Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-53 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 06-47/622-176
Karar Tarihi : 6.7.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Metin PEKTAŞ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Adana Ticaret Odası
Abidinpasa Caddesi No:52
01010 Seyhan/Adana
- Melih Şişman
D. KARŞI TARAF : - Demir Çelik Üreticileri
E. DOSYA KONUSU: Şikayet dilekçelerinde uzun demir çelik pazarında
faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiaları
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Uzun demir çelik üreticileri ve ithalatçılarının, aralarında
anlaşarak fiyat politikası oluşturmak suretiyle kartelleştikleri iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.3.2006 tarih ve 1957 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 30.6.2006 tarih, 2006-1-53/İİ-06-HHÜ
sayılı İlk İnceleme Raporu, 3.7.2006 tarih, REK.0.05.00.00-110/129 sayılı
Başkanlık önergesi ile 06-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet dilekçelerinde yer
verilen iddialar, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olmakla birlikte,
ihlale dayanak oluşturabilecek nitelikte anlaşmaya ve uyumlu eyleme işaret
eden somut herhangi bir bilgi veya belge ortaya konulamadığı, bu nedenle
önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade
edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İLGİLİ PAZARLAR
05-01/3-3
2
Rekabet Kurulu’nun daha önceki kararlarında belirtildiği üzere demir-çelik
sektöründe, uzun demir çelik, yassı demir çelik ve vasıflı çelik ürünleri olmak
üzere üç temel ürün grubu ve bu ürün gruplarına dayanılarak tanımlanan üç
temel ürün pazarı bulunmaktadır. Söz konusu temel pazarların talep ve arz
ikamesi bakımından daha alt ürün pazarlara ayrılması mümkün ise de, bu dosya
kapsamında ilgili ürün pazarı, “uzun demir çelik ürünleri pazarı” olarak kabul
edilmiştir.
Öte yandan sektörde üreticilerin hemen hemen tüm bölgelere satış yapabildikleri
dikkate alınarak, bu inceleme kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmiştir.
I.2. DEĞERLENDİRME
Adana Ticaret Odası ve Melih Şişman tarafından gönderilen şikayet
başvurularında özetle; demir çelik üreticileri ve ithalatçıları tarafından kısa süre
içerisinde anormal fiyat artışları gerçekleştirildiği, 31.12.2006 tarihinden bu yana
inşaat demiri birim fiyatının 630-635 YTL’den 750 YTL’ye yükseldiği, bu fiyat
artışlarının hammadde maliyet artışlarıyla açıklanamayacağı, sektördeki büyük
demir üreticileri ve ithalatçılarının kendi aralarında anlaşarak fiyat politikası
oluşturmak suretiyle kartelleştikleri ifade edilmektedir. Adana Ticaret Odası
tarafından gönderilen ek bilgilerde 26.5.2006 tarihi itibariyla demir fiyatlarının
830 YTL seviyelerinde olduğu ifade edilmektedir.
Rekabet Kurulu’nun 14.10.2005 tarih 05-68/958-259 sayılı kararıyla, uzun demir
çelik üreticisi toplam 19 teşebbüsün; satış fiyatı ve şartlarını tespit etmek, demir
çelik üretiminde kullanılan ham maddelerin alım fiyatı ve alım şartlarını tespit
etmek ve demir çelik piyasalarında arz miktarını kontrol etmek suretiyle 4054
sayılı Kanun’u ihlal ettikleri tespit edilmiş ve Çebitaş Demir Çelik Endüstrisi
A.Ş.,Çukurova Çelik Endüstrisi A.Ş., Diler Demir Çelik Endüstri ve Ticaret A.Ş.,
Ege Çelik Endüstrisi Sanayi ve Ticaret A.Ş., Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal
Endüstrisi A.Ş., İÇDAŞ İstanbul Çelik ve Demir İzabe Sanayii A.Ş., İskenderun
Demir Çelik A.Ş., İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş., Kroman Çelik Sanayii A.Ş.,
Yazıcı Demir Çelik Sanayi ve Turizm Ticaret A.Ş., Ege Metal Demir Çelik San.
Tic. A.Ş., Kaptan Demir Çelik Endüstrisi ve Ticaret A.Ş., Yeşilyurt Demir Çekme
Sanayii ve Ticaret Ltd. Şti., Asil Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Çemtaş Çelik
Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş., Çolakoğlu Metalurji A.Ş., Ekinciler Demir Çelik
A.Ş.’ye idari para cezaları verilmiştir.
Bu çerçevede demir çelik üreticilerinin, yeni tarihli şikayetlerde yer verilen
iddiaların da değerlendirildiği 14.10.2005 tarih 05-68/958-259 Rekabet Kurulu
kararıyla 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri tespit edilmiş olup, teşebbüsler bu
fiillerinden dolayı cezalandırılmıştır. Bu kararda, 1995 yılından 2005 yılının
Nisan ayına kadar söz konusu teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen rekabet
ihlallerinden dolayı cezalandırılmıştır.
Demir Çelik Üreticileri Derneği tarafından Adana Ticaret Odası’na hitaben
yazılan ve yapılan şikayete ek olarak Kuruma gönderilen ek bilgiler arasında yer
alan yazıda yurtiçi demir çelik fiyatlarının, dünya demir çelik sektöründeki
konjonktüre bağlı olarak oluştuğu, yurtiçi demir çelik fiyatlarının, yurtdışındaki
05-01/3-3
3
fiyatlardan bağımsız bir şekilde belirlenmesinin mümkün olmadığı ve aralarında
tam bir paralellik olduğu, fiyatların oluşmasında girdi ve navlun fiyatlarının da
etkili olduğu, son 4 ay içerisinde hurda fiyatlarının %20 oranında artış gösterdiği
ifade edilmektedir.
Şikayet dilekçesinde yer verilen iddialar, demir çelik üreticilerinin kısa süre
içerisinde yüksek oranlarda fiyat artışı gerçekleştirdikleri yönündedir. Esasen
herhangi bir piyasada gerçekleşen ve sektördeki oyuncuların birbirinden
bağımsız bir şekilde gerçekleştirdikleri fiyat artışlarının ihlal olarak
değerlendirilmesi olanaksızdır. Bu iddiaların 4054 sayılı Kanun açısından ihlal
olarak nitelendirilebilmesi için bir hakim durum, anlaşma veya uyumlu eylemle
ilişkilendirilmesi zorunludur. Türkiye’de faaliyet gösteren 20’ye yakın demir çelik
üreticisi dikkate alındığında şikayete konu iddiaların bir hakim durumla değil,
ancak bir anlaşma veya uyumlu eyleme dayandırılabilmesi olası ise de, gerek
şikayet dilekçesinde gerekse daha sonra sunulan ek bilgilerde anlaşma veya
uyumlu eyleme işaret edebilecek somut herhangi bir bilgi veya belge yer
almamaktadır.
J. SONUÇ
Dosya konusu şikayete ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında
önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy