cad. Işık Apt. No:69/71 Gümüşsuyu
80090 İSTANBUL
D-TARAFLAR :-Sezginler Gıda San. ve Ticaret A.Ş.
Evren Mah. Gülbahar Cad. Yol Sok. No: 14 34540
Güneşli İSTANBUL
- Kestaş Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. 30
Hasanağa Beldesi BURSA
E- DOSYA KONUSU: Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Kestaş Gıda
Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında akdedilmiş olan baş bayilik
sözleşmesine menfi tesbit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması
talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.5.1998 tarih, 1157 sayı ile giren
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5 ve
8 inci maddeleri uyarınca düzenlenen 28.9.1999 tarih, D3/T.E.-99/7 sayılı 40
Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu 8.10.1999 tarih,
REK.0.07.00.00/90 sayılı Başkanlık önergesi ile 99-47 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Söz konusu şirketlerin aynı gruba dahil
bağlı şirketler olması nedeniyle tek bir teşebbüs olarak kabul edilmesi, bağlı
şirketler arası anlaşmaların teşebbüsün iç işi olarak görülmesi gerektiği,
dolayısı ile bildirilen anlaşmanın 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı
düşünülmektedir.
50
99-47/504-320
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Sözleşme tarafı şirketlerin ortaklık yapıları ve yönetim kurulları incelendiğinde,
her iki firmanın da Sezginler ailesinin kontrolü altında olduğu ortaya
çıkmaktadır. Sezginler Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (Sezginler Gıda)
%51.96’sının Sezgin Elmas’a, %6.69’unun Saniye Elmas’a ait olduğu
görülmektedir. Burak Elmas ve Burçak Elmas’ın Sezginler Gıda’da %0.67’şer 60
payları, Yılmaz Aktuna’nın ise %0.01 payı bulunmakta ve şirketin yabancı
ortağı Booker Mc Connel Overseas Inv. Ltd. ise %40 paya sahiptir. Kestaş
Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ise tamamının Sezginler Gıda’da kontrole
sahip olan Elmas ailesine ait olduğu ve Sezgin Elmas’ın %76.86, Saniye
Elmas’ın %10.29, Burçak Elmas’ın %11.71, Yılmaz Aktuna’nın %0.57 ve
Burak Elmas’ın %0.57 oranında paylarının bulunduğu dosya mevcudu bilgi
ve belgeden anlaşılmaktadır.
Sözleşme taraflarının yönetim kurulları dikkate alındığında ise, her iki şirketin
yönetiminde de Elmas ailesinin ağırlığı olduğu, Sezginler Gıda’da yönetim 70
kurulu başkan vekili Sezgin Elmas iken, Yılmaz Aktuna, Burak Elmas ve
Burçak Elmas'ın üye olarak görev aldığı, Kestaş Gıda‘nın Yönetim Kurulu
Başkanı'nın ise Sezgin Elmas, başkan vekilinin Saniye Elmas ve Yılmaz
Aktuna’nın da üye olduğu anlaşılmaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinde “teşebbüslerin aralarında yaptığı
rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile
piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve
rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü
hukukî işlem ve davranışlar”ın, Kanun kapsamına girdiği belirtilmiştir. 80
Diğer taraftan 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da
kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte
olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebübüs birliklerinin
bu tür karar ve eylemlerinin hukuka aykırı ve yasak olduğu hükme
bağlanmıştır. Dolayısı ile rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve
kararların 4. madde kapsamında incelenebilmesi için öncelikle teşebbüs
kavramının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Teşebbüs kavramı ise,
4054 sayılı Kanun'un 3. maddesinde ekonomik bütünlük yaklaşımı kabul 90
edilerek "piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel
kişilerle bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden
birimler" şeklinde tanımlanmıştır. Bir başka deyişle, anılan hükümden
ekonomik faaliyetleri sırasında piyasada bağımsız karar veremeyen gerçek ve
tüzel kişilerin, birbirinden ayrı hukuki kişilikleri olsa dahi, pay sahipliği ve karar
alma süreçlerini etkileyebilme gücü bakımından kontrolü altında bulundukları,
gerçek veya tüzel kişilerle birlikte ekonomik bir bütün oluşturdukları ve tek bir
teşebbüs sayılmaları gerektiği anlaşılmalıdır.
99-47/504-320
Bildirim konusu anlaşmaya taraf olan şirketlerin ortaklık yapıları ve karar alma 100
mekanizmaları incelendiğinde, pay sahiplerinin ve yönetim kurulu üyelerinin
hemen hemen aynı kişiler olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilgili şirketlerin
aynı gruba dahil bağlı şirketler oldukları ve tek bir teşebbüs olarak
değerlendirilmeleri gerektiği kanaatine varılmıştır.
I-SONUÇ
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde; Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile
Kestaş Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin aynı gruba dahil bağlı şirketler olması
nedeniyle tek bir teşebbüs olarak kabul edilmesine ve adı geçen şirketler 110
arasında akdedilen baş bayilik sözleşmesinin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun kapsamında olmadığına,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
120
Full & Egal Universal Law Academy