Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-45 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-31/477-178
Karar Tarihi : 15.4.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Arif Ogün SARI, Hatice YAVUZ
C. BİLDİRİMDE : - Drägerwerk AG & Co. KGaA
BULUNAN Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Murat Hakan
ÖZGÖKÇEN, Av. Öznur İNANILIR
ELİG Ortak Avukat Bürosu Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız
Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
20
D. TARAFLAR : - Drägerwerk AG & Co. KGaA
Moislinger Allee 53-55 23542 Lübeck ALMANYA
- Siemens Beteiligungen Inland GmbH
Wittelsbacher Platz 2 80333 München ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: Siemens Medical Holding GmbH’nin tam kontrolünün
Drägerwerk AG & Co. KGaA tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.02.2010 tarih ve 1473 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 26.03.2010 tarih ve 2610 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim 30
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 9.4.2010 tarih ve 2010-2-45/Öİ-10-AOS sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 12.4.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/197 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 10-31 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da,
1. Siemens Medical Holding GmbH (Siemens Medical)’in tam kontrolünün
Drägerwerk AG & Co. KgaA (Dräger) tarafından devralınması işleminin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı 40
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğu,
2. Başvuruya konu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarlarda hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı
10-31/477-178
2
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirimin konusunu, 29.12.2009 tarihli Hisse Alım Anlaşması (Anlaşma) uyarınca, 50
Siemens Medical’in Dräger tarafından devralınması işlemi oluşturmaktadır. Bu
şekilde Dräger, kendisi ve Siemens Beteiligungen Inland GmbH (Siemens)’in %(….)
iştiraki olan Siemens Medical’in sırasıyla %(….) ve %(….) oranlarında hisse sahibi
oldukları Dräger Medical AG & Co. KG (Dräger Medical)’in kontrolüne tek başına haiz
olacaktır. Bu kapsamda, Siemens Medical’in tamamının Dräger tarafından
devralınmasını içeren işlem nihai olarak, halihazırda Dräger’ın, Siemens Medical ile
ortak kontrol ettiği Dräger Medical üzerinde tek başına kontrol hakkına sahip olması
sonucunu doğuracaktır.
İzin verilmesi talep edilen işlem ile Dräger’ın hissedarlık yapısını basitleştirerek
şirketin etkinliğini artırmayı ve Siemens’in ise sermaye taahhüdünü azaltmayı 60
hedeflediği belirtilmektedir. Ayrıca dosya kapsamında, Siemens’in 2003 yılında
Dräger Medical’in %(….) oranındaki hisselerini, monitörleme cihazlarının Dräger
Medical bünyesinde tanıtılması amacıyla devraldığı ve bu şekilde Dräger (özellikle
anestezi ve solunum alanlarında olmak üzere tıbbi cihazların üretimi ve satışı) ile
Siemens’in (hasta başı monitörlerin üretimi ve satışı) temel özelliklerinin bir araya
getirilerek tam işlevsel bir ortak girişimin kurulduğu ifade edilmektedir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Dräger
Merkezi Almanya’da bulunan Dräger, medikal ve güvenlik teknolojileri alanlarında
faaliyet göstermektedir. Dräger’in toplam (……….) adet hissesi, (……….) adet adi 70
hisse ve oy hakkına sahip olmayan (……….) adet imtiyazlı hisse olarak bölünmüştür.
İmtiyazlı hisseler Alman Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem görmekte olup birçok
yatırımcıya dağıtılmış durumda bulunmaktadır.
Dosya mevcudu bilgilere göre, Dräger’in adi hisselerinin %(….) Dr. Heinrich Dräger
GmbH’ın kontrolünde bulunmakta ve bu şirketin tek varlığını söz konusu hisseler
oluşturmaktadır. Dr. Heinrich Dräger GmbH’ın hisselerinin ise Dräger ailesi ve
bunların sahip oldukları şirketler tarafından kontrol edildiği ifade edilmiştir. Bu yapı
sebebiyle adi hisselere bağlanan oy haklarına Dräger ailesinin sahip olduğu
görülmektedir. Alman Hisse Değişim Yasası uyarınca Dr. Heinrich Dräger GmbH’ın
sahip olduğu oy haklarını, çoğunluk hissedar olan Stefan Dräger GmbH’in elinde 80
tuttuğu belirtilmiştir.
Dräger, 2009 mali yılında dünya çapında toplamda (……….) Avro (yaklaşık (……….)
TL)1 ciro elde etmiştir.
Dräger, güvenlik teknolojileri alanında Dräger Safety şirketi vasıtasıyla faaliyette
bulunmaktadır. Güvenlik teknolojileri alanında yer alan ürünler arasında gaz ölçüm
teknolojileri, kişisel koruma (çoğunlukla solunumsal ekipmanlar) dalış teknolojisi, kan
alkol ölçümü ve uyuşturucu test ekipmanları ve bu cihazlarla ilgili hizmetler (özellikle
satış sonrası servis, tamir ve eğitim) bulunmaktadır. Bu ürünlerin ana alıcıları yangın
1 Dosya kapsamında, Avro üzerinden yapılan hesaplamalarda 2009 yılı Merkez Bankası ortalama
döviz alış kuru olan 1 Avro=2,15052 TL değerinin esas alındığı belirtilmiştir.
10-31/477-178
3
ve diğer afet kontrol kurumları, sanayi, gemi taşımacılığı, madencilik ve askeri ürün
gereksinimleri ve polis gibi teşkilatların kullanımı için kamu kurumlarıdır. 90
Öte yandan Dräger, tıbbi teknoloji alanında %(….) oranda hisse sahibi olduğu Dräger
Medical ile faaliyet göstermektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre Dräger Medical,
klinik akut sektörü ve evde bakım için ürünler, hizmetler ve entegre sistem çözümleri
geliştirmekte, üretmekte ve satmaktadır. Şirketin ürün gamında anestezi çalışma
istasyonları, solunum cihazları, gaz yönetim sistemleri, tavan aydınlatma sistemleri
ve video sistemleri (dosyalama amacıyla ameliyat masasında fotoğraf ve kısa
videolar çekmek için), hastanın hayati fonksiyonlarını kontrol etmek ve ek hasta
bilgileri göstermeye yarayan monitörleme ürünleri (hemodinamik monitörleme) ve ısı
terapi ürünleri (bebekler için açık ve kapalı ısı terapi cihazları (kuvözler))
bulunmaktadır. Şirketin sayılan ürün gamının, acil tıbbi yardım, ameliyatlar, anestezi, 100
yoğum bakım, perinataloji ve ev bakımı gibi tüm hasta işlem zincirinde tam çözüm
sağladığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, Dräger Medical anestezi ve solunum
cihazları ve hasta başı monitörleri üretimi ile birlikte bu cihazların aksesuarları ve
bakım ve onarım hizmetlerine odaklanmıştır.
Dräger Medical Türkiye’de yerel iştiraki olan Draeger Medikal Ticaret Servis Ltd. Şti.
vasıtasıyla faaliyet göstermektedir. Şirket ilk olarak 1997 yılında sırasıyla %(….) ve
%(….) oranlarında hisse sahibi olan Dräger ve Tülay Arslanoğlu arasında, Tülay
Arslanoğlu’nun sorumlu müdür olduğu bir ortak girişim olarak kurulmuştur. Ortak
girişim, kuruluşundan bu yana Dräger’in tıbbi cihazlarının tek distribütörüdür. 2002
yılında Dräger, ortak girişimdeki hisselerini Dräger Medical’a devretmiştir. Dräger 110
Medical, 2009 yılında dünya çapında toplam (……….) Avro (yaklaşık (……….) TL)
ciro elde etmiştir.
H.2.2. Siemens
Siemens, halka açık bir şirket olan Siemens AG’nin Almanya odaklı çeşitli
ortaklarının holding şirketi ve %(….) iştirakidir. Bununla birlikte Siemens’in, Dräger
Medical’in faaliyetleri ile bağlantılı herhangi bir iştirakinin bulunmadığı ifade edilmiştir.
Siemens ayrıca, Siemens Medical’in tamamına sahiptir. Siemens Medical’in tek
varlığı Dräger Medical ortaklığındaki %(….) oranında sahip olduğu hissesidir ve şirket
söz konusu ortaklık dışında başka bir faaliyet göstermemektedir.
H.3. İlgili Pazar 120
Bildirime konu işlem, genel anlamda medikal teknoloji alanında faaliyet gösteren
Siemens Medical’in tam kontrolünün Dräger tarafından devralınmasına ilişkindir.
Bu noktada belirtmek gerekir ki, dosya konusu işlem herhangi bir yoğunlaşma artışını
beraberinde getirmediğinden2, ilgili ürün pazar(lar)ının dar ya da geniş
tanımlanmasının işlemin değerlendirilmesi açısından bir önemi bulunmamaktadır.
Bununla birlikte sektör açısından aşağıdaki genel bilgilerin verilmesinde yarar
görülmektedir.
Devralma işlemi medikal teknoloji alanlarından yoğun bakım alanını
ilgilendirmektedir. Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre, yoğun bakım alanı
hasta gereksinimlerine göre tanımlanmaktadır. Talep perspektifinden bakıldığında, 130
yoğun bakım alanı, sağlık durumu yoğun bakım gerektiren hastaların tedavi edilmesi
2 Dosya konusu işlemin pazarda doğrudan faaliyet gösteren firma sayısında ve pazar yapısında bir
değişiklik yaratacağı beklenmediğinden inceleme konusu işlem herhangi bir yoğunlaşmaya neden
olmayacaktır.
10-31/477-178
4
için gereken tüm ürünleri ve hizmetleri kapsayan genel bir terim olarak belirlenmiştir.
İlk olarak yardım/taşıma, hastane ve ev bakımı işlem uyumu nedeniyle birbirinden
farklılaşmaktadır. Ürün bazında ise yoğun bakımın, sarf malzemeler (toplam yoğun
bakım gelirinin %(….)’unu oluşturmaktadır), sıvı yönetimi (infüzyon pompaları, vs.),
monitörler, anestezi sistemleri, solunum cihazları, bakım noktası, IY (veri yönetimi),
kardiyoloji, vs. gibi ürün gruplarını temsil ettiği belirtilmektedir. Dosya mevcudu
bilgilere göre sarf malzemeleri, “Yaşam Döngüsü Sistemleri” alanında yer almaktadır.
Sarf malzemelerinin satışı sadece Dräger kurulu sistemlere yönelik yapılmakta ve
diğer sarf malzemeleri Dräger ürün portföyünde bulunmamaktadır. 140
Dosya mevcudu bilgilere göre, yoğun bakım alanındaki birçok sağlayıcı yukarıda
sayılan alanlardan birden fazlasında faaliyet göstermekte veya faaliyetlerini diğer
fonksiyonel komşu alanlara genişletmektedir. Yoğun bakım alanı içinde bildirime
konu işlem kapsamında aşağıdaki işler yer almaktadır:
Anesteziyoloji
Solunum Cihazları
Monitörleme, Sistemler ve IT
Neonatal Bakım ve Termoregülasyon
Tıbbi Altyapı Projeleri
Yaşam Döngüsü Çözümleri 150
Anesteziyoloji: Anestezi cihazları ameliyat olan hastalara anestezi gazları tatbik
etme, ameliyat sırasında hastaya oksijen sağlama (ve gerekmesi halinde solunuma
yardımcı olma) ve anestezi prosedürlerinde hastaları gözlemleme işlevlerini
görmektedir. Anestezi cihazlarının genel olarak sağlık ocakları da dahil olmak üzere,
sadece klinik sektöründe kullanıldığı bildirilmiştir. Ekipman ve fonksiyona göre
anestezi cihazlarının fiyat aralığı 10.000-80.000 avro arasında değişmektedir.
Anestezi cihazları aşağıda sayılan ana bileşenlerden oluşmaktadır:
Gaz dozajı,
Gaz ölçümü,
Vantilatör ve Vantilasyon Güvenliği Monitörleme, 160
Hayati parametreler/monitörleme
Dokümantasyon birimi
Anestezi cihazı ayrıca çantası, yedek gaz tüpleri ve emme birimlerini de bünyesinde
barındırmaktadır. Dosya mevcudu bilgilere göre ayrıca, anestezi cihazları
hastanelerin endüksiyon odalarında hasta ameliyathane girmeden önce,
ameliyathanelerde ve geri kazanım odaklarında kullanılmaktadır. Uygulamanın
yoğunluğu her hastaya ve yapılacak olan ameliyata göre belirlenmektedir.
Solunum Cihazları: Solunum cihazları yüksek basınç kullanarak hastaya hava-
oksijen karışımı sağlamayı amaçlamaktadır. Solunum cihazı aşağıdaki bileşenlerden
oluşmaktadır: 170
Vantilatör
Oksijen Dozajı
Vantilasyon Güvenliği Monitörleme
10-31/477-178
5
Foksiyonel aksesuarlar
Dosya mevcudu bilgilere göre, ekipman ve fonksiyona göre solunum cihazlarının fiyat
aralığı 10.000-40.000 avro arasında değişmektedir. Bununla birlikte, solunum
cihazları çeşitli sağlık sorunları ve hastalıkları olan bir dizi hastayı tedavi etmek için
kullanılabilmektedir. Kullanım modu ve diğer servislerin yoğunluğu hastanın
durumunun ne kadar kritik olduğuna, hangi solunum metodunun kullanılmasının
gerekli olduğuna ve aynı anda başka hangi tedavilerin uygulandığına bağlı 180
olmaktadır. Ameliyatlardan sonra derlenme odasında kullanılan yardımcı solunum
cihazlarının genelde akut akciğer yetmezliği vakalarında kullanılan tam
ventilasyondan daha düşük yoğunlukta olduğu belirtilmektedir.
Monitörleme, Sistemler & IT: Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre,
hemodinamik monitörler olarak adlandırılan monitörler hastanın kan basıncı, kalp
atımı, solunum hızı, vücut ısısı ve kan testlerinin oksijen saturasyonu gibi yaşamsal
fonksiyonlarını ölçmektedir. İstenilen fonksiyonlara göre hemodinamik monitörlerin
fiyatları 5.000-20.000 Avro arasında değişmektedir. Monitörlerin, her ne kadar
entegre edilmeleri gerekmese de, tüm anestezi cihazlarının olmazsa olmaz bir
parçası olduğu belirtilmektedir. Bununla birlikte, anestezi cihazları farklı üreticilerin 190
monitörleri ile de birleştirilebilmektedir. Monitörler, ameliyathaneler, kardiyoloji, yoğun
bakım, pediatri ve diğer alanlar gibi çeşitli hastane bölümlerinde kullanılmaktadır.
Ayrıca, Dräger’in yoğun bakım ve perioperatif bakım için klinik bilgi sistemleri olarak
hizmet eden yazılım çözümleri de sunduğu belirtilmekte ve bu sistemlerin terapi,
dokümantasyon ve ameliyat günü belirlemek için gerekli tüm verilere 7 gün 24 saat
erişim sağlayarak karar verme sürecini desteklediği ifade edilmektedir.
Neonatal Bakım ve Termoregülasyon: Dräger yeni doğan yoğun bakım, doğum ve
nakil birimleri için ısı terapisi çözümü sunmaktadır. Dräger’ın bu hizmeti ile, yeni
doğanın hayatta kalmasında büyük etkisi bulunan vücut ısısının korunmasını
sağladığı belirtilmektedir. 200
Tıbbi Altyapı Projeleri: Dosya mevcudu bilgilere göre tıbbi altyapı projeleri, tıbbi
sağlama birimleri ve ameliyat lambalarını içermektedir. Cihazları ve ortam gereçlerini
yerden kaldırıp doğrudan akut tedavi noktalarına yerleştirerek hastaya erişimi
artırmakta, çalışma koşullarını en uygun hale getirmekte ve ortamın daha kolay
temizlenmesini sağlamaktadır.
Yaşam Döngüsü Çözümleri: Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre, yaşam
döngüsü çözümleri ikiye ayrılmaktadır; birincisi teknik servis ve ikincisi Dräger tıbbi
cihazlarının belirlenen özelliklerine uygun olarak sorunsuz bir şekilde çalışmalarını
sağlayan sarf malzemelerin ve aksesuarların temini olmaktadır. Her ikisi de amaçları
doğrultusunda sadece Dräger’ın kurulu sistemlerine yoğunlaşmıştır. 210
Dosya mevcudu bilgilere göre, teknik servis, ilk kurulumdan sonra cihazların uygun
çalışmalarını sağlamak için gereken tüm hizmetleri kapsamaktadır. Bu hizmetler
arasında önleyici bakım, bozulma halinde tamirat ve kapsamlı bakım yer almaktadır.
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Bilindiği gibi yoğunlaşma işlemlerinin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazar(lar)ının
tanımlanması;
- İlgili devir işleminin bildirime tabi olup olmadığı,
10-31/477-178
6
- İlgili devir işlemi sonucunda ilgili pazar(larda) hakim durum yaratılarak veya
hakim durum güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde engellenmesi
durumlarının belirlenmesi (mevcudiyeti) bakımından önem arz etmektedir. Bu 220
anlamda dosya konusu işlem bakımından ilgili pazar(lar)ın tanımlanması, devir işlemi
sonrasında ilgili pazarlar bakımından yoğunlaşmada meydana gelecek değişikliğin
tespitinden ziyade, özellikle devir işleminin bildirime tabi olup olmadığının
belirlenmesi bakımından önem kazanmaktadır.
Bu çerçevede, dosya konusu işlem açısından 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” (1997/1 sayılı
Tebliğ)’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi kapsamında bildirim
yükümlülüğünün belirlenebilmesi amacıyla dosya mevcudu bilgilerden Siemens
Medical’in faaliyette bulunduğu alanlar değerlendirilerek ilgili ürün pazarları en dar
şekilde, “Anestezi Cihazları”, “Solunum Cihazları”, “Monitörleme, Sistemler ve IT”, 230
“Neonatal Bakım ve Termoregülasyon”, “Tıbbi Altyapı Projeleri” ve “Yaşam Döngüsü
Çözümleri” pazarları olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarları kapsamında yer alan ürünlerin Türkiye genelinde satışının
mümkün olması ve pazar farklılaşması yaratacak faktörlerin bulunmaması nedeniyle
ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya
da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir 240
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir.
Anılan maddede ayrıca kontrol kavramı üzerinde durulmuş ve “…ayrı ayrı ya da
birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağını
sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün
malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir
kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları
üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir.”
ifadesine yer verilerek kontrol unsurunun kapsamı açıklanmaya çalışılmıştır.
Bu çerçevede, Rekabet Hukuku bağlamında bir yoğunlaşmadan söz edebilmek için 250
kontrolde bir değişikliğin gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir devralma işleminin,
teşebbüsün kontrol unsurunda değişiklik yaratıp yaratmadığının anlaşılabilmesi için
söz konusu işlemin alıcıya, şirket yönetiminde belirleyici etki uygulama olanağı verip
vermediğinin incelenmesi gerekmektedir. Belirleyici etki, azınlık hissedarlarına
sermaye yatırımlarını korumaya yönelik verilen olağan hakların ötesinde nitelik
taşıyan ve ilgili teşebbüsün stratejik ticari davranışlarına ilişkin kararlarda azınlık
hissedarlarının etkili olmalarını sağlayan veto hakları ve imtiyazlarla ortaya
çıkmaktadır. AB Komisyonu tarafından yayınlanan “Teşebbüsler Arasında
Gerçekleşen Yoğunlaşma Doğuran İşlemler Hakkında 139/2004 Sayılı Konsey
Regülasyonu’na İlişkin Konsolide Duyuru” (Konsolide Duyuru)’da bahsedildiği üzere 260
bir teşebbüs üzerindeki kontrole ortak olabilmek için, azınlık hissedarının bütçe, iş
planı ve üst düzey yöneticilerin atanması başta olmak üzere, teşebbüsün işletme
politikalarına ilişkin stratejik kararlarında söz sahibi olunması gerekmektedir.
10-31/477-178
7
Rekabet hukuku literatüründe oluşan yaygın kabule göre3, teşebbüsün stratejik ticari
kararları üzerinde belirleyici etki uygulanması sonucunu doğurabilecek veto hakları
aşağıdaki gibidir:
Üst kademe yönetimin atanmasına ilişkin veto hakkı,
Bütçenin belirlenmesine ilişkin veto hakkı,
İş planına ilişkin veto hakkı,
Önemli yatırım kararlarının alınmasına ilişkin veto hakkı 270
Sektöre özgü birtakım konulara ilişkin veto hakkı (örneğin; teşebbüsün
faaliyetlerinde teknoloji önemli bir yer tutuyorsa teknoloji konusunda yapılacak
yatırım bu kapsamda değerlendirilebilir.)
Mevcut dosya özelinde, tek varlığı Dräger Medical’deki hissesi olan Siemens
Medical’in tamamının Dräger tarafından devralınması işleminde Dräger’ın, Dräger
Medical’in tam kontrolünü ele geçirmesi devralma işleminin amacını oluşturmakta ve
Dräger Medical üzerinde dosya konusu işlem ile bir kontrol değişikliğinin meydana
gelip gelmediğinin incelenmesi önem kazanmaktadır. Dosya kapsamında elde edilen
bilgilere göre devralma işlemi öncesinde, Dräger Medical’in işletilme ve yönetilme
esaslarının yer aldığı Ortaklar Anlaşması’nda, Dräger Medical’in Ortaklar Kurulu 280
dördü Dräger tarafından, ikisi Siemens Medical tarafından atanan altı üyeden
oluşmaktadır. Ortaklar Kurulu’nun, beş üyenin mevcut bulunması ile toplanabileceği
ve söz konusu kurulun karar alabilmesi için kullanılan oyların basit çoğunluğunun
yeterli olacağı belirtilmektedir. Ayrıca, söz konusu anlaşmanın 9.4.4 maddesinde,
Ortaklar Kurulu’nun bazı hususlarda karar alabilmesi için Siemens Medical tarafından
atanan kurul üyelerinin tamamının olumlu oylarına ihtiyaç duyduğu ifade edilmektedir.
Ortaklar Anlaşması’na göre Siemens Medical’in, veto hakkına sahip olduğu hususlar
aşağıda yer almaktadır:
“… 9.4.2.1 Bu ortaklar anlaşmasının 14. maddesi ve 14.3. bölümüne göre iş planının
ve yıllık bütçenin onaylanması. 290
…
9.4.2.3 Bu ortaklar anlaşmasının 11. maddesinin 11.4 bölümüne göre komanditenin
denetim kurulu tarafından komanditenin başkanının üyelerinin atanması veya
denetim kurulu tarafından görevden alınması.
9.4.2.4 Bu ortaklar anlaşmasının 11. maddesinin 11.7. bölümüne göre komanditenin
başkanının üyelerinin konularının belirlenmesi ve değiştirilmesi. …”
Bu maddeler dışında bahse konu anlaşmanın 9.4.2.5 maddesinde şirketin konusu,
ürün portföyü, yeni iş alma veya mevcut iş planının değiştirilmesi, belirli bir fiyatın
üzerinde başka şirketlere katılma veya başka şirketlere katılımı satma, ortak
3 Rekabet Kurulu’nun:
MTM Holografi Güvenlikli Basım ve Bil.Tek.San. ve Tic. A.Ş. hisselerinin Sicpa Assan Ürün
Güv.San. ve Tic.A.Ş. tarafından devralınmasına ilişkin 28.1.2010 tarih ve 10-10/120-49 sayılı,
Medikal Park Sağlık Hiz. A.Ş.’nin bir kısım hissesinin Summer Investment S.a.r.l. tarafından
devralınmasına ilişkin 25.11.2009 tarih ve 09-57/1392-361 sayılı,
Birkart Uluslararası Nak. ve Tic.Ltd. Şti.’nin Thiel Fashion Lifestyle GmbH & Co tarafından
devralınması ilişkin 20.6.2007 tarih ve 07-53/568-184 sayılı,
vd. kararlarında benzer yaklaşım kullanılmıştır.
10-31/477-178
8
işletmenin çözülmesi ve likiditesi, vb. hususlarda Siemens Medical’e veto hakkı 300
verilmektedir. Fakat, bu gibi hususlar daha ziyade hissedarların yatırımlarını
koruması için gerekli unsurlar olarak görülmekte ve stratejik ticari kararlar olarak
değerlendirilmemektedir.
Ortaklar Anlaşması’nda yer alan bu maddeler incelendiğinde, iş planının ve bütçenin
onaylanması konularında Siemens Medical’in, veto hakkına sahip olduğu
görülmektedir. Bununla birlikte, bahse konu anlaşmanın 11. maddesinde komandite
ortağın tek başına yönetimden sorumlu olduğu, tanımlamalar kısmında ise
komanditenin Dräger Medical Verwaltung olduğu belirtilmektedir. Dosya mevcudu
bilgiler çerçevesinde Dräger Medical, Dräger’ın %(….) iştiraki olan Dräger Medical
Verwaltung tarafından tek başına temsil edilmekte ve yönetilmektedir. Dräger 310
Medical Verwaltung şirketinin faaliyetlerinin ise Dräger Medical’deki ortaklığı ile sınırlı
olduğu ifade edilmektedir. Bu bağlamda, Ortaklar Anlaşması’nın 9.4.2.3. maddesi
uyarınca Siemens Medical’in komanditenin yönetim kurulunun atanması ile ilgili
olarak veto hakkına sahip olması ve komanditenin ise Dräger Medical’in yönetim
organı olması, Siemens Medical’in, Dräger Medical’in yönetim organının atanması
hususunda veto hakkına sahip olduğunu göstermektedir.
Öte yandan, Konsolide Duyuru’da yapılan şu değerlendirme önem kazanmaktadır:
“Ortak kontrolün elde edilmesinde azınlık hissedarlarının tüm veto haklarına sahip
olması gerekmemektedir. Bu hakların bir kaçına hatta birine dahi sahip olunması
yeterli görülebilir. Bunun yeterli olup olmadığı veto hakkının içeriğine ve bu hakkın 320
ortak girişimin özel faaliyet alanındaki önemine bağlıdır.”
Mevcut bulgular ışığında, Siemens Medical’in %(….) oranında hissesine sahip
olduğu Dräger Medical üzerinde belirleyici etkiye sahip olduğu ve dosya konusu
devralma işlemi ile Dräger’in, Dräger Medical üzerinde mevcut durumda sahip olduğu
ortak kontrol hakkının tek başına kontrol hakkına dönüşeceği görülmektedir. Bu
kapsamda bildirim konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma
işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde; “Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya 330
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” ifadeleri yer almaktadır.
Dosya mevcudu bilgilere göre Dräger Medical’in ilgili pazarlardaki 2009 yılı pazar
payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 1: İlgili Pazarlarda Tarafların 2009 Yılı Pazar Payları
İlgili Ürün Pazarı Pazar Payları (%)
Anestezi Cihazları (….)
Neonatal Bakım ve Termoregülasyon (….)
Solunum Cihazları (….)
Monitörleme, sistemler ve IT (….)
Tıbbi Altyapı Projeleri (….)
Yaşam Döngüsü Çözümleri (….)
10-31/477-178
9
Dosya mevcudu bilgilere göre ilgili pazarda devre konu işlerden Dräger Medical’in
2009 yılında elde ettiği ciro bilgisi aşağıdaki tablolarda belirtildiği gibidir:
Tablo 2: Dräger Medical’in İlgili Pazarlarda 2009 Yılında Elde Ettiği Ciro Bilgisi 340
İlgili Ürün Pazarı Ciro (milyon TL) (yaklaşık)
Anestezi Cihazları (….)
Neonatal Bakım ve Termoregülasyon (….)
Solunum Cihazları (….)
Monitörleme, Sistemler ve IT (….)
Tıbbi Altyapı Projeleri (….)
Yaşam Döngüsü Çözümleri (….)
Toplam (….)
Dosya mevcudu bilgilere göre, Siemens Medical’in tek varlığı Dräger Medical’de
sahip olduğu hisseler olmakta ve şirket bunun haricinde herhangi bir faaliyette
bulunmaktadır. Bu nedenle, Siemens Medical’in 2009 yılında Dräger Medical’den
bağımsız olarak ilgili pazarda herhangi bir cirosu bulunmadığı ifade edilmiştir. Öte
yandan, Dräger firması üzerinde kontrol hakkına sahip olan teşebbüslerin faaliyetleri
ile Dräger Medical’in faaliyetleri arasında örtüşme olmadığı belirtilmiştir. Bu
çerçevede, Dräger Medical’in ilgili pazarlardaki ciro rakamları, tarafların ilgili
pazarlardaki ciroları toplamını göstermekte ve söz konusu rakamların 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi uyarınca getirilen ciro eşiğini
aşmadığı görülmektedir. 350
Dosyada yer alan bilgiler ışığında, Monitörleme, Sistemler ve IT, Tıbbi Altyapı
Projeleri ve Yaşam Döngüsü Çözümleri pazarlarında devralma işlemi taraflarının
pazar payları toplamı 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca getirilen pazar payı
eşiğini (%25) aşmazken, Anestezi Cihazları, Neonatal Bakım ve Termoregülasyon ve
Solunum Cihazları pazarları itibarıyla söz konusu eşiği aşmaktadır. Dolayısıyla,
bildirim konusu işlemin pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle izne tabi olduğu
anlaşılmaktadır.
H.4.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinin “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum 360
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” hükmü uyarınca bir pazarda
hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun
sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar
yasaklanmaktadır.
Devralan taraf olarak Dräger’ın ve hisseleri devredilen Dräger Medical firması 370
üzerinde kontrol hakkına sahip olan teşebbüslerin faaliyetleri ile Dräger Medical’in
faaliyetleri arasında örtüşme olmadığı da dikkate alındığında işlem neticesinde
sadece kontrol değişikliği olacak, piyasada herhangi bir yoğunlaşma artışı
gözlemlenmeyecektir. Bu nedenle işlem sonrasında hakim durum yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu olmamakla birlikte, Dräger
Medical’in pazardaki durumu hakkında bilgi vermesi amacıyla pazar payı eşiklerinin
10-31/477-178
10
aşıldığı ilgili pazarlardaki rakiplerin 2009 yılına ait pazar payları aşağıdaki tablolarda
gösterilmektedir:
Tablo 3: Anestezi Cihazları Pazarına İlişkin 2009 Yılı Pazar Payları
Teşebbüs Adı Pazar Payları (%)
Dräger Medical (….)
GE (….)
AMS4 (….)
Hein & Lowenstein (….)
Diğer (….)
Toplam 100
380
Tablo 4: Solunum Cihazları Pazarına İlişkin 2009 Yılı Pazar Payları
Teşebbüs Adı Pazar Payları (%)
Dräger Medical (….)
Getinge (….)
Carefusion (önceden Viasys) (….)
Covidien (önceden Tyco) (….)
GE (….)
Hamilton (….)
SLE (….)
Respironics (….)
Hein & Lowenstein (….)
Diğer (….)
Toplam 100
Tablo 5: Neonatal Bakım ve Termoregülasyon Pazarına İlişkin 2009 Yılı Pazar Payları
Teşebbüs Adı Pazar Payları (%)
Dräger Medical (….)
GE (….)
Carefusion (önceden Viasys) (….)
AMS (….)
Diğer (….)
Toplam 100
Tablodan da görüleceği üzere Dräger Medical Anesteziyoloji, Solunum Cihazları ve
Neonatal Bakım ve Termoregülasyon pazarlarında sırasıyla %(….), %(….) ve %(….)
pazar paylarına sahip bulunmakta ve her üç pazarda da 1. sırada yer almaktadır.
Devralma işleminin pazardaki oyuncuların sıralamasında, pazar paylarında bir
değişiklik yaratması ve bir yoğunlaşmaya yol açması söz konusu olmamakta, dosya
konusu işlem ile yalnızca Siemens Medical ve bununla bağlantılı olarak Dräger
Medical üzerindeki kontrol değişikliğe uğramaktadır. 390
Bu çerçevede yukarıda yer alan hususlar göz önünde bulundurulduğunda, bildirim
konusu işlemin, “Türkiye dahilinde” dosya konusu tüm ürün pazarlarında bir hakim
durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin
4 27.12.2007 tarih ve 07-92/1177-460 sayılı Rekabet Kurulu kararı uyarınca AMS şirketi GE tarafından
devralınmıştır. Bu nedenle dosya mevcudu bilgilere göre, Anesteziyoloji ve Neonatal Bakım ve
Termoregülasyon pazarlarında AMS olarak verilen pazar paylarının da GE’ye atfedilmesinin gerekli
olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda, GE’ye ait pazar payları söz konusu pazarlarda sırasıyla % (….)
ve % (….)olmaktadır.
10-31/477-178
11
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı kanaatine
varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde 400
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy