Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-043 (Özelleştirme) Karar Sayısı : 24-40/957-414 Karar Tarihi : 03.10.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Dr. Mehmet YANIK, Fatma ABAZ, Ayşe CİRİT TEMEL, Berin GEZER ACAR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Büyükdere Cad. No:143 K:6-7A/B Esentepe Şişli/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Sibelres Elektrik Üretim AŞ’nin özelleştirme yolu ile devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından gönderilen ve Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 13.05.2024 tarih ve 51777 sayı ile intikal eden yazıda, 6758 sayılı Kanun ile yasalaşan 674 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye istinaden TMSF’nin kayyum olarak görevlendirildiği ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca müsaderesine karar verilen Sibelres Elektrik Üretim AŞ’nin (SİBELRES) Hazine ve Maliye Bakanlığı mülkiyetinde bulunan %100 oranındaki payının 7076 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümleri kapsamında TMSF tarafından satışa sunulacağı belirtilerek, söz konusu satışa ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu’na Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (2013/2 sayılı Tebliğ) hükümleri uyarınca ön bildirimde bulunulmuştur. (3) Ön bildirim kapsamında TMSF’den 17.05.2024 tarihli ve 89499 sayılı yazı ile bilgi ve belge talep edilmiş; gönderilen cevabi yazı, 22.05.2024 tarih ve 52086 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Bu bilgiler kapsamında hazırlanan Mesleki Daire Görüşü 23.05.2024 tarihli ve 89828 sayılı yazıyla TMSF’ye iletilmiştir. 2013/2 sayılı Tebliğin 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca TMSF’nin ilgili Mesleki Daire Görüşüne cevabi yazısı 24.05.2024 tarihli ve 52180 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiş olup Rekabet Kurulunun (Kurul) görüşü 04.06.2024 tarihli ve 24-24/583-M sayılı Kurul kararı ile oluşturulmuş ve anılan karar 05.06.2024 tarih ve 90493 sayı ile TMSF’ye tebliğ edilmiştir. (4) Söz konusu ön bildirimi takiben TMSF’nin Kurum kayıtlarına 29.08.2024 tarih ve 55759 sayı ile intikal eden yazısında; SİBELRES ihalesinin 21.08.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, en yüksek teklifi veren üç yatırımcının sırasıyla Demirtepe Enerji Üretim ve Ticaret AŞ (DEMİRTEPE), Osman Akça Tarım Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret AŞ (OSMAN AKÇA) ve Caba İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret AŞ
24-40/957-414 2/14 (CABA) olduğu beyan edilmiş olup 2013/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca teklif sahiplerine ilişkin bildirimler yapılmıştır. (3) Teklif sahipleri tarafından hazırlanan ve TMSF tarafından Kuruma intikal ettirilen Bildirim Formları’nda tespit edilen eksiklikler 05.09.2024 tarihli ve 95801 sayılı yazı ile TMSF’ye iletilmiş olup ilgili cevabi yazılar 19.09.2024 tarih ve 56458 sayı, 20.09.2024 tarih ve 56505 sayı, 02.10.2024 tarih ve 56943 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (4) Söz konusu bildirim üzerine düzenlenen 02.10.2024 tarih ve 2024-2-043/ÖN sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (5) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, dosya konusu işleme söz konusu teklif sahipleri açısından izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Devredilen: SİBELRES (6) SİBELRES, İzmir ilinde bulunan rüzgâr enerjisi santrali (RES) vasıtasıyla elektrik enerjisi üretimini ve (toptan) satışını yapmaktadır. Bahse konu santralde 23 adet türbin bulunmakta olup santral, iletim seviyesinden elektrik şebekesine bağlanmaktadır. Ayrıca SİBELRES, elektrik enerjisi toptan satışı alanında da faaliyet göstermektedir. Mevcut durumda %100 hissesi Hazine ve Maliye Bakanlığına ait olan SİBELRES’in toplam kurulu gücü (.....) MW’dir1. Söz konusu santral, 2023 yılında (.....) MWh2 üretim gerçekleştirmiştir. SİBELRES’in 2023 yılı cirosu (.....) TL’dir. (7) SİBELRES’in 2021, 2022 ve 2023 yıllarında elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç ve üretim bazında sahip olduğu pazar payına aşağıda yer verilmektedir: Tablo 1- Devre Konu SİBELRES’in 2021, 2022 ve 2023 Yıllarında Kurulu Güç (MW) Bazında Pazar Payları (%) 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) Kaynak: Ön Bildirim Aşamasındaki Cevabi Yazı Tablo 2- Devre Konu SİBELRES’in 2021, 2022 ve 2023 Yıllarında Üretim Bazında (MWh) Pazar Payları (%) 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) Kaynak: Ön Bildirim Aşamasındaki Cevabi Yazı (8) SİBELRES’in 2021, 2022 ve 2023 yıllarında elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında sahip olduğu pazar payına aşağıda yer verilmektedir: Tablo 3- Devre Konu SİBELRES’in 2021, 2022 ve 2023 Yıllarında Satış Miktarı (MWh) Bazında Pazar Payları (%) 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) Kaynak: Ön Bildirim Aşamasındaki Cevabi Yazı G.2. Teklif Sahipleri G.2.1. DEMİRTEPE (9) DEMİRTEPE, elektrik üretim tesisi kurulumu, işletilmesi ve devredilmesi ile elektrik enerjisi üretimi ve satışı alanlarında faaliyet göstermek üzere kurulmuştur. Öte yandan hâlihazırda teşebbüsün herhangi bir tesis yatırımı veya elektrik enerjisine ilişkin bir faaliyeti bulunmamaktadır. 1 Megawatt 2 Megawatt saat
24-40/957-414 3/14 (10) Dosyadaki bilgilere göre, DEMİRTEPE’nin hisselerinin tamamı Rönesans Yenilenebilir Enerji Yatırım AŞ’ye (RÖNESANS YEN) ait olup, RÖNESANS YEN ise Rönesans Holding AŞ’nin (RÖNESANS) dolaylı olarak %100 iştiraki konumunda bulunmaktadır. Bu itibarla DEMİRTEPE, nihai olarak RÖNESANS tarafından kontrol edilmektedir. (11) RÖNESANS, inşaat, enerji, sağlık, gayrimenkul ve endüstriyel yatırım alanlarında faaliyet göstermektedir. RÖNESANS’ın enerji alanında elektrik toptan satışı ve elektrik enerjisi perakende satışı pazarında faaliyeti bulunmaktadır. RÖNESANS’ın hissedarlık yapısına ilişkin bilgiler aşağıda yer almaktadır: Tablo 4- RÖNESANS’ın Ortaklık Yapısı Hissedarlar Oran (%) Erman ILICAK (.....) İpek ILICAK KAYAALP (.....) International Finance Corporation (.....) RNS Menkul ve Gayrimenkul Geliştirme Yatırım AŞ (.....) Toplam 100,00 Kaynak: Bildirim Formu G.2.2. OSMAN AKÇA (12) OSMAN AKÇA, Türkiye’de tarım ürünleri (kuru ve yaş sebze, pamuk, bakliyat, hububat, yağlı tohum, bitkisel yağ vb.) ile gıda maddelerinin üretimi ve satışı, mümessillik, acentelik, komisyonculuk ve pazarlama alanlarında faaliyet göstermektedir. OSMAN AKÇA’nın herhangi bir lisanslı elektrik üretim santrali bulunmamakla birlikte (.....) MWe3/ (.....) MWp4 gücünde bir adet lisanssız güneş enerjisi santrali (GES) bulunmaktadır. Öte yandan, OSMAN AKÇA’nın iştiraki konumunda bulunan Menderes Tekstil Sanayi ve Ticaret AŞ (MENDERES) esas olarak iplik, üretim, boya, apre5, beyazlatma, baskı, dokuma ve konfeksiyon alanlarında faaliyet göstermekte olup ayrıca %100 iştiraki konumunda bulunan Akça Enerji Üretim Otoprodüktör Grubu AŞ ve Tan Elektrik Üretim AŞ aracılığıyla 2021 yılından itibaren elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında faaliyet göstermeye başlamıştır. Anılan teşebbüsün söz konusu alandaki toplam kurulu gücü (.....) MWm6’dir. OSMAN AKÇA’nın ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir: Tablo 5- OSMAN AKÇA’nın Ortaklık Yapısı Hissedarlar Oran (%) Rıza AKÇA (.....) Ahmet Bilge GÖKSAN (.....) Dilek GÖKSAN (.....) Akça Holding AŞ (.....) Akçasaraylı Ltd. Şti. (.....) Toplam 100,00 Kaynak: Bildirim Formu G.2.3. CABA (13) CABA, inşaat, enerji, turizm, deniz ve kıyı sularında yat işletmeciliği, bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri, motorlu hafif kara/motorlu ağır kara taşıtlarının ve arabaların sürücüsüz kiralanması ve leasing7 alanlarında faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte CABA’nın doğrudan kontrol ettiği Okyanus Enerji 3 megawatt elektrik. 4 “megawatt peak” ifadesinin kısaltılmışıdır. 5 Kumaşın veya derinin cilalanması anlamına gelmektedir. https://sozluk.gov.tr/, Erişim Tarihi: 23.09.2024 6 Bildirim Formu’nda toplam kurulu güç içerisinde OSMAN AKÇA’nın payının (.....) MW olduğu ifade edilmektedir. 7 Kiralama anlamına gelmektedir. https://sozluk.gov.tr/, Erişim Tarihi: 23.09.2024
24-40/957-414 4/14 Üretim AŞ8 (OKYANUS) hidroelektrik santrali (HES) ve GES aracılığıyla, dolaylı olarak kontrol ettiği Özkar Elektrik Enerji Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti.9 (ÖZKAR) ise GES aracılığıyla da elektrik enerjisi üretimi ve satışı faaliyeti de gerçekleştirmektedir. CABA’nın toplam GES kurulu gücü (.....) kWp olup elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarındaki toplam kurulu gücü (.....) MWm’dir. CABA’nın ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir: Tablo 6- CABA’nın Ortaklık Yapısı Hissedarlar Oran (%) Cahit BALYEN (.....) Abdurrahim BALYEN (.....) Toplam 100,00 Kaynak: Bildirim Formu G.3. Sektöre İlişkin Bilgiler: Elektrik Enerjisi Sektörü ve Serbestleşme Süreci (14) Rekabet hukuku uygulamalarında pazardaki rekabet seviyesinin tespitinde kullanılan başlıca ölçütlerden biri “pazar gücü”dür. Farklı tanımları olmakla birlikte, en genel ifadeyle pazar gücü; bir ya da birden çok teşebbüsün, fiyatları rekabetçi fiyat seviyesinin üzerine çıkarabilme kapasitesi şeklinde ifade edilmektedir. Elektrik piyasaları, diğer piyasalarla kıyaslandığında, teşebbüslerin pazar gücünü tek taraflı olarak kötüye kullanmalarına çok elverişli olmalarıyla dikkat çekmektedir. (15) Türkiye elektrik piyasalarının serbestleşme sürecinde pazar gücü problemine karşı alınmış olan önlemlerin içinde en dikkat çekeni, 4628 sayılı mülga Elektrik Piyasası Kanunu ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (6446 sayılı Kanun) kapsamında piyasada faaliyet gösteren teşebbüslere getirilen pazar payı eşikleridir. 6446 sayılı Kanun’da tedarik şirketlerinin satın alacağı elektrik enerjisi miktarının ve nihai tüketiciye satacağı elektrik enerjisi miktarının bir önceki yıl Türkiye’de tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarının %20’sini geçemeyeceği; bunun yanında, herhangi bir teşebbüsün kontrol ettiği üretim şirketleri ile üreteceği toplam elektrik enerjisi miktarının da bir önceki yıl Türkiye toplam elektrik üretim miktarının %20’sini aşamayacağı yönünde kısıtlamalar yer almaktadır. Serbest piyasa mekanizması çerçevesinde teşebbüslere bu şekilde pazar payı ya da kapasite sınırlaması getirilmesi tercih edilen bir yöntem olmamakla birlikte, özellikle özelleştirmeler yoluyla elektrik piyasalarının tasarlandığı aşamada bu tür eşikler ile pazar gücü problemine karşı önlem alınmasının yerinde bir yaklaşım olduğu değerlendirilmektedir. (16) Piyasaya ilişkin düzenlemelerde bu tür eşiklerle pazar gücü problemlerine karşı ex-ante önlemler alınması önemli ve gerekli olmakla birlikte, zaman zaman bu önlemler yetersiz kalabilmektedir. Zira elektrik piyasasının kendine özgü niteliklerinden ötürü, talebin değişken yapısına da bağlı olarak farklı durumlarda ve koşullarda zamansal ya da coğrafi bakımdan daha dar pazar tanımlamalarının söz konusu olabileceği görülmektedir. Nitekim elektrik iletim hatlarında yaşanabilecek olası kısıtlar sebebiyle pazarın zamansal ve coğrafi açıdan dar tanımlanması ihtiyacı gündeme gelebilecektir. Böyle bir senaryo dâhilinde çok kısa zaman aralıklarında, iletim kısıtının gerçekleştiği coğrafi alanda faaliyet gösteren santrallerin pazar gücü elde edebileceği görülmektedir. (17) Yukarıda anılan durum dâhilinde, birleşme ve devralmaların kontrolü kapsamında Kuruma da rekabeti sınırlayıcı nitelikte pazar gücünün oluşumunun engellenmesi konusunda rol düşmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında piyasada 8 CABA, OKYANUS’un %(.....) hissedarıdır. 9 ÖZKAR’ın %(.....) hissedarı OKYANUS olduğundan ötürü ÖZKAR dolaylı olarak CABA tarafından kontrol edilmektedir.
24-40/957-414 5/14 etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmaya yönelik birleşme ve devralmalar yasaklanmıştır. Bu kapsamda, özelleştirme yoluyla gerçekleşen devralma işlemlerinde Kurumun gerekli görmesi halinde daha dar pazar tanımlarını da dikkate alarak piyasanın tamamında ya da bir bölümünde etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasını engellemesi, serbestleşme sürecinin başarısı için büyük önem taşımaktadır. (18) Kamunun elindeki üretim santrallerinin büyük portföyler yerine santral bazında özelleştirildiği dikkate alındığında, Türkiye elektrik piyasalarının serbestleştirilmesi sürecinde pazar gücü probleminin diğer ülke tecrübelerine göre rekabet hukuku bakımından daha az sıkıntılı bir konu olacağı ileri sürülebilecektir. G.4. İlgili Pazar G.4.1. İlgili Ürün Pazarı (19) TMSF tarafından özelleştirmeye konu edilen birim, RES vasıtasıyla yenilebilir enerji kaynaklarından faydalanarak hem elektrik enerjisi üretmekte hem de üretilen elektrik enerjisinin satışı faaliyeti ile iştigal etmektedir. (20) Rüzgâr kaynaklı elektrik üretiminin elektrik toplam kurulu gücü içindeki payı 2023 yılında %10,80 olup anılan yıl itibarıyla toplam elektrik üretiminin %10,49’u rüzgâr kaynaklı gerçekleşmiştir10. Toplam kurulu güç (MW) içerisinde rüzgâr enerjisinin payı 2023 yılının Temmuz ayı için %11,01 iken söz konusu oran 2024 yılı Temmuz ayı itibarıyla %10,90 olarak gerçekleşmiştir. Bu bağlamda rüzgâr enerjisinin toplam kurulu güç içerisindeki payında gerçekleşen düşüşün ihmal edilebilir seviyede olduğu görülmektedir. Öte yandan, 2023 yılının Temmuz ayında toplam üretim (MWh) bakımından rüzgâr enerjisinin payı %10,20 iken 2024 yılı Temmuz ayı itibarıyla bu oran %11,10’a yükselmiştir11. (21) Günümüzde elektrik; kömür, doğalgaz, su, güneş, rüzgâr vb. kaynaklardan elde edilebilmektedir ve adı geçen her bir kaynak çerçevesinde elektrik üretimi gerçekleştirmek için maliyeti, kurulum zamanı, çalışma prensibi ve teknolojisi farklılaşan santral tipleri bulunmaktadır. Santral tipleri arasında anılan farklılıklar olmakla birlikte, gerçekleşen üretim sonucunda ortaya çıkan ürün olan "elektrik" homojendir. Bu çerçevede Kurulun sektöre ilişkin geçmiş kararlarıyla da uyumlu şekilde, ilgili ürün pazarı bakımından, kullanılan kaynak özelinde daha dar bir pazar tanımı yapılmamıştır12. Dolayısıyla söz konusu özelleştirme işlemleri bakımından ilgili ürün pazarı “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” olarak tespit edilmiştir. G.4.2. İlgili Coğrafi Pazar (22) Son yıllarda iletim hatlarında yapılan iyileştirmeler ile iletim kısıtlarının ortaya çıkma ihtimalinin azalması ve özelleştirmeye konu RES’lerin ülke çapında faaliyet göstermesi hususları dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. G.5. Değerlendirme (23) 2013/2 sayılı Tebliğ'in Kapsam başlıklı 2. maddesine göre bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün 10 Söz konusu veriler lisanslı ve lisansız tüm santraller dâhil olacak şekilde sunulmaktadır. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-24/elektrikyillik-sektor-raporu, Erişim Tarihi: 23.09.2024 11 https://www.epdk.gov.tr/detay/icerik/3-0-23/elektrikaylik-sektor-raporlar, Erişim Tarihi: 23.09.2024 12 Rekabet Kurulunun 18.01.2018 tarihli ve 18-03/22-11 sayılı kararı, s. 4; 09.01.2020 tarihli ve 20-03/17-7 sayılı kararı; 03.06.2021 tarihli ve 21-29/364-181 sayılı kararı; 17.02.2022 tarihli ve 22-09/137-55 sayılı kararı.
24-40/957-414 6/14 üzerindeki kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimlerin özelleştirme yolu ile her türlü devri bu Tebliğ hükümlerine tabidir. (24) Bu çerçevede, hisseleri devre konu SİBELRES’in TMSF kontrolünde olması nedeniyle işlem 2013/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir “özelleştirme” işlemidir. Öte yandan, SİBELRES’in cirosunun 2013/2 sayılı Tebliğ'in 3. maddesinde belirtilen ciro eşiklerini aşması sebebiyle işlemin ön bildirime tabi olduğu değerlendirilmiştir. (25) TMSF tarafından Kuruma intikal ettirilen ön bildirime ilişkin olarak hazırlanan 2024-2-043/BN-01 sayılı Bilgi Notu, 04.06.2024 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 24-24/583-M sayı ile karara bağlanmıştır. Kurul görüşünde; 2013/2 sayılı Tebliğ’de yer verilen ciro eşiğinin aşılması nedeniyle işlemin ön bildirime tabi olduğu, İşlem ile ilgili olarak bu aşamada herhangi bir ön koşul veya bir kısıt getirilmesine gerek olmadığı, Ancak alıcı adayları belli olduktan sonra devirlerle ilgili koşul ve yükümlülükler getirilebileceğinin veya devirlere izin verilmeyebileceğinin şartnamede yer almasının uygun olacağı hususları yer almaktadır. (26) 2013/2 sayılı Tebliğ'in 5. maddesinde ise, Kuruma ön bildirimde bulunulması zorunlu olan özelleştirme yolu ile gerçekleştirilen devralma işlemlerinin, hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınmasının zorunlu olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda hâlihazırda TMSF uhdesinde bulunan SİBELRES’in özelleştirilmesi işleminin Kurulun iznine tabi olduğu görülmektedir. Söz konusu izne yönelik incelemelerin de anılan Tebliğ’in 7. maddesi uyarınca 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) hükümleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir. (27) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca etkilenen pazarlar, “Türkiye’de, a) Taraflardan ikisinin veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ilgili pazarın alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki), tüm ilgili ürün pazarlarından ve ilgili coğrafi pazarlardan oluşmaktadır.” olarak tanımlanmaktadır. Bu noktada tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey örtüşmenin bulunup bulunmadığının, örtüşme varsa söz konusu etkilenen pazarlarda oluşacak yoğunlaşmanın rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem niteliği taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, ilgili devralmanın konusunu oluşturan ihale kapsamında teklif veren ilk üç muhtemel alıcı özelinde yapılacak olan değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir. G.5.1. SİBELRES’in RÖNESANS Tarafından Devralınması İşlemine İlişkin Değerlendirme (28) TMSF tarafından gönderilen yazıda, 21.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklifi veren teşebbüsün DEMİRTEPE olduğu ifade edilmiştir. Yukarıda da yer verildiği üzere DEMİRTEPE nihai olarak RÖNESANS tarafından kontrol edildiğinden
24-40/957-414 7/14 mevcut başlık altında SİBELRES’in RÖNESANS tarafından devralınmasına ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir. (29) Tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey örtüşmenin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi bakımından Türkiye’deki faaliyet alanlarına bakıldığında RÖNESANS’ın, DEMİRTEPE ve sair ortaklıkları vasıtasıyla, elektrik üretim tesisi kurulumu, işletilmesi ve devredilmesi, elektrik enerjisi üretimi ve satışı, elektrik enerjisi toptan satışı ve elektrik enerjisi perakende satışı alanlarında faaliyeti olduğu görülmektedir. Devre konu teşebbüs SİBELRES’in elektrik enerjisi üretimi ve satışı ve elektrik enerjisi toptan satışı alanlarında faaliyet gösterdiği dikkate alındığında devre konu teşebbüs ile devralan konumundaki teşebbüs arasında “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ve “elektrik enerjisi toptan satışı” alanlarında yatay örtüşmenin olduğu; “elektrik enerjisi perakende satışı” alanında ise dikey örtüşmenin bulunduğu değerlendirilmektedir. Tablo 7- İşlem Taraflarının Etkilenen Pazarlar Bakımından Üretim/Satış Miktarı Bazında (MWh) Pazar Payları (2023) (%) Niteliği Etkilenen Pazar SİBELRES RÖNESANS Yatay Etkilenen Pazar Elektrik Enerjisi Üretimi ve Satışı13 (.....) (.....) Yatay Etkilenen Pazar Elektrik Enerjisi Toptan Satışı14 (.....) (.....) Dikey Etkilenen Pazar Elektrik Enerjisi Perakende Satışı15 - (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (30) Tarafların 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin olarak “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” pazarı bakımından kurulu güç ve üretim bazında sahip oldukları pazar payı verileri aşağıdaki gibidir: Tablo 8- Kurulu Güç Bazında (MW) Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) RÖNESANS (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı Tablo 9- Üretim Bazında (MWh) Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) RÖNESANS (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (31) Tarafların son üç yıla ilişkin kurulu güç bazında pazar payları ile üretim bazında pazar payları incelendiğinde RÖNESANS’ın 2023 yılı itibarıyla sahip olduğu kurulu güç bazında pazar payı %(.....) iken üretim bazında pazar payı %(.....) düzeyinde gerçekleşmiştir. Devre konu SİBELRES’in ise 2023 yılı itibarıyla sahip olduğu pazar payı kurulu güç bazında %(.....) iken ve üretim bazında %(.....) olmuştur. Tarafların 2023 yılına ilişkin toplam pazar payı verileri incelendiğinde, sahip oldukları kurulu güç bazında toplam pazar payı %(.....) iken üretim bazında toplam pazar payının %(.....) düzeyinde olduğu görülmektedir. (32) Tarafların 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin olarak, “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarı bakımından satış miktarı bazında sahip oldukları pazar payı verileri aşağıdaki gibidir: 13 Veriler üretim (MWh) bazındadır. 14 Veriler satış miktarı (MWh) bazındadır. 15 Veriler satış miktarı (MWh) bazındadır.
24-40/957-414 8/14 Tablo 10- Toptan Satış Miktarı Bazında (MWh) Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) RÖNESANS (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (33) Yukarıda yer verilen tablodan görüleceği üzere, “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarında RÖNESANS’ın 2023 yılı itibarıyla satış miktarı bazında pazar payı %(.....), SİBELRES’in payı %(.....) olarak gerçekleşmiştir. Tarafların ilgili pazardaki toplam payı ise 2023 yılı için %(.....) olmuştur. (34) Söz konusu pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. Nitekim 2023 yılı itibarıyla elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında; Eren Enerji Elektrik Üretim AŞ’nin (EREN), İskenderun Enerji Üretim ve Tic. AŞ’nin (İSKENDERUN), Emba Elektrik Üretim AŞ’nin (EMBA) ve Çelikler Elektrik AŞ’nin (ÇELİKLER) 2023 yılı itibarıyla satış miktarı bazında pazar payları sırasıyla %(.....), %(.....), %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleşmiştir16. (35) Dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ve “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarlarında faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün bulunduğu, işlem sonucunda söz konusu pazarlarda RÖNESANS tarafından sahip olunacak toplam pazar payının oldukça düşük seviyede kalacağı gözetildiğinde, bildirim konusu işlemin “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ile “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarlarında rekabetçi bir endişe oluşturmayacağı ve devralmanın piyasada etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı değerlendirilmektedir. (36) Dikey örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi perakende satışı” pazarına ilişkin olarak RÖNESANS’ın 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 11- RÖNESANS’ın Elektrik Enerjisi Perakende Satışı Pazarında Satış Miktarı Bazında (MWh) 2021, 2022 ve 2023 Yılı Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 RÖNESANS (.....) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (37) 2021, 2022 ve 2023 yıllarında RÖNESANS’ın elektrik enerjisi perakende satışı pazarında elde etmiş olduğu pazar payları, sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....)’dir. Buna karşın pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. Nitekim 2023 yılı itibarıyla elektrik enerjisi perakende satışı pazarında satış miktarı bazında; CK Boğaziçi Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....), Gediz Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....), Limak Uludağ Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....), Dicle Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....) ve Sakarya Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....) pazar payına sahiptir17. (38) Dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyetleri arasında dikey örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi perakende satışı” pazarında çok sayıda oyuncunun faaliyet gösterdiği, bu anlamda pazarın parçalı bir yapı arz ettiği, ayrıca elektrik enerjisi sektörünün regülasyona tabi olduğu, RÖNESANS’ın söz konusu pazarda kısıtlı bir payının bulunduğu, SİBELRES’in “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ile “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarlarındaki payının ihmal edilebilir seviyede olduğu hususları dikkate 16 https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-24/elektrikyillik-sektor-raporu, Erişim Tarihi: 23.09.2024. 17 https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-24/elektrikyillik-sektor-raporu, Erişim Tarihi: 23.09.2024.
24-40/957-414 9/14 alındığında dikey örtüşmenin herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı değerlendirilmektedir. (39) Öte yandan dosya mevcudu bilgilerden, Betim Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret AŞ’nin (BETİM ENERJİ) Hazine mülkiyetinde bulunan %100 oranındaki payının TMSF tarafından satışa sunulmasına ilişkin ihale kapsamında DEMİRTEPE’nin en yüksek teklifi veren üçüncü teşebbüs olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, hem mevcut dosya kapsamında SİBELRES’in hem de söz konusu başvuru kapsamında BETİM ENERJİ’nin ihalelerini DEMİRTEPE’nin kazanması durumunda pazardaki yoğunlaşma oranının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda DEMİRTEPE’nin kontrolünü elinde bulunduran RÖNESANS’ın hem BETİM ENERJİ’yi hem de SİBELRES’i devralması durumunda etkilenen pazarlarda oluşacak pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir: Tablo 12- RÖNESANS’ın, BETİM’in ve SİBELRES’in 2023 Yılı Pazar Payları (%) Teşebbüs Elektrik Enerjisi Üretimi ve Satışı Pazarı Elektrik Enerjisi Toptan Satışı Pazarı Elektrik Enerjisi Perakende Satışı Pazarı Kurulu Güç Bazında (MW) Üretim Bazında (MWh) Satış Miktarı Bazında (MWh) Satış Miktarı Bazında (MWh) RÖNESANS (.....) (.....) (.....) (.....) BETİM ENERJİ (.....) (.....) (.....) (.....) SİBELRES (.....) (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (40) Yukarıda yer verilen tabloda da görüleceği üzere; RÖNESANS tarafından hem BETİM ENERJİ’nin hem de SİBELRES’in devralınması işlemi kapsamında tarafların faaliyetleri arasında “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ile “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarlarında yatay örtüşme bulunmaktadır. Bu kapsamda, RÖNESANS’ın 2023 yılında elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında %(.....), üretim bazında ise %(.....); elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında %(.....); BETİM ENERJİ’nin 2023 yılında elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında %(.....), üretim bazında %(.....) ve elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında %(.....); SİBELRES’in ise aynı yılda elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında %(.....), üretim bazında %(.....) ve elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında %(.....) pazar payına sahip olmaları hususu dikkate alındığında, RÖNESANS’ın her iki ihaleyi de kazanması durumunda dahi elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında toplam pazar payının %(.....), üretim bazında toplam pazar payının %(.....), elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında toplam pazar payının %(.....) seviyesinde olacağı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, pazardaki yoğunlaşma artışının ihmal edilebilir bir düzeyde artacağı değerlendirilmektedir. (41) Ayrıca, RÖNESANS’ın elektrik enerjisi perakende satışı pazarında faaliyet göstermesi dikkate alındığında söz konusu pazar bakımından tarafların faaliyetleri arasında bir dikey örtüşme bulunduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, RÖNESANS’ın 2023 yılına ilişkin elektrik enerjisi perakende satışı pazarında satış miktarı bazında toplam pazar payının %(.....) seviyesinde olması, pazarda çok sayıda oyuncunun faaliyet göstermesi, bu anlamda pazarın parçalı bir yapı arz etmesi, ayrıca elektrik enerjisi sektörünün regülasyona tabi olması ve BETİM ile SİBELRES’in “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ile “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarlarındaki payının ihmal edilebilir seviyede olması hususları dikkate alındığında dikey örtüşmenin herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı anlaşılmaktadır.
24-40/957-414 10/14 (42) Bu kapsamda bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi halinde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. G.5.2. SİBELRES’in OSMAN AKÇA Tarafından Devralınması İşlemine İlişkin Değerlendirme (43) TMSF tarafından gönderilen yazıda, 21.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklifi veren ikinci teşebbüsün OSMAN AKÇA olduğu ifade edilmiştir. Tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey örtüşmenin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi bakımından OSMAN AKÇA, Türkiye’de tarım ürünleri (kuru ve yaş sebze, pamuk, bakliyat, hububat, yağlı tohum, bitkisel yağ vb.) ile gıda maddelerinin üretimi ve satışı, mümessillik, acentelik, komisyonculuk ve pazarlama alanlarında faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte OSMAN AKÇA, iştiraki olan MENDERES aracılığıyla, elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında faaliyet göstermekte olup teşebbüsün toplam kurulu gücü (.....) MW18’dir. Yukarıda verilen bilgiler ışığında, devre konu SİBELRES’in ve OSMAN AKÇA’nın faaliyet alanları arasında “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” faaliyeti bakımından bir yatay örtüşmenin olduğu değerlendirilmektedir. (44) Tarafların 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin olarak, “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” pazarı bakımından kurulu güç ve üretim bazında sahip oldukları pazar payı verileri aşağıdaki gibidir: Tablo 13- Kurulu Güç Bazında (MW) Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) OSMAN AKÇA (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı Tablo 14- Üretim Bazında (MWh) Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) OSMAN AKÇA (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (45) Tarafların son üç yıla ilişkin kurulu güç bazında pazar payları ile üretim bazında pazar payları incelendiğinde OSMAN AKÇA’nın 2023 yılı itibarıyla sahip olduğu kurulu güç bazında pazar payı %(.....) iken üretim bazında pazar payı %(.....) düzeyinde gerçekleşmiştir. Devre konu SİBELRES’in ise 2023 yılı itibarıyla sahip olduğu pazar payı kurulu güç bazında %(.....) iken üretim bazında %(.....)’dır. Tarafların 2023 yılına ilişkin toplam pazar payı verileri incelendiğinde, sahip oldukları kurulu güç bazında toplam pazar payı %(.....) iken üretim bazında toplam pazar payının yaklaşık %(.....) düzeyinde olduğu anlaşılmaktadır. (46) Öte yandan, OSMAN AKÇA’nın iştiraki konumunda bulunan ve elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında faaliyeti olan MENDERES’in anılan pazarda sahip olduğu pazar paylarına değinilmesi ve bu bağlamda bütüncül bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. MENDERES’in elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarındaki pazar payları aşağıdaki tabloda sunulmaktadır: 18 Bildirim Formu’nda toplam kurulu güç içerisinde OSMAN AKÇA’nın payının (.....) MW olduğu ifade edilmiştir.
24-40/957-414 11/14 Tablo 15- MENDERES’in Elektrik Enerjisi Üretimi ve Satışı Pazarındaki Pazar Payı (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 Kurulu Güç (MW) Bazında (.....) (.....) (.....) Üretim Bazında (MWh) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (47) SİBELRES’in OSMAN AKÇA tarafından devralınması işlemi kapsamında, birleşik teşebbüsün elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında sahip olacağı toplam pazar payı ile OSMAN AKÇA’nın iştiraki konumundaki MENDERES’in anılan pazardaki faaliyetinden kaynaklı pazar payı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 2023 yılı itibarıyla söz konusu pazardaki pazar payı toplamının kurulu güç bazında %(.....), üretim bazında ise yaklaşık %(.....) olarak gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, SİBELRES’in OSMAN AKÇA tarafından devralınması halinde devralanın iştiraki ve SİBELRES vasıtasıyla elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında sahip olacağı toplam pazar gücünün oldukça düşük seviyede kaldığı ve bu bağlamda işlemin herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı değerlendirilmektedir. (48) Öte yandan, söz konusu pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. Nitekim kurulu güç bazında 2023 yılı itibarıyla; Enerji Üretim AŞ (EÜAŞ) %(.....), EREN %(.....), EMBA %(.....) ve İSKENDERUN %(.....) pazar payına sahiptir. Elektrik enerjisi üretimi bazında ise 2023 yılı itibarıyla EÜAŞ %(.....), EREN %(.....), EMBA %(.....) ve İSKENDERUN ise %(.....) pazar payına sahiptir19. (49) Dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” pazarında çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği, işlem sonucunda söz konusu pazarda OSMAN AKÇA tarafından sahip olunacak toplam pazar payının oldukça düşük seviyede kalacağı gözetildiğinde bildirim konusu işlemin “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” pazarında rekabetçi bir endişe oluşturmayacağı ve devralmanın piyasada etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı değerlendirilmektedir. G.5.3. SİBELRES’in CABA Tarafından Devralınması İşlemine İlişkin Değerlendirme (50) TMSF tarafından gönderilen yazıda, 21.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklifi veren üçüncü teşebbüsün CABA olduğu ifade edilmiştir. Tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey örtüşmenin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi bakımından Türkiye’deki faaliyet alanlarına bakıldığında CABA’nın inşaat, enerji, turizm, deniz ve kıyı sularında yat işletmeciliği, bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri, motorlu hafif kara/motorlu ağır kara taşıtlarının ve arabaların sürücüsüz kiralanması ve leasing alanlarında aktif olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra CABA’nın doğrudan kontrol ettiği OKYANUS; HES ve GES aracılığıyla; dolaylı olarak kontrol ettiği ÖZKAR ise GES aracılığıyla elektrik enerjisi üretimi ve satışı faaliyetini gerçekleştirmektedir. Bu doğrultuda, devre konu teşebbüs ile devralan konumundaki teşebbüs arasında yukarıda yer verilen faaliyet alanları çerçevesinde “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ve “elektrik enerjisi toptan satışı” alanlarında yatay örtüşmenin bulunduğu değerlendirilmektedir. (51) Tarafların 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin olarak “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” pazarı bakımından kurulu güç ve üretim bazında sahip oldukları pazar payı verileri aşağıdaki gibidir: 19 https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-24/elektrikyillik-sektor-raporu, Erişim Tarihi: 20.09.2024.
24-40/957-414 12/14 Tablo 16- Kurulu Güç Bazında (MW) Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) CABA (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı Tablo 17- Üretim Bazında (MWh) Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) CABA (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (52) Tarafların son üç yıla ilişkin kurulu güç ve üretim bazında pazar payları incelendiğinde, CABA’nın 2023 yılı itibarıyla sahip olduğu kurulu güç bazında pazar payı %(.....) iken üretim bazında payının %(.....) düzeyinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Devre konu SİBELRES’in ise 2023 yılı itibarıyla sahip olduğu güç bazında pazar payı %(.....) iken üretim bazında pazar payı %(.....) olmuştur. Tarafların, anılan pazarda 2023 yılına ilişkin toplam pazar payı verileri incelendiğinde, sahip oldukları kurulu güç bazında toplam pazar payı %(.....) iken üretim bazında toplam pazar payının %(.....) düzeyinde olduğu görülmektedir. (53) Tarafların 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin olarak “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarı bakımından satış miktarı bazında sahip oldukları pazar payı verileri aşağıdaki gibidir: Tablo 18- Elektrik Enerjisi Toptan Satışı Pazarında Satış Miktarı Bazında (MWh) Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 SİBELRES (.....) (.....) (.....) CABA (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (54) Yukarıda yer verilen tablodan görüleceği üzere, “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarında CABA’nın 2023 yılı itibarıyla satış miktarı bazında pazar payı %(.....), SİBELRES’in payı %(.....) olarak gerçekleşmiştir. Tarafların ilgili pazardaki toplam payı ise 2023 yılı için %(.....) olmuştur. (55) Söz konusu pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. Nitekim 2023 yılı itibarıyla elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında; EREN’in, İSKENDERUN’un, EMBA’nın ve ÇELİKLER’in 2023 yılı itibarıyla satış miktarı bazında pazar payları sırasıyla %(.....), %(.....), %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleşmiştir20. (56) Dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ve “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarlarında faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün bulunduğu, işlem sonucunda söz konusu pazarlarda CABA tarafından sahip olunacak toplam pazar payının oldukça düşük seviyede kalacağı göz önünde bulundurulduğunda, bildirim konusu işlemin “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ile “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarlarında rekabetçi bir endişe oluşturmayacağı ve devralmanın piyasada etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı değerlendirilmektedir. (57) Öte yandan, TMSF tarafından gönderilen ve 29.08.2024 tarih ve 55762 sayı ile Kurum kayıtlarına giren başvuruda; BETİM ENERJİ’nin Hazine mülkiyetinde bulunan %100 20 https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-24/elektrikyillik-sektor-raporu, Erişim Tarihi: 23.09.2024.
24-40/957-414 13/14 oranındaki payının TMSF tarafından satışa sunulmasına ilişkin ihale kapsamında CABA’nın en yüksek teklifi veren teşebbüs olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, hem mevcut dosya kapsamında SİBELRES’in hem de söz konusu başvuru kapsamında BETİM ENERJİ’nin ihalelerini CABA’nın kazanması durumunda pazardaki yoğunlaşma oranının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda CABA’nın hem BETİM ENERJİ’yi hem de SİBELRES’i devralması durumunda etkilenen pazarlarda oluşacak pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir: Tablo 19- CABA’nın, BETİM’in ve SİBELRES’in 2023 Yılı Pazar Payları (%) Teşebbüs Elektrik Enerjisi Üretimi ve Satışı Pazarı Elektrik Enerjisi Toptan Satışı Pazarı Kurulu Güç Bazında (MW) Üretim Bazında (MWh) Satış Miktarı Bazında (MWh) CABA (.....) (.....) (.....) BETİM ENERJİ (.....) (.....) (.....) SİBELRES (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (58) Yukarıda yer verilen tabloda da görüleceği üzere; elektrik enerjisi üretimi ve satışı ve elektrik enerjisi toptan satışı alanlarında faaliyet gösteren CABA’nın 2023 yılında elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında %(.....), üretim bazında ise %(.....) ve elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında %(.....); BETİM ENERJİ’nin 2023 yılında elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında %(.....), üretim bazında %(.....) ve elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında %(.....); SİBELRES’in ise aynı yılda elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında %(.....), üretim bazında %(.....) ve elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında %(.....) pazar payına sahip olmaları göz önünde bulundurulduğunda, CABA’nın her iki ihaleyi de kazanması durumunda dahi elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında toplam pazar payının %(.....), üretim bazında toplam pazar payının %(.....) ve elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında toplam pazar payının %(.....) seviyesinde olacağı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, pazardaki yoğunlaşma artışı ihmal edilebilir bir düzeyde sınırlı kalacaktır. (59) Yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde, anılan teklif sahibi bakımından gerçekleştirilecek devralma işleminin, başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (60) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan Sibelres Elektrik Üretim AŞ’nin özelleştirilmesi işlemine ilişkin olarak; - Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2013/2 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” uyarınca izne tabi olduğuna, - Bununla birlikte bildirim kapsamındaki herhangi bir teklif sahibi tarafından yapılacak devralma işleminin; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere,
24-40/957-414 14/14 ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem niteliği taşımadığına ve işleme teklif sahipleri açısından izin verilmesinde sakınca bulunmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy