03-04/43-16
1
Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-3-121 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-04/43-16
Karar Tarihi : 16.1.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
II. Başkan : Dr. Kemal EROL
Üyeler :Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit
SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa
PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Tulez BARUTOĞLU
B- RAPORTÖRLER: Onur Yelda YÜKSEL, Neşe Nur YAZGAN
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Isısan Isıtma ve Klima Sanayi A.Ş.
Temsilcisi: Esin TABOĞLU
Arnavutköy Yolu Otlukbeli Sok. Kültür Mah. No:13
34340 Etiler / İstanbul
D- TARAFLAR : - Buderus Heiztechnik GmbH
Sofhienstrabe 30-32 Wetzlar D-35576 ALMANYA
- Rüknettin KÜÇÜKÇALI
Yeni Sülün Sok. No:52 80620 Levent / İstanbul
- Isısan Isıtma ve Klima Sanayi A.Ş.
Bestekar Şevki Bey Sok. No:1
Balmumcu / İstanbul
- Isısan Dış Ticaret ve Klima Sanayi A.Ş.
İstanbul Deri ve Endüstri Serbest Bölgesi T-10 Parsel
Tuzla / İstanbul
E-DOSYA KONUSU: Isısan Isıtma ve Klima Sanayi A.Ş. ile Isısan Dış Ticaret
ve Klima Sanayi A.Ş.’nin % 80 oranındaki hisselerinin Buderus Heiztechnik
GmbH tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F-DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 2.12.2002 tarih, 5130 sayı; 18.12.2002
tarih, 5382 sayı; 24.12.2002 tarih, 5475 sayılı ve 10.1.2003 tarih, 129-130 sayılı
yazılar ile intikal eden bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
03-04/43-16
2
uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 13.1.2003 tarih ve 2002-3-
121/Ö.İ.-03-YY sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu 13.1.2003 tarih ve
REK.0.07.00.00/4 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-04 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G-RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ : İlgili Raporda;
- Isısan Isıtma ve Klima Sanayi A.Ş. ve Isısan Dış Ticaret ve Klima Sanayi
A.Ş.'nin hisselerinin %80’inin Buderus Heiztechnik GmbH tarafından
devralınması suretiyle Rüknettin KÜÇÜKÇALI ile Buderus Heiztechnik
GmbH arasında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendi anlamında
ortak girişim tesis edildiği,
- taraf teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarındaki cirolarının toplamı yönüyle söz
konusu işlemlerin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında bildirime
tabi olduğu; ancak bu işlemler sonucunda bir hakim durum yaratılmasının
veya var olan bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde
sınırlandırılmasının söz konusu olmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi çerçevesinde bildirim konusu bu işlemlere izin verilmesi
gerektiği,
- "Niyet Mektubu"nun 4.1. maddesi ile getirilen rekabet yasağı süresinin,
hem Rüknettin KÜÇÜKÇALI hem de Buderus Heiztechnik GmbH için,
bunların ilgili şirketlerde ortak kontrolü paylaştıkları süre boyunca geçerli
olacak şekilde düzenlenmesi halinde, bu rekabet yasağına, yan sınırlama
yaklaşımı çerçevesinde, ortak girişim işlemiyle birlikte izin verilebileceği,
- "Niyet Mektubu"nun 4.1. maddesi ile getirilen rekabet yasağının
anlaşmanın menfi tespit almasına engel nitelikte olduğu ve anlaşmanın bu
haliyle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen muafiyet koşullarını
karşılamaması nedeniyle bireysel muafiyete konu olamayacağı,
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca ilgili ürün pazarının tespitinde,
birleşme ve devralma konusu olan mal ve hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı,
kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden
oluşan pazar dikkate alınmaktadır.
03-04/43-16
3
Söz konusu işlemde, devre konu faaliyetler, Isısan Isıtma ve Klima Sanayi A.Ş.
ve Isısan Dış Ticaret ve Klima Sanayi A.Ş.(Isısan Şirketleri)'nin faaliyet konularını
oluşturan; ısıtma ürünleri, klima ve havalandırma cihazları, sıhhi tesisat ve alt
yapı ekipmanları ile ilgili olarak tesisat, taahhüt, proje imalat, taşeronluk,
komisyonculuk, bayilik alım satım ve pazarlama dahili ticaret ihracat ve ithalat ile
baca ve hava kanalları yapmak ve dış ticaret rejimi dahilinde her çeşit malın alım
ve satımını yapmaktır. Mevcut durumda herhangi bir üretim faaliyeti bulunmayan
Isısan Şirketlerinin dağıtımını yapmakta oldukları ürünler genel olarak kazan,
boyler, buhar jeneratörü, brülör, klima, gazlı hava ısıtıcılar, endüstriyel ve evsel
fanlar, termostatik radyatör vanaları, radyatör, pompa, hava kanalı ve kapalı
genleşme tankları şeklinde sıralanabilir. Devre konu faaliyetlerle iştigal eden,
üretici ve/veya ithalatçı diğer teşebbüsler değerlendirildiğinde, gerek ısıtma
cihazları gerekse soğutma cihazları ve bunlara ilişkin yan ürünler bakımından,
değişik ürünlerin ithalat yoluyla, çok fazla ek maliyete katlanmaksızın, aynı
yurtdışı bağlantıları ve aynı bayilik sistemi kullanılarak ürün yelpazesine
eklenebildiği görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu ürünlerin pazara
sunulmasında, hem ısıtma cihazları hem soğutma-klima cihazları içinde, hem de
bu cihazlar arasında arz ikamesi olanağı bulunmaktadır. Nitekim teşebbüslerin
aynı anda birçok farklı ürünün sağlayıcısı konumunda olmaları ısıtma ve soğutma
cihazlarının ayrı ayrı ya da birlikte pazara sunumunda geçiş imkanının
bulunduğuna işaret etmektedir
Konu talep ikamesi yönüyle ele alındığında, devre konu şirketlerin dağıtımını
yapmakta oldukları bazı ürünler arasında sınırlı da olsa, kullanım amaçları
bakımından talep ikamesinin mümkün olduğu görülmüştür. Diğer yandan ele
alınan ürünler bakımından tüketici gözünde fiyatları ve kullanım amaçları
bakımından tam bir ikamenin olamayacağı açıktır. Bu çerçevede, söz konusu
ürünleri talep ikamesi bağlamında kaynatıcılar, su ısıtıcıları, radyatör, klima, sıhhi
tesisat, alt yapı ekipmanları olarak daha homojen gruplara ayırmak mümkündür.
Sonuç olarak, yukarıda değinilen ayrım da göz önünde bulundurulmak suretiyle
ilgili ürün pazarı; "kaynatıcılar pazarı", "su ısıtıcıları pazarı", "radyatör pazarı",
"klima pazarı", "sıhhi tesisat pazarı" ve "alt yapı ekipmanları pazarı" şeklinde
birden fazla alt ilgili ürün pazarından oluşan, bununla birlikte devre konu
faaliyetleri bir bütün olarak kapsayan "ısıtma cihazları, klima ve havalandırma
malzemeleri, sıhhi tesisat ve altyapı ekipmanları pazarı" olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarını oluşturan ürünlerin tüm Türkiye'ye dağıtımının yapılması ve
çeşitli bölgeler bazında rekabet koşullarında farklılıkların bulunmaması nedeniyle
ilgili coğrafi pazar,Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit edilmiştir.
03-04/43-16
4
H.2. Taraflar
H.2.1.Buderus Heiztechnik GmbH (Buderus)
Hisselerinin tamamı Almanya kökenli Buderus Aktiengesellschaft’a ait olan
Buderus, genel olarak ısıtma cihazları üretimi ile iştigal etmektedir. Türkiye
pazarında doğrudan herhangi bir faaliyeti bulunmayan Buderus’un ürünlerinin
dağıtımı 1989 yılından itibaren sadece, Türkiye’de yetkili distribütörleri olan
Isısan Şirketleri aracılığıyla yapılmaktadır. Buderus’un halen Türkiye pazarında
dağıtımı yapılan ürünleri, esnek döküm doğalgaz ve sıvı yakıtlı kalorifer
kazanları, çelik doğalgaz ve sıvı yakıtlı kalorifer kazanları, buhar kazanları ve
jeneratörleri, %109 verimli duvar tipi kazanlar, villa kaloriferleri, boyler sistemleri,
kombiler, termostatik radyatör vanaları, duktil döküm temiz su ve pis su boruları,
güneş enerjisi sitemleri olarak sıralanabilir.
Buderus’un Yönetim Kurulu üyeleri; Uwe Luders (Başkan), Manfred Becker
(Başkan Yardımcısı), Jörn Werner, Heinrich-Hermann Schulte ve Ulrich
Staudinger'den oluşmaktadır.
Buderus ile aynı ekonomik birlik içinde yer alan şirketlerin Türkiye'de ilgili ürün
pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
H.2.2. Isısan Isıtma ve Klima Sanayi A.Ş. (Isısan Isıtma) ve Isısan Dış Ticaret
ve Klima Sanayi A.Ş. (Isısan Dış Ticaret)
Aynı ekonomik birlik içinde yer alan ve 1957’de kurulan Isısan Şirketleri ilk olarak
ısıtma, klima ve havalandırma tesisat taahhütleri yaparak işe başlamış, ilerleyen
yıllarda, taahhüt projeleri ile beraber tesisat malzemesi satışı alanında da
faaliyete geçmişlerdir. Söz konusu Şirketler Buderus markası dışında, ısıtma
ürünleri (kombi, yer tipi ve duvar tipi kazanlar, logamatik paneller, boyler, duktil
boru, termostatik radyatör vanası, güneş enerji sistemleri, esnek döküm ve çelik
kalorifer kazanları, buhar kazanları, jeneratörler, ısıtıcı şemsiye, ısıtma yan
ürünleri), klima ve havalandırma ürünleri (pencere, duvar, oda, çatı tipi klimalar,
kanal tipi, gizli tavan tipi split klimalar, kanal tipi hava ısıtıcı, aspiratörler, hava
kanalları, havalandırma yan ürünleri), sıhhi tesisat-alt yapı ekipmanları (duktil
boru, pik döküm boruları, yağ ve benzin ayırıcılar, rögar kapakları ve mazgallar)
olarak sınıflandırılabilecek çeşitli ürünlerin ithalatını, ihracatını ve Türkiye
genelinde bayilik sistemiyle dağıtımını yapmaktadırlar. Isısan Isıtma'nın ortaklık
yapısı Tablo-1'de sunulmaktadır:
Tablo-1 Isısan Isıtma'nın Ortaklık Yapısı
Pay Sahibi Pay Oranı(%)
Rüknettin KÜÇÜKÇALI 99,99
Saime KÜÇÜKÇALI ~0
Refik ATACAN ~0
Nurettin KÜÇÜKÇALI ~0
Gökhan ÖZBEK ~0
Toplam 100
03-04/43-16
5
Isısan Isıtma'nın Yönetim Kurulu, Rüknettin KÜÇÜKÇALI (Başkan), Saime
KÜÇÜKÇALI (Başkan Yardımcısı), Nurettin KÜÇÜKÇALI (Üye)'dan oluşmaktadır.
Bu şirketin 2001 yılı cirosu 24,672,668,000,000 TL tutarında gerçekleşmiştir.
Isısan Dış Ticaret'in ortaklık yapısı ise aşağıdaki tabloda sunulmaktadır;
Tablo-2 Isısan Dış Ticaret'in Ortaklık Yapısı
Pay Sahibinin Adı/Unvanı Pay Oranı(%)
Rüknettin KÜÇÜKÇALI 96,66
Saime KÜÇÜKÇALI 2,53
Nurettin KÜÇÜKÇALI ~0
Gökhan ÖZBEK ~0
Refik ATACAN ~0
Toplam 100
Isısan Dış Ticaret'in Yönetim Kurulu; Rüknettin KÜÇÜKÇALI(Başkan), Saime
KÜÇÜKÇALI(Başkan Yardımcısı) ve Nurettin KÜÇÜKÇALI'dan oluşmaktadır.
Şirketin 2001 yılı cirosu 15.202.831.000.000 TL tutarında gerçekleşmiştir.
Isısan Şirketlerinin halihazırda en büyük hissedarı olan ve bu şirketlerin
kontrolünü elinde bulunduran Rüknettin KÜÇÜKÇALI, Isısan Tesisat İnşaat
Taahhüt Ticaret ve Sanayi A.Ş.’de sahip olduğu %49.99 oranındaki hisseyle, bu
şirketi yine %49.99 oranında hisse sahibi olan Gökhan ÖZBEK ile birlikte
ortaklaşa kontrol etmektedir. Isısan Tesisat İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi
A.Ş., Almanya menşeli GEA şirketlerinin Türkiye temsilcisi olup, GEA ürünleri
olan klima santrali, fan coil, su soğutma grubu, soğutma kulesi gibi merkezi klima
tesisi cihazları ile bu tip büyük ve merkezi tesisatlarda kullanılacak galvaniz hava
kanalı imalatı yapmaktadır.
Diğer yandan Rüknettin KÜÇÜKÇALI'nın tamamına sahip olduğu diğer bir şirket
Eko Isı Sanayi ve Ticaret-Rüknettin Küçükçalı şirketidir. 2002 yılının ikinci
yarısında kurulmuş ve henüz faaliyete geçmemiş olan bu şirketin planlanan
faaliyet alanı ısıtma cihazları ve klima üretimi ve satışı ile tamamlanmış ürünlerin
ticaretidir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi
Bildirim konusu devralma işlemi Isısan Şirketlerinin her birinin %80 oranındaki
hisselerinin Buderus tarafından devralınmasını kapsamaktadır. Söz konusu hisse
devrinin ne şekilde gerçekleştirileceği Isısan Şirketleri, "Satıcı" olarak tanımlanan
Rüknettin KÜÇÜKÇALI ve "Alıcı" olarak tanımlanan Buderus arasında 1.10.2002
tarihinde düzenlenmiş olan "Niyet Mektubu" ile kararlaştırılmıştır. Ayrıca 2007 yılı
sonundan itibaren kullanılabilir olmak üzere, Rüknettin KÜÇÜKÇALI’nın kalan
yaklaşık %20 oranındaki hissesini ‘Satma Opsiyonu’, Buderus'un ise bu hisseleri
‘Satın Alma Opsiyonu’ mevcuttur ("Niyet Mektubu", madde 5).
03-04/43-16
6
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı Tebliğ'in "Birleşme ve Devralma Sayılan Haller" başlıklı 2. maddesinin (b)
bendinde "Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi",
birleşme veya devralma olarak nitelendirilecek hallerden biri olarak belirtilmiştir.
Tebliğ kapsamında bir devralmadan söz edilebilmesi için hisseleri devralınan
teşebbüslerin kontrolünde bir değişiklik olması gerekmektedir. Bildirim konusu
devralma işlemi olan, Isısan Şirketlerinin her birinin %80 oranındaki hisselerinin
Buderus tarafından devralınması öncesinde Isısan Isıtma'nın ve Isısan Dış
Ticaret'in kontrolünü, bu şirketlerde sırasıyla %99,9 ve % 96,6 oranında pay
sahibi olan Rüknettin KÜÇÜKÇALI tek başına elinde bulundurmaktadır.
Devralma sonrasında ise Isısan Şirketlerinin kontrolüne Rüknettin KÜÇÜKÇALI
ile Buderus birlikte sahip olacaklardır. Söz konusu hisse devri, hisseleri
devredilen şirketlerin kontrollerinin niteliğinde değişiklik meydana getirmesi
nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralmadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendinde; “Amaçlarını gerçekleştirmek
üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık
olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)”
teşebbüsler arası birleşme ve devralma kabul edilmekte ve bunlar hakkında
Tebliğ’in 4. maddesindeki koşullara bağlı olarak Rekabet Kurulu'ndan izin
alınması gerekmektedir.
Teşebbüsler arası bir işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in ilgili maddesi çerçevesinde
birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır:
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
Bu noktada Isısan Şirketlerinin % 80 oranındaki hisselerinin Buderus tarafından
devralınması sonucunda bu şirketlerin 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında ortak
girişim niteliği kazanıp kazanmayacaklarının yukarıda sayılan unsurlar
bakımından değerlendirilmesi sonucunda, Isısan Şirketlerinin her birinin %80
oranındaki hisselerinin Buderus tarafından devralınması yoluyla Rüknettin
KÜÇÜKÇALI ve Buderus arasında 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (c) bendi
anlamında bir ortak girişim tesis edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Isısan Isıtma'nın hisse devri sonrası ortaklık yapısı aşağıdaki şekilde olacaktır.
03-04/43-16
7
Tablo-3 Isısan Isıtma'nın Hisse Devri Sonrası Ortaklık Yapısı
Pay Sahibi Pay Grubu Pay Oranı (%)
Rüknettin KÜÇÜKÇALI B 20,00
Buderus A 79,99
Manfred BECKER A ~0
Uwe LÜDERS A ~0
Jörn VERNER A ~0
TOPLAM A+B 100
Isısan Dış Ticaret'in hisse devrinden sonraki ortaklık yapısına ise Tablo-4'te yer
verilmiştir:
Tablo-4 Isısan Dış Ticaret’in Hisse Devri Sonrası Ortaklık Yapısı
Pay Sahibi Pay Grubu Pay Oranı (%)
Rüknettin KÜÇÜKÇALI B 20.00
Buderus A 79.90
Manfred BECKER A ~0
Uwe LÜDERS A ~0
Jörn VERNER A ~0
TOPLAM A+B 100
Yukarıdaki tablolardan da anlaşılacağı üzere hisse devirleri sonrasında Isısan
Şirketlerinin her ikisinde de Buderus % 80 oranında (A) grubu hisseye, Rüknettin
KÜÇÜKÇALI ise % 20 oranında (B) grubu hisseye sahip olacaktır. Ortaklık
paylarında taraflar arasındaki eşitsizlik bulunmakla birlikte “Niyet Mektubu”nun 3.
maddesi uyarınca şirketler taraflarca müştereken idare edilecektir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden devralmaya taraf teşebbüslerin ilgili pazardaki
toplam paylarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4.
maddesinde öngörülen pazar payı eşiğini aşmamasına karşın, anılan Tebliğ’de
belirtilen, 25 trilyon TL ciro eşiğinin aşıldığı, dolayısıyla bildirim konusu işlemlerin
Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
Isısan Şirketlerinin hisselerini devralan Buderus'un Türkiye pazarında, doğrudan
başka bir faaliyetinin olmaması ve işlemlere taraf olan ve taraflarla aynı grupta
bulunan şirketlerin; gerek tek tek başlıca ürünler bakımından, gerekse belirlenen
alt ilgili ürün pazarları bakımından pazar paylarının yüksek olmaması nedeniyle,
bildirim konusu işlemler sonucunda, ilgili pazarın rekabet yapısını ve yoğunlaşma
derecesini etkileyecek herhangi bir değişikliğin ortaya çıkmayacağı anlaşılmıştır.
Buna ek olarak, ilgili pazarda bir çok firmanın faaliyette bulunduğu, ürün ve
marka çeşitliliğinin yüksek olduğu ve pazara yeni firmaların girmesini önemli
boyutta zorlaştıracak herhangi bir giriş engelinin olmadığı da göz önünde
bulundurulduğunda, Isısan Şirketlerinin devralma yoluyla ortak girişime
dönüşmesi işlemi sonucunda bir hakim durum yaratılması veya var olan bir
hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz
konusu olmadığı, bu çerçevede 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca
03-04/43-16
8
bildirim konusu işlemlere izin verilmesinde sakınca bulunmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
H.3.2.Rekabet Yasağı
Bildirim konusu ‘Niyet Mektubu’nun Rekabet Etmeme Yükümlülüğü başlıklı 4.1.
maddesi; “Satıcı (Rüknettin KÜÇÜKÇALI) Hisselerin Devri tarihinden itibaren
Şirketlerin (Isısan Isıtma ve Isısan Dış Ticaret) hisselerine sahip olduğu süre
boyunca ve satıcı’nın sahip olduğu kalan hisselerin devri tarihinden itibaren 3(üç)
yıllık süre boyunca, doğrudan veya dolaylı olarak, Türkiye Cumhuriyeti sınırları
içerisinde ısıtma ve soğutma (klima) ve /veya benzeri işlerle yatırım veya
istihdam yoluyla, acenta, bayi, temsilci, danışman olarak veya benzeri şekilde
uğraşmamayı gayrikabilirucü olarak taahhüt eder. Diğer taraftan, Buderus
Şirketler’in hisselerini elinde tuttuğu sürece Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde
ısıtma ve soğutma (klima) ve /veya benzeri işlerle ilgili Şirketler ile tesis
edilenden başka bir dağıtım hattı kurmamayı gayrikabilirucü olarak taahhüt eder."
şeklinde düzenlenmiştir. Bu madde ile Rüknettin KÜÇÜKÇALI’ya hisselerin devri
tarihinden itibaren Isısan Isıtma ve Isısan Dış Ticaret hisselerine sahip olduğu
süre boyunca ve sahip olduğu kalan hisselerin devri tarihinden itibaren 3(üç) yıllık
süre boyunca, doğrudan veya dolaylı olarak, Türkiye Cumhuriyeti sınırları
içerisinde ısıtma ve soğutma (klima) ve/veya benzeri işlerle yatırım veya istihdam
yoluyla, acenta, bayi, temsilci, danışman olarak veya benzeri şekilde uğraşmama
yükümlülüğü getirilmektedir. Aynı şekilde, Buderus’un da Isısan Isıtma ve Isısan
Dış Ticaret hisselerini elinde tuttuğu sürece Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde
ısıtma ve soğutma (klima) ve/veya benzeri işlerle ilgili anılan şirketler ile tesis
edilenden başka bir dağıtım hattı kurmaması hükme bağlanmıştır.
Ortak girişim işlemlerinde taraflara getirilen rekabet yasakları, taraflar arasındaki
veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabetçi davranışların koordinasyonuna
yol açılmaması gerekliliği nedeniyle ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet
göstereceği ilgili pazardan çekilmelerini ve böylelikle yeni ekonomik birimin fiili ya
da potansiyel rakibi olma imkanlarının ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Bu
özellikleriyle ortak girişim işlemlerinde ana teşebbüslere getirilen rekabet
yasaklarının yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli oldukları kabul
edilmektedir.
Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama kavramı çerçevesinde
yoğunlaşma işlemi ile birlikte değerlendirilebilmesi için, yoğunlaşma ile doğrudan
ilgili ve gerekli olma kriterinin yanı sıra “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma”
ve “orantılılık” kriterlerini de sağlaması gerekmektedir. Yukarıda değinilen rekabet
yasağı değerlendirildiğinde, söz konusu yasağın sadece Rüknettin KÜÇÜKÇALI
ve Buderus’a, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde, ısıtma ve soğutma (klima)
ve/veya benzeri işler olarak belirlenen faaliyet alanı dahilinde getirilmesi
dolayısıyla anılan kriterler bağlamında makuldur.
03-04/43-16
9
Ancak, ortak girişim sözleşmesi ile getirilen rekabet yasağının süre yönünden de
makul olması gerekmektedir. Bir ortak girişim işleminde ana teşebbüslere
getirilen rekabet yasağının süresinin değerlendirilmesinde ana teşebbüslerin
ortak girişimin kontrolü üzerinde etkili oldukları sürenin dikkate alınması
gerekmekte ve bu etkinin son bulmasını izleyen döneme yönelik rekabet
yasakları makul bulunmamaktadır. Böylelikle ana teşebbüsler yalnızca ortak
girişimin kontrolünü paylaştığı sürece, diğer bir deyişle ortak girişimin ömrü
boyunca rekabet etmeme yükümlülüğü ile bağlanabilecektir. Bu yaklaşımın
temelinde yatan düşünce; ortak girişimlerde getirilen rekabet yasağının ana
teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği pazardan çekileceğinin bir
göstergesi olduğu sürece yoğunlaşmanın asli unsuru olarak kabul edilmesidir.
Diğer yandan "Niyet Mektubu"nun 5. maddesi ile 2007 yılının sonundan itibaren
kullanılabilir olmak üzere, Rüknettin KÜÇÜKÇALI’nın kalan yaklaşık %20
oranındaki hissesini ‘Satma Opsiyonu’, Buderus'un ise bu hisseleri ‘Satın Alma
Opsiyonu’ mevcuttur. Bu madde çerçevesinde Rüknettin KÜÇÜKÇALI'nın kalan
% 20 oranındaki hissesini Buderus'a devretmesi halinde yeni bir devralma işlemi
meydana gelecek ve bu kişiye söz konusu işlemle birlikte 3 yıllık bir rekabet
yasağı getirilmesi, ilgili işlemin yan sınırlaması olarak değerlendirilebilecektir. Bu
çerçevede Rüknettin KÜÇÜKÇALI için, Isısan Şirketlerinde ortak kontrolünün
devam ettiği sürece ve ortak kontrolün sona erdiği tarihten itibaren en fazla 3 yıl
geçerli olacak şekilde, Buderus için ise, bu teşebbüsün söz konusu şirketlerde
ortak kontrolü paylaştığı süre boyunca geçerli olacak şekilde rekabet yasağı
getirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Yukarıda yer verilen açıklama ve değerlendirmeler çerçevesinde;
- Isısan Isıtma ve Klima Sanayi A.Ş. ve Isısan Dış Ticaret ve Klima Sanayi
A.Ş.'nin hisselerinin %80’inin Buderus Heiztechnik GmbH tarafından
devralınması suretiyle Rüknettin KÜÇÜKÇALI ile Buderus Heiztechnik GmbH
arasında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendi anlamında ortak girişim
tesis edildiğine,
- söz konusu devralma işleminin, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki toplam
ciroları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir işlem
olmakla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum
yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili
piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir
devralma olmadığına,
- "Niyet Mektubu"nun 4.1. maddesi ile getirilen rekabet yasağının süresinin, hem
Rüknettin KÜÇÜKÇALI için hem de Buderus Heiztechnik GmbH için, bunların
ilgili şirketlerde ortak kontrolünün devam ettiği sürece ve Rüknettin
KÜÇÜKÇALI'ya ortak kontrolün sona erdiği tarihten itibaren en fazla üç yıl
03-04/43-16
10
geçerli olacak şekilde düzenlenmesi koşuluyla, bu rekabet yasağına yan
sınırlama olarak ortak girişim işlemiyle birlikte izin verilebileceğine
- yukarıdaki tespitler sonucunda ve rekabet yasağının süresine ilişkin olarak
Kurulumuzca öngörülen düzenleme yapılmak kaydıyla, bildirim konusu işleme
izin verilmesine
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy