Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-114 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-56/1106-423
Karar Tarihi : 26.8.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Cevdet
İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, Nilgün KOCADAĞ
C. ŞİKAYET
EDEN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
- Akmaya San. ve Tic. A.Ş. 20
Kocatepe Mah. Mega Center C Blok No:518
Bayrampaşa/İstanbul
- Pak Gıda Üretim ve Paz. A.Ş.
Prof. Bülent Tarcan Sk. Pak İş Merkezi Kat:5 No:5
Gayrettepe/İstanbul
- Mauri Maya San. A.Ş.
Kavakpınar Mevkii Aksakal Bandırma/Balıkesir
30
- Özmaya San. A.Ş.
Eski Adana Yolu Üzeri PK:50 Ceyhan/Adana
E. DOSYA KONUSU: Siverek ilçesinde faaliyet gösteren maya firmalarının, il
merkezlerindeki bayilerine daha düşük fiyatlar uygulamak suretiyle ilçelerdeki
bayileri mağdur ettikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle, Pakmaya, Özmaya, Hasmaya,
Marmara Maya, Safmaya, Mayadağ, Canmaya ve Mauri Maya firmalarının Şanlıurfa
ilindeki bayilerine 22,00-24,00 TL aralığında fiyat uyguladıkları, aynı firmaların 40
ilçelerdeki bayilerine ise 27,18 TL’den satış yaptıkları ve bu bayilerin nihai satış
fiyatını 33,00 TL olarak belirledikleri, neticede il merkezi ve ilçeler arasında oluşan
fiyat farklılığının kendilerini mağdur ettiği belirtilerek gereğinin yapılması talep
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.5.2010 tarih ve 3974 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 24.6.2010 tarih, 2010-3-114/İİ-10-178.ÜG sayılı İlk
İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 8.7.2010 tarih ve 10-49/905-M sayılı
toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
10-56/1106-423
2
çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 50
Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili
karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 12.8.2010 tarih ve 2010-3-
114/ÖA-10-178.ÜG sayılı Önaraştırma Raporu 20.8.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-
110/341 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; şikâyet konusuna ilişkin olarak 4054
sayılı Kanun kapsamında bir ihlal oluştuğuna dair ciddi ve yeterli emareler
bulunmaması sebebiyle Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığı, şikâyetin reddinin gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade 60
edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi, “belirli bir mal
veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya
da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar 70
ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmünü haizdir.
Maddenin devamında yasaklanan karar ve eylemlere yönelik örneklere yer verilmiştir.
Bunlardan ilki, “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan
maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut sayım şartlarının tespit edilmesi” dir.
Anılan hüküm kapsamında hem rakip teşebbüslerin bir araya gelerek belirli bir
ürünün satış fiyatını belirlemeleri, hem de dikey ilişki içerisinde olan firmalardan
sağlayıcının alıcının nihai satış fiyatını belirlemesi yasaklanmıştır.
Öte yandan başvuru, Pakmaya, Özmaya, Hasmaya, Marmara Maya, Safmaya, 80
Mayadağ, Canmaya ve Mauri Maya firmaların Şanlıurfa’daki bayilerine 22,00-24,00
TL aralığında fiyat uyguladıkları, Siverek’te ise 27,18 TL’ye satış yaptıkları, ayrıca
Pakmaya’nın başvuru sahibinin nihai satış fiyatlarını belirlediği iddialarını
içermektedir. Esasen firma olarak dile getirilenler, Türkiye’de maya üretimiyle iştigal
eden Akmaya (Can Maya, Hasmaya), Pak Gıda Üretim ve Paz. A.Ş. (Pakmaya,
Mayadağ), Mauri Maya San. A.Ş. (Mauri Maya, Marmara Maya), ve Özmaya San.
A.Ş. (Özmaya, Safmaya)’nin markalarından ibarettir. Bu bağlamda Pakmaya
tarafından ürünlerinin nihai satış fiyatının belirlendiği iddiası Kanun’un 4. maddesi
kapsamında değerlendirilebilecek hususlardandır.
90
Yürütülen önaraştırma kapsamında Raportörlerce yapılan 27.7.2010 tarihli
görüşmede başvuru sahibinin; Siverek ilçesinde Pakmaya, Mayadağ ve Özmaya
olmak üzere üç maya bayii bulunduğunu, kendilerinin uzun süredir Pakmaya bayiliği
yaptıklarını, Pakmaya’nın kendilerine uyguladığı satış fiyatlarını son dönemde
düşürdüğünü, şu anda 19,50 TL’ye maya satın alabildiklerini, mayanın nihai
tüketiciye satış fiyatının belirlenmesinde herhangi bir baskıyla karşılaşmadıklarını ve
fiyatı belirleyebildiklerini beyan ettiği anlaşılmıştır. İlçedeki diğer maya bayii Özmaya
ile aralarında yoğun rekabet yaşandığını belirten başvuru sahibinden Kuruma,
başvurusundaki iddialarını destekler nitelikte fatura veya belge sunup
10-56/1106-423
3
sunamayacağının sorulduğu, başvuru sahibi ise elinde bu tür bir belgenin 100
bulunmadığını söylediği dosya mevcudundan anlaşılmıştır. Öte yandan, Siverek
ilçesinde faaliyet gösteren üç maya bayiinden ikisinin Pak Gıda’ya ait olduğu
anlaşılmaktadır. Diğer bir ifadeyle İlçe’de başvurudaki iddiaların aksine sadece iki
adet maya firması bayilik kurmak suretiyle faaliyet göstermektedir. İlçede faaliyet
göstermeyen firmalara dahi rekabet ihlali isnadında bulunulmuş olması da başvuruyu
tutarsızlaştırmaktadır.
Yapılan görüşmeden başvuru sahibinin maya satış fiyatlarını kendi özgür iradesiyle
belirleyebildiği, bu konuda Pakmaya’nın kendisine herhangi bir müdahalesinin söz
konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, Siverek ilçesinde, Pakmaya 110
bayisinin nihai satış fiyatını belirleme türünden bir rekabet ihlalinde bulunmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer yandan, hâlihazırda Siverek ilçesinde rakip maya firmaları arasında yoğun bir
rekabet yaşandığı ve başvuru sahibinin bir süredir sağlayıcı firmadan indirimli ürün
aldığı bilgisi de dikkate alındığında, ciddi ve yeterli bilgilerle desteklenmeyen, sadece
maya firmalarının Şanlıurfa’da düşük fiyat uyguladıkları, Siverek’teki bayilere ise
yüksek fiyat uyguladıkları iddialarını içeren başvurunun sektörde rekabetin bozulduğu
veya engellendiği yönünde endişe doğuracak nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
120
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy