Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-87 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 07-59/677-236
Karar Tarihi : 11.7.2007
A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B.RAPORTÖRLER : Ali ARIÖZ, Erdem AYGÜN, Hüseyin ORMAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : İhbar
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
- Siber Tıp Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Hançerli Mah. Atatürk Bulvarı, Apaydın İş Merkezi
566/3 Samsun 20
- Gür- Med Medikal Özel Sağlık Teşhis Tedavi Merkezleri ve
Özel Eğitim İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
Atatürk Bulvarı Türk-İş Kavşağı No:12 Samsun
- Karadeniz Tıp Ticaret Ltd. Şti.
Adalet Mah. 100. Yıl Bulvarı No:262/A Samsun
- Nova Medikal İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.
Yeşiltepe Mah. Ballıca Sok. No:1 Trabzon
- Kalyon Medikal Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.
İnönü Mah. Değişim Sok. Cem Apt. No:1/2 Trabzon
E. DOSYA KONUSU: Şikayet konusu medikal firmalarının tıbbi sarf malzemesi 30
ve laboratuar hizmetleri alım ihalelerini paylaştıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesinde bir takım tıbbi cihaz
sağlayıcısı firmaların bu bölgelerde sağlık kuruluşlarınca gerçekleştirilen tıbbi cihaz
ve sarf malzemesi alım ihalelerini paylaştıkları ve bu yolla açılan ihalelerde rekabetçi
teklif sunulmasını engelledikleri, yancı tabir edilen diğer birtakım firmaların da daha
önceden paylaşılmış olan ihalelerde teklif sunarak, teklif sahibi firmalar arasında
ihaleyi almak üzere bir rekabetin mevcut olduğu izlenimini verme fonksiyonunu ifa
ettikleri ve bunun karşılığında birtakım küçük meblağlı ihaleleri almak suretiyle ya da
başka suretlerde menfaat temin ettikleri iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.7.2007 tarih ve 2742 sayı ile giren ihbar 40
üzerine hazırlanan 16.5.2007 tarih ve 2007-2-87/İİ-07-AA sayılı İlk İnceleme Raporu,
Rekabet Kurulu’nun 23.5.2007 tarih ve 07-42 sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde bir soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi
uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 6.7.2007 tarih ve 2007-2-87/ÖA-07-AA sayılı
Önaraştırma Raporu 9.7.2007 tarih, REK.0.06.00.00-110/214 sayılı Başkanlık
önergesi ile 07-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda şikayete konu teşebbüsler hakkında
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri 50
yönünde herhangi bir bulguya ulaşılamadığından dolayı adı geçen teşebbüslere
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
I.1.a. Siber Tıp Sağlık Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (Siber Tıp)
Samsun’da bulunan Siber Tıp, sağlık ürünleri alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.b. Gür- Med Medikal Özel Sağlık Teşhis Tedavi Merkezleri ve Özel Eğitim
İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. (Gür-Med)
Samsun’da bulunan ve Gür-Med Medikal Turizim San.Tic.Ltd.Şti adı altında 1997 60
yılında faaliyet göstermeye başlayan teşebbüs, 2003 yılında adres ve unvan
değişikliği yaparak Gür-Med adını almıştır. Gür-Med laboratuar ekipman ve
malzemelerinin satışı, cihaz bakım onarımları alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.c. Karadeniz Tıp Tic. Ltd. Şti. (Karadeniz Tıp)
Samsun’da bulunan Karadeniz Tıp tıbbi ve cerrahi alet ve malzemelerin alım satımı,
ithalatı ve ihracatı ile tıbbi amaçla kullanılan etken maddelerin, optik malzemelerin,
elektronik alet ve cihazların ve bunların yedek parçalarının alım satımı, ihracatı ve
ithalatı faaliyetlerinde bulunmaktadır.
I.1.d. Nova Medikal Sanayi İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti. (Nova)
Trabzon’da bulunan Nova medikal sarf malzemeleri ve laboratuar hizmetleri alanında 70
faaliyet göstermektedir.
I.1.e. Kalyon Medikal Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. (Kalyon)
Trabzon’da bulunan Kalyon’in faaliyet alanı hastanelere kit, sarf malzemesi tedariki
ve bu alanda teknik servis hizmetidir. 2006 yılı sonu itibarıyla söz konusu firma
laboratuar hizmetlerindeki yeni ihalelere girmeyeceğini ifade etmiştir.
1.2. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
Dosya konusu bilgilere göre hâlihazırda, sağlık kuruluşları tıbbi malzemelerini 4734
sayılı Kamu İhale Kanunu’nun öngördüğü şekilde satın almakta ve Bütçe Uygulama
Talimatındaki tavan fiyatları dikkate alarak ilgili sosyal güvenlik kurumlarına fatura
etmektedirler. 80
Diğer kamu kurumlarının mal ve hizmet alımlarında olduğu gibi, kamu sağlık
kuruluşları da mal ve hizmet teminini 4734 sayılı Kanunda belirlenen üç usulden birisi
(açık ihale usulü, belirli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulü) ile sağlamak
durumundadır. Hastaneler tarafından malzemelerin satınalınması sürecinde ihale
bedelini belirleyen temel unsurlar alım miktarı, teslim özellikleri, ödeme koşulları,
hastanenin sağlık sektöründeki reputasyonu, firmaların rekabet şartları ve stokları,
yurtiçi-yurtdışı alım, malzemeyi kullanan kitlenin özellikleri, araştırma fon kesintisi ve
hazine kesintisi gibi özel vergiler olmaktadır.
Dosya konusu olay bakımından ise tıbbi cihaz ve sarf malzemesi temininde ihale
sürecinin işleyişi şöyle özetlenebilir. 90
Kamu sağlık kuruluşları, yıllık ihtiyaç listelerini belirleyerek bu ihtiyaçları karşılayacak
vasıfları haiz cihaz ve kitlere ait teknik şartnameleri uzman hekimlerince, idari
şartnamelerini ise idarece belirleyerek yapılacak ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale
Kurumu’ndan uygunluk izni talep etmektedirler. Kamu İhale Kurumu’nun uygun
görmesi halinde, hastaneler tıbbi cihaz firmalarından, diğer hastanelerden ve Ticaret
ve Sanayi odasından muadil ürünlerin birim fiyatlarını temin ederek muhammen
bedel oluşturmakta ve bunu Kamu İhale Kurumu’nda yayınlanmak üzere ilan
etmektedir. Bu süre zarfında ve muhammen bedel aşamasında ilgilenen firmalar
itirazlarını yapmak veya Kamu İhale Kurumu’na şikayet başvurusunda bulunmak
suretiyle şartnamelere müdahale edebilmektedir. Sağlık kuruluşunun veya şirketin 100
haklılığına göre ihaleler onaylanmakta veya iptal edilmektedir.
Sağlık kuruluşlarının, tıbbi sarf malzemeleri ile test ve tetkik sarf malzemesi gibi
ihtiyaçlarını önceden planlayarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda sayılan temel
ihale usülleri iler temin etmeleri esastır. Ancak Kanunun 22/f maddesi gereğince,
özelliğinden dolayı stoklama imkanı bulunmayan ve acil durumlarda kullanılacak olan
ilaç, tıbbi sarf malzemesi ile test ve tetkik sarf malzemesi alımlarının doğrudan temin
yoluyla karşılanması mümkündür. Bu madde hükümlerine göre yapılacak alımların
doğası gereği stoklanamayan ve acil durumlar gereği kullanılması zorunlu olan ilaç
tıbbi sarf malzemeleri ile test ve tetkik sarf malzemesi alımlarıyla sınırlı tutulması
gerekli olup bu durumlar dışında sağlık kuruluşlarının Kamu İhale Kanunu’nun genel 110
hükümlerine göre ihtiyaçlarını temin etmeleri zorunludur. Sağlık kuruluşlarının bu tür
alımlarının acil bir durum sebebi ile gerçekleştirildiğine ve alım konusu ihtiyacın
stoklanmasının mümkün olmadığına ilişkin tevsik edici belgeleri harcama belgelerine
eklemeleri gerekmektedir. Bunu yanında aynı Kanunun 62/ı maddesi gereğince
Kanunun 21. ve 22. maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların
yıllık toplamının, sağlık kuruluşlarının bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin
%10'unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça, aşmaması gerekmektedir.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1 İlgili Ürün Pazarı
Haklarında önaraştırma yürütülen teşebbüsler tıbbi sarf malzemesi satışı ve 120
pazarlaması ile biyokimya, eliza, hormon, kan testleri vb. laboratuar hizmetlerinin
sağlanması alanlarında faaliyet göstermektedirler. İnceleme kapsamındaki
teşebbüslerin, gerek tıbbi sarf malzemeleri gerekse her türlü laboratuar ürünleri
ihalelerine katılabildikleri ve teklif sunabildikleri anlaşılmaktadır. Bu anlamda ilgili ürün
pazarı, tanı ve tedavi için kullanılan bir çok ürün grubuna göre çeşitli alt pazarlara
ayrılabilecek olmakla beraber, önaraştırma konusu açısından herhangi bir farklılık
doğurmayacağı için “tıbbi sarf malzemeleri ve laboratuvar hizmetleri pazarı” olarak
belirlenmiştir.
I.3.2 İlgili Coğrafi Pazar
İlgili pazarda yer alan ürünlerin satış ve pazarlamasının Türkiye genelinde yapıldığı 130
dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit
edilmiştir.
I.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.4.1. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgiler
Konuyu inceleyen raportörlerce önaraştırma sürecinde Siber Tıp, Gür-Med,
Karadeniz Tıp, Nova ve Kalyon’da yerinde inceleme ve yerinde incelemeyi takiben
anılan şirketlerin yetkilileri ile görüşme yapılmıştır. Bu süreçte, yerinde inceleme
yapılan teşebbüslerde, önaraştırma konusuna ilişkin, ihbar başvurusunda iletilen
belgeler haricinde, herhangi bir bilgi ve belge bulunamamıştır
I.4.2. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Bağlamında Değerlendirme 140
Rekabet hukuku, genel olarak piyasalardaki rekabetin korunması ve geliştirilmesi
amacıyla teşebbüslerin rekabeti bozucu davranışlarını engellemeye yönelik kurallar
bütünü olarak anlaşılmakta ve Türkiye’de rekabet hukuku uygulamalarının
dayanağını 4054 sayılı Kanun oluşturmaktadır. Kanun kapsamındaki yasaklayıcı
hükümleri üç ana başlık altında toplamak mümkündür: mal ve hizmet piyasalarında
faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı
rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar; piyasada
hakim durumda olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmaları; hakim
durum yaratmaya veya var olan bir hakim durumu güçlendirmeye yönelik ve bunun
sonucu olarak rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki 150
her türlü hukuki işlemler. Teşebbüslerin mal veya hizmet sunum piyasalarında
rekabeti, bu piyasalardan alım yapmak üzere düzenlenen ihaleleri paylaşmak yoluyla
bozmaları da rekabet hukuku kapsamında incelenmesi gereken bir eylemdir.
Bu amaçla raportörlerce yukarıda ismi yer alan teşebbüslere gidilmiş, yapılan yerinde
inceleme neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ihlal teşkil edebilecek bir bilgi
ve bulguya rastlanamamıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
- Siber Tıp Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Gür-Med Medikal Özel Sağlık Teşhis Tedavi Merkezleri ve Özel Eğitim İnşaat 160
San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Karadeniz Tıp Ticaret Ltd.Şti.
- Nova Medikal İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ve
- Kalyon Medikal Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri
yönünde herhangi bir bulguya ulaşılamadığından dolayı adı geçen teşebbüslere
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy