Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/İ.A.Y.-00/1 (Devralma)
Karar Sayısı : 00-45/476-261
Karar Tarihi : 16.11.2000
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa
PARLAK, R.Müfit SONBAY, Murat GENCER
B- RAPORTÖR : İsmail Atalay YOLCU
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Ripplewood Holdings LLC
Temsilcisi Efser Zeynep Ergün
Süleymen Seba Cad. 95-97 Akaretler,
Sıraevler 80680 Beşiktaş-İstanbul
D-TARAFLAR : - Ripplewood Holdings LLC
One Rockefeller Plaza 32. Kat NewYork ABD
- Shell Petroleum N.V.
Carel van Bylandtlaan 30 2596 HR
The Hauge Hollanda
E- DOSYA KONUSU: Shell Petroleum N.V.'nin kontrolü altında bulunan
Kraton Polymers Holdings B.V.'nin %100 hissesinin, Ripplewood
Holdings LLC tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.10.2000 tarih ve 4346 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 10.11.2000 tarih ve D1/1/İ.A.Y.-00/1 sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 13.11.2000 tarih, REK.0.05.00.00/115 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 00-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G-RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ : Ripplewood Holdings LLC’nin, Shell Petroleum
N.V.'nin bağlı şirketi olan Kraton Polymers Holdings B.V. aracılığıyla
yürütülen elastomer faaliyetlerini devralmasına ilişkin işlemin; pazar payı
yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer verilen eşiği aşması nedeniyle Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olmakla birlikte, ilgili ürün pazarında yeni bir hakim
durum yaratmayacağı veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeyeceği, bu
00-45/476-261
2
bakımdan 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'a aykırılık teşkil
etmediği anlaşılan söz konusu devralma işlemine izin verilmesinde herhangi
bir sakıncanın bulunmadığı düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. Taraflar
Ripplewood Holdings LLC (Ripplewood) : Faaliyet alanları arasında gıda,
otomotiv, teknoloji, eğitici yayınlar ve finans hizmetleri bulunan şirket işlerini
kontrolü altındaki Ripplewood Interim Partners, Ripplewood Partners L.P. ve
RHJ Industrial Partners aracılığıyla sürdürmekte olup, Türkiye’de faaliyeti
bulunmamaktadır.
Shell Petroleum N.V.- Kraton Polymers Holding B.V.: Hollanda yasalarına
göre kurulmuş olan Shell Petroleum N.V.'nin (Shell) %100 hissesine sahip
olduğu Kraton Polymers Holding B.V. (Kraton); Royal Dutch/Shell Grubu'nun
Amerika dışındaki elastomer işiyle ilgili faaliyetlerini gerçekleştirmektedir.
Kraton'un ve Shell Grubu'nun elastomer üretim veya satışı faaliyeti gösteren,
Türkiye'de kurulmuş herhangi bir şirketi bulunmamaktadır. Bununla birlikte,
Türkiye dışında bir çok Avrupa ülkesinde üretim faaliyeti gösteren Kraton'un
yavru şirketleri, ürünlerini Türkiye'deki müşterilere doğrudan satmaktadır.
2. İlgili Pazar
Ürün Pazarı:
Esneklik ve elastikiyet sağlayan termoplastik bir polimer olan elastomerler,
plastiğin üretim yöntemlerinde sağladığı avantajları, üretim hızı ve daha az
enerji ihtiyacı ile birleştirmektedir. Elastik ve kauçuk benzeri (rubber-like)
özellikler gösteren termoplastik elastomerler;
- Stiren Blok Ko-polimerler (SBC),
- Termoplastik olefinler (TPO),
- Termoplastik uretanlar (TPU),
- Ko-poliesterler (COP),
- Termoplastik volkanize ediciler (TPV)
olmak üzere kategorilere ayrılmaktadırlar.
Bunlar arasında en büyük elastomer kategorisi olarak SBC'ler görülmektedir.
SBC'nin kendi içinde 'doyurulmamış stirenik blok ko-polimer' (USBC) ve
'hidrojene edilmiş stirenik blok ko-polimer' (HSBC) olarak iki temel elastomer
çeşidine ayrıldığı görülmektedir.
HSBC: Esas olarak plastiklerle birleştirilerek ambalaj malzemeleri ve bazı
ürünlerin tutma yerlerinde (diş fırçası, jilet, yontma aleti, tornavida gibi ürünler
için) veya yapıştırıcı uygulamalarında kullanılan HSBC, USBC'den daha
sağlam ve uzun ömürlü bir üründür. Ayrıca HSBC üretimi, USBC üretimine
göre daha komplike bir yöntemle yapılmakta olup, daha çok sermaye
00-45/476-261
3
gerektirmektedir. Fiyat farkları, arz ve talep ikame edilebilirliğin sınırlı olması
hususları dikkate alınarak, USBC ve HSBC farklı ürün pazarları olarak
belirlenmiştir.
USBC: USBC segmentinde SBS (styrene: butadeiene: styrene) ve SIS
(styrene: ısoprene: styrene) olmak üzere iki temel yapı bulunmaktadır.
SBS'nin ayakkabı tabanı yapımı ve asfalt/butüm modifikasyonları gibi çeşitli
uygulama alanları vardır. SBS kendi içinde de farklı derecelere göre
ayrılmaktadır. Her derecenin farklı amaçlarla kullanılıyor olmasına rağmen,
dereceler arasında yüksek ölçüde arz ikamesinin bulunması ve alıcıların
yerine göre farklı derecedeki SBS'leri karıştırarak kullanması dikkate
alındığında, SBS'leri alt katagorilere ayırmaya gerek olmadığı, SIS'ın ise daha
çok etiket ve ambalajlama bandı gibi yapıştırıcı uygulamalarda kullanıldığı ve
talep yönünden birbirleriyle ikamelerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Coğrafi Pazar:
Devralma işleminin konusu olan şirketlerin ürünlerinin tüm Türkiye'de satıldığı
dikkate alındığında, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak
tespit edilmiştir.
3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirime konu olan işlem neticesinde Ripplewood, Royal Dutch/Shell
Grubu'nun elastomer işi üzerinde tek başına kontrol hakkına sahip olacaktır.
Global çapta planlanan devralma işlemi iki ayrı anlaşma vasıtasıyla
gerçekleştirilecektir. Bunlardan biri tamamen ABD pazarına yönelik olan ABD
anlaşması, diğeri ise ABD dışı pazarlara yönelik ABD-dışı anlaşmadır. Türkiye
pazarını ilgilendiren ABD-dışı anlaşma, Hollanda yasalarına göre kurulmuş
olan Shell'in hisselerinin tamamını elinde bulundurduğu Kraton'un hisselerinin
%100'ünün Ripplewood tarafından devralınmasına ilişkindir. Devralma işlemi,
bu amaç için özel olarak kurulan Ripplewood Chemicals Acqusition LLC
üzerinden gerçekleşecektir. Ripplewood, Ripplewood Chemicals Acqusition
LLC'nin yönetim kurulunu kontrol edecek ve elastomer işine ilişkin stratejik ve
ticari önemli kararları almak yanında veto yetkisine de sahip olacaktır.
Devralma işleminin tamamlanmasıyla birlikte, Ripplewood, Ripplewood
Chemicals Acqusition LLC'de %50 ortaklık payıyla tek başına kontrol yetkisine
sahip olacaktır.
Ripplewood Chemicals Acqusition LLC'nin hisse oranları aşağıda yer
almaktadır:
Ripplewood Partners LP ve bağlı şirketler %50
Travelers Insurance Company %15
Shell Oil Company %10
Chase Capital Partners %10
Mitsubishi International Corp. ve bağlı
şirketleri
%15
00-45/476-261
4
Dosya mevcudu bilgilerden, Travelers Insurance Company, Chase Capital
Partners ve Mitsubishi International Corporation’ın, ilgili ürün pazarlarında
hiçbir faaliyetinin bulunmadığı, Shell'in %….'luk payının ise, taraflar arasındaki
finansal anlaşmaların bir parçası olarak pasif bir yatırım olduğu anlaşılmıştır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir teşebbüsün
ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi
veren araçları devralması veya kontrol etmesi” birleşme veya devralma
sayılan haller olarak öngörülmüştür. Bu çerçevede, kontol değişikliğinin
gerçekleşeceği işlem 1997/1 sayılı Tebliğ'in anılan maddesi kapsamında bir
devralmadır.
İlgili ürün pazarlarında Shell'in pazar payları (%) aşağıdaki şekilde
gerçekleşmektedir;
HSBC ……
SBS …..
SIS …..
Bildirime konu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4.
maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya
devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile
toplam cirolarının yirmişbeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro
eşikleri açısından değerlendirildiğinde, Shell şirketlerinin toplam Türkiye
cirolarının yaklaşık ……………………. TL. olduğu, Ripplewood şirketlerinin ise
Türkiye’de hiçbir faaliyetinin bulunmadığı, ancak Shell şirketlerinin pazar
payının 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan eşikleri aştığı dolayısıyla, işlemin
anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
Dosya mevcudu bilgilerden, devralan taraf konumundaki Ripplewood’un
Türkiye’de hiçbir faaliyetinin bulunmadığı, dolayısıyla devralma işlemi
sonrasında pazarlarda herhangi bir değişikliğin olmayacağı, aracı şirket
durumundaki Ripplewood Chemicals Acquisition L.L.C.’nin %….’luk hissesinin
Shell’e ait olacağı dikkate alındığında, Shell’in alt ve üst pazarlarda ya da SBC
pazarında potansiyel olarak rakip olabilecek nitelikte herhangi bir faaliyetinin
bulunmadığı, dolayısıyla etkilenen pazarlar ve potansiyel rekabet açısından
da rekabeti azaltıcı yönünün olmadığı, bu bakımdan söz konusu işlemin ilgili
ürün pazarlarında hakim bir durum yaratmayacağı veya mevcut bir hakim
durumu güçlendirmeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
I- SONUÇ
Shell Petroleum N.V.'nin kontrolü altında bulunan Kraton Polymers Holdings
B.V.'nin %100 hissesinin, Ripplewood Holdings LLC tarafından
00-45/476-261
5
devralınmasına ilişkin işleme, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi kapsamında hakim durum yaratılmaması veya mevcut
bir hakim durumun güçlendirilmemesi nedeniyle izin verilmesine OYBİRLİĞİ
ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy