Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-85 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 06-47/621-175
Karar Tarihi : 6.7.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Metin PEKTAŞ, Harun GÜNDÜZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Öksüzler Nakliyat Ticaret Sanayi Kollektif Şirketi
Yıldırım Beyazıt Mah. Özkul Çolak Cad. No:87
Payas/İskenderun 20
D. TARAFLAR : - İskenderun civarında bulunan haddehaneler
E. DOSYA KONUSU: İskenderun civarında bulunan haddehanelerin yüksek
demir fiyatı uyguladıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Öksüzler Nakliyat Ticaret Sanayi Kollektif Şirketi’ne
(Öksüzler Nakliyat) ait şikayet dilekçesinde asıl olarak bölge haddehanecilerinin
yüksek demir fiyatı uyguladığı iddia edilmekte olup söz konusu şikayet 30
dilekçesinde yer alan ifadeler aynen aşağıdaki gibidir:
“ İskenderun bölgesinde demir-çelik mamulleri üzerine ticaret faaliyeti
göstermekte olan bir firmayız. Ülkemiz için sayılı, bölgemiz için ise tek
hammadde kaynağı üreticisi ve mamul satıcısı olan İsdemir A.Ş.’den biz de diğer
bölge tüccarları gibi faydalanmaktayız. Bir diğer faydalananlar da demir
hammaddesi olan kütüğü tekelden yani İsdemir A.Ş.’den alan haddehanecilerdir.
Tonunu ekteki fiyat listesinde görüldüğü gibi 440$+KDV yani bugünkü İsdemir kur
fiyatıyla 802,32 YTL’na aldıkları kütüğün kendilerine maliyeti 75 YTL (bu rakama
kar da dahil)’dır. Bu durum çerçevesinde, aldıkları kütükten ürettikleri demirin
satış fiyatı ise 877,32 YTL gibi bir rakama gelmektedir. Fakat bu hususu 40
anlattığımız bölgemiz, yani İskenderun ve Payas bölgesi demir piyasasında
bugün itibariyle fiyatlar 1010-1000 YTL, başka bir deyişle ortalama 1005 YTL gibi
fahiş bir rakam vermektedir. Fırsat tetikçiliği yapan haddehaneciler bu durumdan
fazlasıyla kar etmekte olup memnuniyetleri had safhadadır. Yalnız biz satıcılar ve
müşterilerimiz bu fiyatlar karşısında oldukça mağdur olmaktayız ve bu fahiş fiyat
uygulamasına bir dur diyen çıkmazsa mağduriyetimiz de artarak devam edecek
ve içinden çıkılmaz bir hal alacaktır.
Söz konusu bu durumun üzerine eğilinmesi ve bizlerin bu
mağduriyetlerinin giderilmesi hususunun göz önünde bulundurularak yardımcı
olunmasını arz ederiz.” 50
05-01/3-3
2
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.5.2006 tarih ve 3393 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine düzenlenen 29.6.2006 tarih, 2006-1-85/İİ-06-HHÜ sayılı İlk
İnceleme Raporu, 3.7.2006 tarih, REK.0.05.00.00-110/130 sayılı Başkanlık
önergesi ile 06-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet konusu ile ilgili olarak
önaraştırma yapılması veya soruşturma açılmasına gerek olmadığı, şikayetin
reddedilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
60
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
İnceleme konusu olan aşırı fiyat uygulamasının rekabet hukuku anlamında bir
ihlal niteliği taşıyabilmesi için, bir veya birden fazla teşebbüsün hakim durumda
bulunması ve bunun sonucunda aşırı fiyat uygulayabilmeleri ya da teşebbüslerin
anlaşma veya uyumlu eylem neticesinde, teşebbüsler arası birlikte davranışlarla
fiyatları belirleyerek aşırı fiyat uygulamaları gerekmektedir. Şikayet dilekçesinde
teşebbüsler arası bir anlaşma veya uyumlu eyleme ilişkin somut herhangi bir bilgi
veya belgeye rastlanılmamıştır. Ayrıca, İskenderun civarında bulunan yaklaşık 20
haddehanenin herhangi birisinin hakim durumda olması da söz konusu değildir. 70
Bugüne kadar şikayete konu olan haddehanelerle ilgili olarak iki defa önaraştırma
ve bir defa da ilk inceleme yapılarak Rekabet Kurulu tarafından karara
bağlanmıştır.
2000 yılının Eylül ayında konu hakkında ilk önaraştırma, "İskenderun Demir ve
Çelik A.Ş. (İsdemir) ve Karabük Demir ve Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Kardemir)
tarafından üretilen kütüğü devamlı olarak satın alan bazı haddehanelerin, inşaat
demirinde keyfi fiyat artışları yaptıkları..." iddiasına ilişkin olarak yapılmış ve
Rekabet Kurulu 19.9.2000, 00-35/385-215 sayılı kararıyla; "... İskenderun Demir 80
ve Çelik A.Ş. ve Karabük Demir ve Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından
üretilen kütüğün önemli bir kısmını satın alan bazı haddehanelerin, inşaat
demirinde keyfi fiyat artışı yaptıklarına yönelik iddiaları doğrulayacak veya
güçlendirecek herhangi bir veriye rastlanmadığından dolayı, bir rekabet ihlalinin
söz konusu olmadığına, bu nedenle anılan iddiaya ilişkin soruşturma açılmasına
gerek bulunmadığı..." sonucuna ulaşmıştır.
2004 yılının Nisan ayında yapılan İkinci önaraştırma, "İskenderun ve çevresinde
İsdemir’den kütük demir alarak inşaat demiri piyasasında faaliyet gösteren
haddehanelerin bir araya gelerek ürünlerin fiyatlarını istedikleri seviyede 90
oluşturdukları ve piyasada keyfi fiyat artışları yaptıkları..." iddiasına ilişkin olarak
yapılmış ve Rekabet Kurulu 22.4.2004 tarih, 04-27/320-74 sayılı kararıyla; "...
İskenderun ve çevresinde kurulu ve uzun demir çelik ürünleri pazarında faaliyet
gösteren haddehanelerin bir araya gelerek ürünlerin piyasa fiyatlarını istedikleri
seviyede oluşturmak ve piyasada keyfi fiyat artışları yapmak suretiyle 4054 sayılı
Kanun’u ihlal ettikleri iddiasını ispatlayacak herhangi bir bilgi ve belgeye
ulaşılamaması nedeniyle, söz konusu iddialara yönelik olarak soruşturma
açılmasına gerek olmadığına, şikayetlerin reddine..." karar vermiştir.
Yukarıda yer verilen iki önaraştırma esnasında şikayete konu teşebbüslerde ilgili 100
raportörlerce yerinde inceleme ve görüşme yapılmıştır.
05-01/3-3
3
2005 yılının şubat ayında yapılan ilk inceleme ise, “İskenderun civarında bulunan
haddehanelerin Karabük Demir Çelik San. ve Tic. A.S.’nin fiyatlarını takip ederek
zam yaptıkları…” iddiasına ilişkin olarak yapılmış (bu şikayet de Öksüzler
Nakliyat tarafından yapılmıştır) ve Rekabet Kurulu 24.2.2005 tarih ve 05-11/116-
46 sayılı kararıyla; “Düzenlenen rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya
kapsamına göre; başvuru konusu iddialara ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına
veya soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine…” karar
vermiştir.
110
Buna göre, Öksüzler Nakliyat tarafından yapılan yeni tarihli şikayet başvurusunun
konu ve içerik açısından daha önceki şikayetlerden farklı olmadığı, şikayete konu
edilen yüksek fiyatlandırmaların ancak bir hakim durum, anlaşma ve/veya uyumlu
eylemle ilişkilendirildiği takdirde ihlal olarak değerlendirilebileceği, oysa şikayete
konu olan bölgede yer alan yaklaşık 20 haddehanenin herhangi birisinin hakim
durumundan söz edebilmenin mümkün olmadığı ve şikayet dilekçesinde anlaşma
veya uyumlu eyleme işaret edebilecek somut bir bilginin bulunmadığı, dolayısıyla
şikayetin reddedilmesi gerekmektedir.
J. SONUÇ 120
Dosya konusu şikayete ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında önaraştırma
yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy