Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-1-77 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-28/559-172
Karar Tarihi : 04.05.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER: İsmail Atalay YOLCU, Tuğçe KOYUNCU, Selen Yersu ŞAHİN
C. ŞİKAYET EDEN : - Marpa Akaryakıt Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Ayşe TUNÇ ÇETİNEL
Silifke Cad. Yoğurt Pazarı Gürhan İşhanı Kat:4/31 Mersin
- Kardem Petrol ve Petrol Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Zafer AKGÜN
Ulus Mah. No:10/B Koyundere Menemen/İzmir
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILANLAR : - Shell&Turcas Petrol A.Ş. 20
Karamancılar İş Merkezi Gülbahar Mah.Salih Tozan Sok. No:18
B Blok Esentepe-Şişli/İstanbul
- Shell Gaz Tic. San. A.Ş.
Karamancılar İş Merkezi Gülbahar Mah. Salih Tozan Sok. No:18
B Blok Esentepe-Şişli/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Shell&Turcas Petrol A.Ş. ve Shell Gaz Tic. San. A.Ş.
tarafından yapılan dikey anlaşmalar ve çeşitli uygulamalar yoluyla 4054 sayılı
Kanun'un ve 2002/2 sayılı Tebliğ'in ihlal edildiği iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına intikal eden ve aşağıda yer verilen şikayetler
ile ilgili olarak hazırlanan 7.3.2011 tarih ve 2010-1-360/İİ-11-139-İAY sayılı İlk 30
İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun 17.3.2011 tarihli toplantısında görüşülmüş ve
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde bir soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi
uyarınca ilgili şirket hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun
üzerine, 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
26.04.2011 tarih ve 2011-1-77/ÖA-11-139.İAY sayılı Önaraştırma Raporu 29.04.2011
tarih ve REK.0.05.00.00-110/103 sayılı Başkanlık önergesi ile 11-28 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; Shell&Turcas Petrol A.Ş. 40
(Shell&Turcas) ve Shell Gaz Tic. San. A.Ş. (Shell Gaz) ile şikayetçiler arasındaki dikey
anlaşmalar ve çeşitli uygulamaların 4054 sayılı Kanun ile 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı
olduğu iddia edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
Marpa tarafından yapılan başvuru bakımından, şikayetçiye intifa hakkının tapudan
terkin edilmesine olanak sağlayacak şekilde vekaletname gönderildiği, akaryakıt ve
otogaz bayilik sözleşmelerinin sonlandırılmış olduğu tespit edildiğinden, bu konuda
4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
11-28/559-172
2
Kardem tarafından yapılan başvuru bakımından, şikayetçiye kira şerhinin tapudan
terkin edilmesine olanak sağlayacak şekilde vekaletname gönderildiği, akaryakıt ve 50
otogaz bayilik sözleşmelerinin sonlandırılmış olduğu tespit edilmekle birlikte teminat
mektuplarının iadesi konusunun 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen rekabet yasağı
süresi ile bağlantısının bulunmadığı değerlendirilerek şikayete ilişkin olarak 4054
sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı;
görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İddiaların Özeti, Tespit ve Değerlendirmeler
I.1.1. Marpa Akaryakıt Ltd. Şti. (Marpa)
Dosyadaki bilgilere göre Marpa vekili tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına
03.02.2011 tarih ve 944 sayı ile giren şikayet dilekçesinde, Shell&Turcas ile Marpa 60
arasındaki intifa sözleşmesinin 18.9.2010 tarihinde sonlandırılması gerektiği,
12.11.2010 tarihinde Shell&Turcas ve Shell Gaz’a işletme sözleşmesinin feshi ile ilgili
ihbarname gönderildiği, Shell&Turcas ve Shell Gaz’ın 15.11.2010 tarihinde mal
vermeyi durdurduğu ve 19.01.2011 tarihinde kurumsal sökümlerin yapıldığı, ancak
intifa hakkının terkin edilmediği ifade edilmiştir.
Konuya ilişkin Shell&Turcas’tan 14.04.2011 tarihinde edinilen bilgilerde, Marpa’nın söz
konusu akaryakıt istasyonunun hem maliki hem işleticisi olduğu, Marpa ile akdedilen
dikey anlaşmanın süresinin 2003 yılında başladığı ve 18.09.2010 tarihinde sona erdiği;
18.09.2010 tarihi sonrası dönem için görüşme yapabilmek amacıyla taraflar arasında
üç ay süreli geçici zeyilname ve bayilik sözleşmesi imzalandığı; Shell&Turcas lehine 70
tesis edilen intifa hakkının 14.01.2003 tarihinden 14.01.2018 tarihine kadar geçerli
olacak şekilde tapuya şerh edildiği; tarafların anlaşamaması üzerine, intifanın terkini
için Marpa’ya vekaletname gönderildiği belirtilmekte ve anılan vekaletnamenin bir
örneğine yer verilmektedir.
Shell&Turcas’ın cevabi yazısı ekinde sunulan vekaletname incelendiğinde, İçel İli,
Erdemli İlçesi, Alata Mahallesi, 259 Ada, 11 Parsel’de kayıtlı bulunan taşınmaz
üzerinde, Shell&Turcas’ın kanuni selefi Turcas Pet. A.Ş. (Turcas) lehine 14.01.2003
tarih ve 203 yevmiye numarası ile tesis edilen intifa hakkına dayalı olarak
Shell&Turcas ile Turcas arasında münakit ve tapuya şerhli kira sözleşmesini
feshetmeye ve bu sözleşmeyle ilgili 20.09.2006 tarih ve 9639 yevmiye numaralı kira 80
şerhini tapudan terkin etmeye Ayşe ÇETİNEL yetkili kılınmıştır. Dolayısıyla, söz
konusu vekaletname ile taşınmaz üzerindeki intifa hakkının şikayetçilerce terkininin
sağlanabileceği değerlendirilmektedir.
Öye tandan Shell Gaz’dan 19.04.2011 tarihinde edinilen bilgilerde ise, Shell Gaz ile
Marpa arasında 14.05.2008 tarihinde otogaz bayilik sözleşmesi akdedildiği; bu
sözleşmenin, Shell&Turcas ile akdedilen sözleşmelerle birlikte sona erdirildiği
belirtilmektedir. Yazıda ayrıca, söz konusu istasyonun bulunduğu taşınmaz üzerinde
Shell Gaz lehine tesis edilmiş olan kira hakkı, intifa hakkı gibi herhangi bir tapusal
hakkın mevcut olmadığı ifade edilmektedir.
Bu çerçevede, Shell&Turcas ile Shell Gaz hakkındaki şikayete ilişkin olarak 4054 sayılı 90
Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek görülmemiştir.
11-28/559-172
3
I.1.2. Kardem Petrol ve Petrol Ürünleri Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. (Kardem)
Kardem vekili tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 30.12.2010 tarih ve 9757
sayı ile giren şikayet dilekçesinde;
- Shell&Turcas ve Shell Gaz ile 29.11.2004 tarihinde 5 yıl süreli bir işletme
sözleşmesi imzalandığı ve bu sözleşmenin 29.11.2009 tarihinde sona erdiği, 100
- Ancak, Shell&Turcas’a ve Shell Gaz’a herhangi bir borcu bulunmayan Kardem’in,
bayilik ilişkisi sebebiyle teminat olarak bu şirketlere verdiği teminat mektuplarının,
Kardem’in sözlü taleplerine ve gönderdiği ihtarnameye rağmen iade edilmediği,
- 2002/2 sayılı Tebliğ’in Açıklanmasına İlişkin Kılavuz’un 37. paragrafına göre; alıcının
beş yıllık süre sonunda rekabet etmeme yükümlülüğünden kurtulmasını engelleyen
herhangi bir fiili durumun olmaması gerektiği,
- Kardem’in ortaklarının maliki olduğu istasyon üzerinde bayilik ilişkisi nedeniyle söz
konusu şirketler lehine verilmiş bulunan kira şerhinin de halen kaldırılmadığı
İddia edilerek gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
Konuya ilişkin Shell&Turcas’tan 14.04.2011 tarihinde edinilen bilgilerde, Kardem ile 110
akdedilen bayilik sözleşmesinin başlangıç tarihinin 29.11.2004 olduğu ve 18.9.2010
tarihinde sona erdiği, yine Shell&Turcas lehine tesis edilen tapuya konu hakkın
20.08.2004 tarihinde başladığı ve 20.08.2014 tarihine kadar geçerli olmak üzere
tapuya şerh edildiği ancak bayilik sözleşmesinin süresinin sona erdiği ve taraflar
arasında yeni bir dönem için anlaşma sağlanamadığından Shell&Turcas lehine verilmiş
bulunan kira şerhinin fek edilebilmesi için vekalet bilgilerini almak üzere Kardem’e
ihtarname gönderildiği ve kira şerhinin fek edildiği belirtilmektedir. Söz konusu yazı
ekinde, Kardem’e gönderilen ihtarnamenin bir kopyasına da yer verilmektedir.
Öye tandan Shell Gaz’dan 19.04.2011 tarihinde edinilen bilgilerde ise, Shell Gaz ile
Kardem arasında 29.11.2004 tarihinde otogaz bayilik sözleşmesi akdedildiği; bu 120
sözleşmenin, Shell&Turcas ile akdedilen sözleşmelerle birlikte sona erdirildiği
belirtilmektedir. Yazıda ayrıca, söz konusu istasyonun bulunduğu taşınmaz üzerinde
Shell Gaz lehine tesis edilmiş olan kira hakkı, intifa hakkı gibi herhangi bir tapuya konu
hakkın mevcut olmadığı ifade edilmektedir. Bu çerçevede taraflar arasındaki dikey
ilişkinin sonlandırılmış olduğu görülmektedir.
Teminat mektuplarının iade edilmediği yönündeki şikayete ilişkin olarak ise teminat
mektupları bayilik sözleşmelerinin, dolayısıyla rekabet etmeme yükümlülüğünün
süresine etki eden bir unsur olarak kabul edilemeyeceği, Rekabet Kurulu’nun teminat
mektuplarının iadesine karar verme yetkisinin bulunmadığı ve bu hususun hukuk
mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu değerlendirilmektedir. 130
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Shell&Turcas ile Shell Gaz hakkındaki şikayete ilişkin
olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı
değerlendirilmektedir.
140
11-28/559-172
4
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Marpa Akaryakıt Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru bakımından, intifa hakkının
tapudan terkin edilmesine olanak sağlayacak şekilde vekaletname gönderildiği ve
akaryakıt ve otogaz bayilik sözleşmelerinin sonlandırılmış olduğu tespit edildiğinden,
2- Kardem Petrol ve Petrol Ürünleri Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan
başvuru bakımından, kira şerhinin tapudan terkin edilmesine olanak sağlayacak
şekilde vekaletname gönderildiği, akaryakıt ve otogaz bayilik sözleşmelerinin
sonlandırılmış olduğu tespit edildiğinden ve teminat mektuplarının iadesi konusunun 150
2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen rekabet yasağı süresi ile bağlantısı
bulunmadığından
4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy