Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-49 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-27/304-95
Karar Tarihi : 2.4.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Hüseyin ORMAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Frigoglass S.A.I.C
Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ
Lamartine Cad., 10, Taksim 34437 / İstanbul
D. TARAFLAR : - Frigoglass S.A.I.C.
15, A. Metaxa Str., 145 64 Kifissia - Atina / YUNANİSTAN
- ADMG Finans International B.V.
Saturn Building 4. Flor, Saturnusstraat 25-I NL-2132 HB
Hoofddrorp / HOLLANDA
- Enver EREN
Göktürk Merkez Mah., Harmanlar Cad., B Blok, No: 2
Kemerburgaz / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: SFA Soğutma Sanayi İç ve Dış Ticaret A.Ş. hisselerinin
%86’sının Frigoglass S.A.I.C. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.3.2008 tarih, 1472 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 21.3.2008 tarih, 1790 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 27.3.2008 tarih ve 2008-2-49/Öİ-08-EÖ
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 28.3.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/95 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 08-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu devralma işleminin,
4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu;
ancak işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi
anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun
sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet
08-27/304-95
2
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem
olmadığı, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili İşlem ve Taraflar
H.1.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu işlem, SFA Soğutma Sanayi İç ve Dış Ticaret A.Ş. (SFA) hisselerinin
%86’sının Frigoglass S.A.I.C (Frigoglass) tarafından devralınmasına ilişkindir. Söz
konusu işlem ile birlikte SFA’nın yaklaşık %86 oranındaki hissesi Frigoglass’a
devredilecek, ancak Türk Ticaret Kanunu uyarınca bir anonim şirkette yer alması
gereken asgari sayıdaki hissedar şartını yerine getirebilmek için Frigoglass, SFA’ya
yeteri kadar hissedar tayin edecektir.
Söz konusu işleme ilişkin olarak, hisselerini devredenler [ADMG Finans International
B.V (ADMG Finans) ile Enver Eren], alıcı (Frigoglass) ve kalan hissedar (AHT Cooling
Systems GmbH) arasında 4 Mart 2008 tarihinde “Hisse Satış ve Satın Alım
Sözleşmesi” imzalanmıştır.
Hisseleri devre konu SFA, hava perdeleri, derin dondurucuları, bar tipi soğutucuları
şarap soğutucuları vb. ticari soğutucular üretmektedir. Şirket ürünlerini doğrudan ve
distribütörleri aracılığıyla içecek üreticilerine ve perakendecilerine satmaktadır. SFA
ürünlerinin %90’nını ihraç etmektedir.
SFA’nın 2007 yılı cirosu (………….) YTL olup, bu cironun (………….) YTL’lik kısmı
Türkiye satışlarından elde edilmiştir.
Tablo 1: Hisse Devrinden Önce SFA’nın Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
ADMG Finans 424.777.000 ≈ 85
Enver Eren 37.082.425 ≈ 7
Abdürrahim Eren 23.408.000 ≈ 5
AHT Cooling Sytems 14.132.475 ≈ 3
Ferdane İpekçi 600.000 ≈ 0
Nilüfer Eren 100 ≈ 0
Toplam 500.000.000 100
Tablo 2: Hisse Devrinden Sonra SFA’nın Hissedarlık Yapısı1
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Frigoglass 430.000.000 86
AHT Cooling Sytems 70.000.000 14
Toplam 500.000.000 100
H.1.2. Taraflar
H.1.2.1. Devralan Taraf: Frigoglass S.A.I.C.
1 Satıcıların tüm hisseleri bildirim konusu işlemin kapsamı dahilinde değildir. Devir öncesinde SFA’nın
diğer hissedarları olan Nilüfer Eren, Ferdane İpekçi ve Abdurrahim Eren işlem sonrasında SFA’da
hissedar olmayacaklar ve SFA faaliyetlerini Frigoglass ve AHT Cooling Systems hissedarlığında
yürütecektir. Sözleşmenin imza tarihi ile işlemin kapanışına kadar süren süre zarfında SFA’da
gerçekleştirilecek ve SFA hisselerinin %8-9’una tekabül edecek olası hisse devirleri, şirketin kontrolünü
etkilemeyecektir.
08-27/304-95
3
Hisseleri Atina Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören bir şirket olan Frigoglass
teşhir amaçlı soğutucular pazarında faaliyet göstermekte ve sınırlı da olsa cam
üretimiyle iştigal etmektedir.
Frigoglass’ın en büyük hissedarı sermayesinin yaklaşık %44’üne sahip olan ve
Lüksemburg merkezli bir holding olan Boval S.A.’dır. Diğer hissedarlar arasında,
Deutsche Bank’ın sahip olduğu %7 oranında hisse dışında, %5’in üzerinde paya sahip
bir hissedar bulunmamaktadır. Boval S.A.’nın Türkiye’de herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır.
Frigoglass, Türkiye’de herhangi bir şirketin ortak ve hissedarı olmamakla birlikte,
Yunanistan’daki satış bürosu aracılığıyla Türkiye pazarına ürün satışı
gerçekleştirmektedir. Şirketin Türkiye’deki tek müşterisi Coca Cola Satış ve Dağıtım
A.Ş.’dir. Frigoglass’ın 2007 yılında Türkiye’de elde ettiği ciro (………….) YTL’dir.
H.1.2.2. Devreden Taraflar: ADMG Finans International B.V. ve Enver Eren
Enver Eren, hisseleri devre konu şirkette yaklaşık %7 oranında hisseye sahip gerçek
kişi olup, aynı zamanda şirketin Yönetim Kurulu Başkanı’dır.
ADMG Finans, Asia Debt Management Hong Kong Limited (Asia Debt)’in
kontrolündedir. Asia Debt, Hong Kong merkezli, Hong Kong Securities ve Futures
Commission mevzuatına tabi bir yatırım şirketidir. Asia Debt, ekonomik sıkıntı çeken
şirketlerin rehabilitasyonu alanında danışmanlık faaliyetinde bulunmaktadır. Söz
konusu şirketin İstanbul’da bir irtibat bürosu bulunmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlemle hisseleri devredilen SFA ve alıcı konumundaki Frigoglass
çeşitli tiplerde ticari soğutucu ekipmanları üretmektedir. Söz konusu soğutucular
negatif dereceli ve pozitif dereceli olmak üzere iki tipte üretilmektedir.
Negatif dereceli dondurucular, market vb. yerlerde dondurulmuş gıdaların daha uzun
süreli muhafazası amacıyla kullanılmaktadır. Pozitif dereceli soğutucular ise içecek, süt
ürünleri, et, pasta ve hamur ürünleri gibi gıdaların daha uzun süreli muhafazası
amacıyla kullanılmaktadır. Her iki tip soğutucular da açık ve kapalı raflı olmak üzere iki
farklı çeşitte üretilmektedir.
Her iki tip soğutucuların üretiminde hemen hemen aynı hammaddeler (metal, plastik,
soğutucu, köpük vb.) kullanılmakta ve aynı üretim işlemleri takip edilmektedir. Anılan
ürünlerin müşterileri de her iki tip soğutuculardan satın almaktadırlar. Örneğin bir
süpermarkette genellikle hem negatif hem de pozitif dereceli soğutucular
bulunmaktadır. Bu nedenle her iki tip soğutucunun birbirine ikame olduğu söylenebilir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı “ticari soğutucu ekipmanları
pazarı” olarak tanımlanmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına
neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
08-27/304-95
4
H.3. Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. ve 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Dosya konusu işlemle birlikte SFA’nın hisselerinin yaklaşık %86’sını Frigoglass
devralacak ve devre konu şirkette kontrolü ele geçirecektir. İşlem sonrası SFA’nın
yapısında kontrol değişikliği olacağından, söz konusu bildirimin 1997/1 sayılı Tebliğ 2.
maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Aynı Tebliğ’in, “İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar” başlıklı 4. maddesi; “Bu Tebliğ’in
2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile hangi tür birleşme ya da
devir işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
Ticari soğutucu ekipmanları pazarında tarafların ciro ve pazar payı bilgileri aşağıda yer
almaktadır.
Tablo 3: Türkiye ticari soğutucu ekipmanları pazarında tarafların 2007 yılı cirosu ve pazar payı
Taraflar Ciro (YTL) Pazar Payı (%)
SFA (..……..….) (….)
Frigoglass (..……..….) (….)
Toplam (..……..….) (….)
SFA’nın 2007 yılı cirosu (………….) YTL olup, bu cironun (………….)YTL’lik kısmı
Türkiye satışlarından elde edilmiştir.
Söz konusu cirolar göz önünde bulundurulduğunda, işlemin Tebliğ kapsamında izne
tabi bir işlem olduğu sonucuna varılmıştır.
H.3.2. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Türkiye’de ticari soğutucu pazarında faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin pazar payları
aşağıda yer almaktadır.
Tablo 4: Türkiye ticari soğutucu pazarında faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin pazar payları (2007 yılı)
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Klimasan (….)
Uğur (….)
SFA (….)
Diğer (….)
Toplam 100
Yukarıda yer verilen pazar payı rakamlarından da anlaşıldığı üzere, ilgili ürün
pazarında birçok teşebbüsün varlığı ve bu teşebbüslerin pazar payları dikkate
alındığında işlem sonucunda hakim durumun yaratılması veya güçlendirilmesi söz
konusu olmayacaktır. Frigoglass işlem sonucunda % (…)’lik bir pazar payına
ulaşacaktır.
08-27/304-95
5
H.3.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğünün Değerlendirilmesi
Taraflar arasında imzalanan Sözleşme’nin 7.2.4 maddesinde “Rekabet Yasağı”
düzenlenmektedir. Anılan maddede; satıcı ADM Finans ile Enver Eren’in Türkiye’de2,
işlemin kapanış tarihinden itibaren 2 yıl boyunca şirketin (SFA) işiyle iştigal eden
herhangi bir işletmede veya işte yer almayacakları, SFA ile aynı faaliyet alanındaki
şirketlere ortak veya hissedar olmayacakları ve şirketin herhangi bir yöneticisini
ayartmayacağı hükme bağlanmaktadır.
Bilindiği gibi rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak
almalarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan
sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli
olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması
gerekmektedir. Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağı, yoğunlaşma işlemi ile
doğrudan ilgili ve gereklidir. Söz konusu yükümlülüklerin üçüncü kişilerin ticari
faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı görülmektedir. Getirilen rekabet yasağı
SFA’nın faaliyet alanı ile sınırlıdır. Dolayısıyla rekabet yasağı kapsam bakımından da
orantılıdır. Orantılılık kriterine süre yönünden bakıldığında da, kapanıştan itibaren iki yıl
boyunca getirilen rekabet yasağının makul olduğu görülmektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına, bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
2 Maddede Türkiye’yle birlikte diğer bazı ülkelerde de rekabet yasağı getirilmektedir. Değerlendirme ilgili
coğrafi pazar olan Türkiye ile sınırlı tutulmuştur.
Full & Egal Universal Law Academy