Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-7 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-21/280-67
Karar Tarihi : 30.3.2006
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
II. Başkan : Tuncay SONGÖR
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B- RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Erdem AYGÜN
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : Fujitsu Siemens Computers Holding B.V.
Temsilci: Av. Seçil Abalı-Av. Sezin Turan 20
Barbaros Bulvarı, Morbasan Sok. Cerahhoğlu Binası,
Balmumcu, Beşiktaş 34349 İstanbul
D-TARAFLAR : - Fujitsu Siemens Computers Holding B.V.
Het Kwadrant 1 3606 AZ Maarssen HOLLANDA
- Siemens Business Services GmbH&Co. OHG
Otto-Hahn-Ring 6 81739 Munih ALMANYA
E- DOSYA KONUSU: Siemens Business Services GmbH&Co. OHG’nin “Ürün
Bağlantılı Hizmetler” işinin Fujitsu Siemens Computers Holding B.V. tarafından 30
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.2.2006 tarih ve 700 sayı ile giren ve en son
14.3.2006 tarih ve 1614 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24.3.2006 tarih ve 2006-2-
7/Öİ-06-FG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 27.3.206 tarih, REK.0.06.00.00-
120/50 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-21 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda bildirime konu devralma işleminin, 40
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi bir işlem olduğu,
- İlgili ürün pazarlarında hakim durum yaratarak ya da mevcut hakim durumu
06-21/280-67
2
güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve
dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği,
- Devralmaya ilişkin Ana Sözleşme’nin 20. maddesinde düzenlenen rekabet etmeme
yükümlülüğünün izin verilebilir bir yan sınırlama olarak kabul edilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Niteliği 50
Dosya mevcudu bilgilere göre, Fujitsu Siemens Computers Holding B.V (FSC) ile
Siemens Business Services GmbH & Co. (SBS) arasında, SBS’nin yürütmekte olduğu
ürün bağlantılı hizmetler (PRS) iş biriminin FSC tarafından dünya çapında
devralınmasına ilişkin olarak 21.12.2005 tarihinde “Agreement” başlıklı bir alım satım
anlaşması (Ana Sözleşme) imzalanmıştır.
Söz konusu Ana Sözleşme çerçevesinde taraflar, SBS’nin çeşitli iştirakleri vasıtasıyla
her ülkede ayrı ayrı yürütülmekte olan ürün bağlantılı hizmetler-PRS işinin
devralınmasına yönelik olarak, FSC tarafından SBS iştiraklerinin (i) hisselerinin, (ii)
varlıklarının ve/veya (iii) varlıklarının bölümlerinin devralınmasını kararlaştırmışlardır.
Diğer bir ifade ile, ürün bağlantılı hizmetler-PRS işini yürütmekte olan her bir SBS 60
iştirakinin yapılanma ve iş yürütme şekline göre her ülkede ayrı ayrı biçimlerde
devralma porsedürünün yürütülmesi öngürülmüştür.
Türkiye’de SBS’nin ürün bağlantılı hizmetler-PRS işi, Siemens Business Services
Sistem Hizmetleri Anonim Şirketi (SBS Türkiye) aracılığıyla yürütülmektedir. SBS
Türkiye’nin devre konu ürün bağlantılı hizmetler-PRS işi dışında kalan bilişim
teknolojileri (BT) hizmetleri alt pazarlarında da faaliyet gösteriyor olması sebebiyle,
Türkiye’de yapılacak devir işleminin varlıkların bir bölümünün devredilmesi şeklinde
gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır.
Türkiye’deki gibi varlıkların bir bölümünün devralınacağı devralma modelinde, öncelikle
ürün bağlantılı hizmetler-PRS işi ayrıştırma yoluyla “devir özel amacıyla” kurulmuş olan 70
şirketlere devredilecek, bunu takiben FSC doğrudan ya da bağlı şirketleri aracılığıyla
özel amaçla kurulmuş şirketlerin hisselerinin tümünü devralacaktır.
Ana Sözleşme’nin 13 numaralı Eki’nde her SBS iştiraki için işlemin ne şekilde
yapılacağı ayrıca düzenlenmiş bulunmaktadır.
Ana Sözleşmenin sözü edilen ekinde, dünya çapında yürütülen işlemin Türkiye ayağına
ilişkin olarak, öncelikle SBS tarafından Türkiye’de mukim Siemens IT Services NewCo
A.Ş. (Siemens Bilişim Hizmetleri Anonim Şirketi - Siemens NewCo) isimli bir şirketin
kurulması, SBS Türkiye’nin, gerçek piyasa değeri üzerinden, ürün bağlantılı hizmetler-
PRS iş koluna ait varlıklarının yeni kurulan bu şirkete devredilmesi ve nihayet bu şirketin
hisselerinin FSC tarafından devralınması öngörülmektedir. 80
06-21/280-67
3
Bu plan doğrultusunda halihazırda gelinen aşamada, Siemens NewCo isimli şirket
Türkiye’de bir SBS iştiraki olarak kurulmuş bulunmaktadır. Şirketin ortaklık yapısı
aşağıdaki gibidir:
Tablo 1 – Siemens IT Services NewCo A.Ş. Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi
SBS Verwaltungs-GmbH 4,999,996
Emin Kağan Dora 1
Işık Güngör Şensoy 1
Ertan Türmen 1
Ahmet Halit Zaim 1
Toplam 5,000,000
SBS Türkiye, ürünle bağlantılı hizmetler-PRS iş birimini 31.3.2006 tarihinde Siemens
NewCo’ya devredecektir. İşlemin Türkiye ayağına ilişkin taslak anlaşmada, bu devrin
hemen ardından 1.4.2006 tarihinde yukarıda yer verilen ortakların hisselerinin tamamını
FSC ve belirlenecek dört ortağa devredecekleri düzenlenmektedir. Böylece, Siemens
NewCo’nun FSC tarafından devralınmasıyla işlemin Türkiye ayağı tamamlanmış
olacaktır. 90
Dünya çapında yürütülecek tüm işlemler tamamlandıktan sonra FSC, SBS’ye ait ürünle
bağlantılı hizmetler-PRS işini tümüyle devralmış olacak ve SBS bu işten çekilecektir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Fujitsu Siemens Computers Holding B.V. (FSC)
FSC, Fujitsu Limited Tokyo (Fujitsu) ve Siemens AG Berlin/Münih’in (Siemens) her
birinin %50 hisseye sahip oldukları bir ortak girişimdir. FSC, PC’ler, dizüstü bilgisayarlar,
çalışma istasyonları, handheld, tablet PC’ler, Intel ve Unix bazlı sunucular,
anabilgisayarlar, bellek ve BT altyapı çözümleri gibi donanım ve yazılım ürünlerinden
oluşan BT ürünlerini sunmaktadır.
FSC, Türkiye’de Fujitsu Siemens Computers Limited Şirketi aracılığıyla faaliyet 100
göstermektedir.
FSC, yukarıda belirtilen faaliyetleri sonucunda dünya çapında 2005 yılında (……....)
Euro ciro elde etmiştir. Şirketin, Türkiye’deki aynı yıl cirosu (……….) Euro’dur.
H.2.2. Siemens Business Services Gmbh & Co. OHG (SBS)
SBS, uluslararası bilgi ve iletişim çözümleri ve hizmetleri sağlayan ve %100 Siemens
iştiraki olan bir şirkettir. SBS, danışmanlık, sistem entegrasyonu, iş süreci
optimizasyonu, yaratıcı iş çözümleri planlaması ve uygulaması, bakım, kullanıcı desteği,
tüketici hattı faaliyeti ve yeni bakım modelleri gibi altyapı hizmetleri, operasyon
hizmetleri ve uygulama yönetimi, dışardan seçilmiş ve tam bilişim teknolojisi temin
etme, finansal hizmetler için dışardan hizmet temin etme gibi BT hizmetlerinin tümünü 110
sunmaktadır.
06-21/280-67
4
SBS, Türkiye’de iştiraki olan Siemens Business Services Sistem Hizmetleri A.Ş.
aracılığı ile faaliyet göstermektedir.
SBS’nin 2005 yılına ait dünya çapındaki cirosu (……….) Euro’dur. Şirket Türkiye’de
aynı yıl (……..) Euro ciro elde etmiştir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralma konusu işlem, SBS’nin özel bir iş birimi olan ürün bağlantılı hizmetler-PRS
işinin FSC tarafından devralınmasına ilişkindir. Ürün bağlantılı hizmetler-PRS işi genel
olarak, yukarıda yedi alt pazar altında belirtilen BT hizmetlerinin doğrudan ürünle ilişkili 120
olanlarını, başka bir ifadeyle BT ürünü olarak kabul edilen donanım ve yazılım
ürünlerinin ve sistemlerin bakımı, kullanımının desteklenmesi, geliştirilmesi ve
entegrasyonunun sağlanması, işletilmesi ve yönetilmesi gibi alt pazarlarını kapsayan bir
hizmet kolunu ifade etmektedir.
SBS Türkiye’nin devre konu ürün bağlantılı hizmetler-PRS işi ise, sadece donanım
bakım ve destek hizmetleri, yazılım temini ve destekleme hizmetleri ile BT yönetim
hizmetleri alt pazarlarını kapsamaktadır.
İşlemin devralan tarafı FSC ise, yukarıda yer verildiği üzere, masaüstü bilgisayar,
taşınabilir bilgisayar, sunucu, monitör, klavye gibi BT donanım ürün ve aksesuarları ile
ana bilgisayar, bellek, sunucu sistemleri gibi çözüm bileşenleri (portfolyoları) 130
sunmaktadır. FSC, BT hizmetleri pazarında ise kayda değer bir faaliyet
göstermemektedir.
AB Komisyonu’nun ve Rekabet Kurulu’nun ilgili kararları ile çeşitli kriterlere göre farklı
sınıflandırmalar yapılabilmesine karşın genel olarak BT pazarının, kişisel bilgisayarlar,
avuçiçi bilgisayarlar, çalışma istasyonları, kurumsal bellek (depolama) sistemleri,
sunucular, yazıcı ve görüntüleme cihazları, bilgisayar bileşenleri, yazılım ve BT
hizmetleri alt pazarlarından oluşan bir üst pazar olduğu kabul edilmektedir. Bunun yanı
sıra, AB Komsiyonu’nun bazı kararlarında da yazılım gibi BT hizmetlerinin de BT
pazarının komşu pazarlarından biri olduğu değerlendirmesine yer verilmiştir. Bu
sebeple, FSC’nin BT hizmetleri dışında kalan genel olarak donanım ürünleri ve çözüm 140
bileşenleri olarak tanımlanabilecek faaliyet konularının ilgili ürün pazarı olarak
değerlendirilmesine gerek bulunmamaktadır.
Dünya çapında yürütülmekte olan işlemin inceleme konusu Türkiye ayağını oluşturan
devre konu ürün bağlantılı hizmetler-PRS işi (dolayısıyla devralınacak NewCo
Siemens’in faaliyet alanı) donanım bakım ve destek hizmetleri, yazılım temini ve
destekleme hizmetleri ile BT yönetim hizmetlerinden oluşmaktadır. BT pazarı değişik alt
pazarlara ayırarak incelenebilmekte ise de, bu alt pazarlar arasındaki farkın belirginliğini
kaybettiği ve tüm bu hizmetlerin tüketiciler tarafından paket halinde talep edildiği tespit
edilmiştir. Ayrıca pazardaki büyük oyuncuların tüm hizmetleri sunabilecek durumda
olması sebebiyle arz yönünden ikame edilebilirliğin yüksek olduğu görülmüştür. 150
06-21/280-67
5
Dolayısıyla pazarın tek bir pazar olarak ele alınması yönünde bir eğilim bulunmaktadır.
Sektörde faaliyet göstermekte olan teşebbüsler ve bunların faaliyet alanları
incelendiğinde de, bu teşebbüslerin, köken itibariyle en yoğun ve yaygın olarak hizmet
verdikleri sektörlerin dışında da faaliyetlerini çeşitlendirerek tüm BT hizmetleri alt
pazarlarını kapsayacak nitelikte bir genişleme ve yapılanma içinde oldukları
görülmektedir. Bu durum, hizmetlerin ve pazarların yakınsaklaşmasına neden olarak
hizmetler arasında kesin sınırların çizilmesini zorlaştırmaktadır.
Sonuç olarak, ilgili ürün pazarını ürün bağlatılı hizmetler-PRS işinin kapsadığı ayrı ayrı
donanım bakım ve destek hizmetleri, yazılım temini ve destekleme hizmetleri ile BT
yönetim hizmetleri olarak tanımlamak mümkün ise de, hızlı teknolojik gelişmelerin 160
getirdiği alt pazarlar arası yakınsama, kullanıcıların ilgili ürün ve hizmetlere tek noktada
ulaşma yönündeki talebi, sektördeki arzın ikame edilebilirlik seviyesinin yükselmesi,
pazara girişin son derece kolay olması nedeniyle ilgili ürün pazarı “bilişim teknolojileri
hizmetleri” pazarı olarak tespit edilmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Yukarıda belirtilen ilgili ürün pazarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılaşmasına
neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.4. DEĞERLENDİRME
Dünya çapındaki bir devralmanın Türkiye ayağını oluşturan inceleme konusu işlem, 170
SBS Türkiye bünyesinde yürütülen ürün bağlantılı hizmetler-PRS işinin malvarlığı satışı
yoluyla yeni kurulmuş olan Siemens IT NewCo Siemens isimli şirkete devredilmesinin
ardından bu şirketin hisselerinin tümüyle FSC tarafından devralınmasını kapsamaktadır.
Mevcut durumda Siemens NewCo şirketi, %99,9 hisse oranı ile başka bir SBS iştiraki
olan Siemens Business Services Verwaltungs-GmbH tarafından kurulmuş
bulunmaktadır. Devir konusu ürün bağlantılı hizmetler-PRS işi henüz bu şirkete
devredilmemiştir. Söz konusu iş devrinin 31.3.2006 tarihinde yapılacağı taraflarca beyan
edilmiştir.
Ürün bağlantılı hizmetler-PRS işinin Siemens NewCo’ya devrinden ardından, Siemens
NewCo’nun hisselerinin tümü FSC’ye (ve belirlenecek dört ortağa) devredilecektir. 180
Böylece, devir işlemi sonunda ürün bağlantılı hizmetler-PRS işinin devredildiği
NewCo’nun kontrolü, SBS’den FSC’ye geçmiş olacaktır. Diğer bir ifade ile, SBS
aracılığıyla Türkiye’deki ürün bağlantılı hizmetler-PRS işini tek başına kontrol etmekte
olan Siemens, devir işlemi sonrasında bu kontrolü FSC aracılığıyla Fujitsu ile
paylaşmak durumunda kalacak; ürün bağlantılı hizmetler-PRS işi Siemens ile
Fujitsu’nun ortak kontrolüne geçecektir. Bu çerçevede, söz konusu kontrol değişikliği
sebebiyle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi (b) bendi kapsamında bir devralma
işlemidir.
06-21/280-67
6
Taraflardan SBS’nin Türkiye’de 2005 yılında elde ettiği toplam ciro (……….) €; yaklaşık
(……….) YTL’dir1. Şirketin Türkiye’de 2005 yılında ürün bağlantılı hizmetler-PRS 190
işinden elde ettiği ciro ise, (……….) €; yaklaşık (……….) YTL’dir. FSC’nin Türkiye cirosu
ise (……….) €; yaklaşık (……….) YTL olarak bildirilmiştir. FSC’nin BT hizmetleri ve
özellikle ürün bağlantılı hizmetler-PRS alanındaki faaliyetleri kayda değer bir büyüklük
taşımadığından bildirim formunda bu alandan elde edilen gelir için ayrı bir ciro bilgisine
yer verilmemiştir. Bununla birlikte, sadece devre konu olan SBS Türkiye’nin ürün
bağlantılı hizmetler-PRS işinden elde edilen cironun bile 25 milyon YTL eşiğini aşmakta
olduğu göz önüne alındığında, bildirim konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi
uyarınca Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim
durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde 200
azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar yasaklanmaktadır.
Dosyada yer alan bilgilere göre, devralma işleminin gerçekleştiği BT ürün pazarında
Türkiye’de 2005 yılında oluşan tahimini pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo 2 – Türkiye BT hizmetleri pazar payları - 2005
Şirket Pazar Payı (%)
IBM (….)
Ericsson (….)
Siemens2 (….)
HP (….)
Siemens NewCo
(PRS işinin devrinden sonra)
(….)
FSC (….)
Diğer (….)
Toplam 100
Bu çerçevede, SBS’nin Türkiye’deki ürün bağlantılı hizmetler-PRS işinin devralınması
ertesinde FSC bu pazarda toplam % (...)’lik bir pazar payına ulaşacaktır.
İlgili pazarda faaliyet gösteren rakip teşebbüslerden IBM, Ericsson ve HP’nin sırasıyla
%(….), %(….) ve %(….) ’lık pazar paylarına sahip olmaları hususu ile ilgili ürün
pazarının giriş çıkışlara açık rekabetçi yapısı birlikte göz önüne alındığında, başvuru
konusu devralma işleminin ilgili pazarda tek başına veya birlikte hakim durum 210
doğurmayacağı veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi şeklinde rekabeti
engeleyici herhangi bir sonuç doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan, işlemi düzenleyen Ana Sözleşme’nin 20. maddesinde, işlemin devreden
tarafı olan SBS’nin doğrudan ya da iştirakleri aracılığıyla işlemin öngörülen kapanışını
(ya da gecikmeli kapanışını) izleyen tarihten itibaren üç yıl süresince, kapanış tarihinde
1 Ciroların YTL karşılıkları 31.12.2005 tarihli T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden
hesaplanmıştır.
2 SBS Türkiye’nin kalan BT hizmetleri ve grup içi hizmetler.
06-21/280-67
7
işlemini sürdürdüğü bir ülkede, FSC’nin yazılı onayı olmaksızın kendi hesabına ya da
herhangi bir üçüncü şahısla bağlantılı olarak ya da herhangi bir üçüncü şahıs yararına
devre konu faaliyet kapsamına giren herhangi bir aktiviteye başlamayacağı ya da
devam etmeyeceği düzenlenmektedir.
Yan sınırlamalar, genellikle devralan tarafından devralma işleminden beklenen 220
faydaların tam olarak sağlanabilmesi için sözleşmelerde taraflarca kabul edilmektedir.
Genel kural olarak, devralma işlemine ilişkin rekabet etmeme yükümlülüğünün bir yan
sınırlama olarak kabul edilmesi ve işlemle birlikte izin verilebilir olarak değerlendirilmesi,
söz konusu yasağın yoğunlaşmanın uygulanmasıyla doğrudan ilgili ve gerekli olması ve
devralmadan beklenen faydanın elde edilebilmesi için uygun olması (ilgili kişiler, coğrafi
kapsam, konu ve süre bakımından) kriterlerine bağlanmıştır.
Bildirim konusu Ana Sözleşme’de yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin
madde incelendiğinde, hükmün devralma ile amaçlanan sonuçların gerçekleşmesine
yardımcı olacak nitelikte; alıcı FSC’nin devraldığı iş kolunda (PRS) müşterilerce kabul
edilebilmesi ve piyasada tutunabilmesi için SBS’nin rekabetine karşı ihtiyaç duyduğu 230
koruma alanını sağlamaya yönelik olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca söz konusu yasağın, sadece satıcıya (SBS) ve iştiraklerine yönelik olarak
düzenlendiği; dolayısıyla sadece taraf teşebbüse ilişkin olduğu ve devrin konu edildiği
coğrafya ile sınırlandırılmış olduğu görülmektedir.
Söz konusu sınırlama devir konusu faaliyet alanına özgülenmiş bulunmaktadır. Bunun
yanı sıra, devir anlaşması ile satıcıdan alıcıya müşteri itibarı ile diğer fikri hakların yanı
sıra gizli bir know-how devrinin de öngörüldüğü, bu sebeple üç yıllık yasağın süre
bakımından sınırlamalar ile orantılı olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Ana Sözleşme’nin 20. maddesi ile
satıcıya getirilen üç yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü, yasağın muhatabı olan kişiler, 240
kapsam ve süre bakımından gerekli olandan daha fazla bir kısıtlama içermemesi
sebebiyle devralma işlemiyle birlikte izin verilebilir bir yan sınırlama olarak kabul
edilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna,
ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte
hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve 250
böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına,
06-21/280-67
8
2. Devralmaya ilişkin Ana Sözleşme’nin 20. maddesinde düzenlenen rekabet
etmeme yükümlülüğünün makul ve objektif bir yan sınırlama sayılarak bildirime
konu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy