Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-6-004 (Devralma) Karar Sayısı : 22-12/196-81 Karar Tarihi : 10.03.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Elif Nurdan ŞARBAK, Alican KORKMAZ, Berat Hilal ÖZTEPE C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Ford Motor Company Temsilcisi: Av. Can TOPUKÇU Harbiye Mah. Teşvikiye Cad. No:5, Lotus Apt. K:2 34367 Şişli/İstanbul -ADT LLC Temsilcileri: Emre Akın SAİT, Av. Hasan Selçuk MELEK Harbiye Mah. Teşvikiye Cad. No:5, Lotus Apt. K:2 34367 Şişli/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: SNTNL üzerindeki ortak kontrolün ADT LLC ve Ford Next LLC tarafından devralınmasıyla SNTNL LLC adında tam işlevsel bir ortak girişim oluşturulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 08.02.2022 tarih, 25191 sayı ile giren ve en son 28.02.2022 tarih, 25732 sayılı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 08.03.2022 tarih ve 2022-6-004 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 10.03.2022 tarihli toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Kuruma yapılan başvuruda, SNTNL LLC (SNTNL) üzerindeki ortak kontrolün ADT LLC (ADT) ve Ford Next LLC (FORD) tarafından devralınmasıyla SNTNL LLC adında tam işlevsel bir ortak girişim kurulması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Ortak girişim taraflarından FORD, Ford şirketler grubunun (FORD GROUP) nihai ana şirketi olan Ford Motor Company’nin (FMC) tümüyle sahip olduğu bir bağlı şirketidir ve FORD GROUP’un sürücüsüz taşıtlar işi faaliyetini yürütmektedir. FORD, sürücüsüz sistem entegrasyonu, otonom taşıt araştırmaları ve ileri mühendislik, otomatik araç, “hizmet olarak ulaşım” ağ geliştirmesi, kullanıcı deneyimi, iş stratejisi ve iş geliştirme ekipleri de dâhil olmak üzere FORD GROUP’un sürücüsüz taşıtlar işini yürütmektedir.
22-12/196-81 2/5 (6) Ortak girişimin diğer tarafı ADT, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli bir şirket olan ve Apollo Management L.P.’nin (APOLLO) bağlı iştiraklerince yönetilen yatırım fonlarınca kontrol edilmektedir. Güvenlik, otomasyon ve akıllı ev çözümleri sağlayıcısı olarak faaliyet göstermekte ve 7/24 profesyonel izleme hizmetlerinin yanı sıra, kendin-yap modelinde, mobil ve dijital temelli hizmetler ile çözümler sunmaktadır. ADT yalnızca Kuzey Amerika'da faaliyet göstermekte olup Türkiye'de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. (7) Üzerinde ortak girişim tesis edilen SNTNL, entegre akıllı taşıt güvenlik sistemleri alanında faaliyet gösterecek olup söz konusu sistemin 2022 yılının son çeyreğinde pazara sunulmak üzere sıfırdan geliştirilmesi, üretilmesi ve satılması planlanmaktadır. (8) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar, kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol” altında tutulması ve kurulan şirketin, “bağımsız bir iktisadi varlık” (tam işlevsellik) niteliği taşımasıdır. Bu nedenle öncelikle bildirim konusu işlemin ortak kontrol şartını yerine getirip getirmediği, ardından bağımsız bir iktisadi varlık olup olmadığı incelenmiştir. (9) Bildirim konusu işlem çerçevesinde, Sözleşme hükümleri uyarınca SNTNL, tüm “Büyük Çapta Ticari Karar”ları onaylayacak bir Müdürler Kuruluna sahip olacaktır. Buna göre büyük çapta ticari kararlar; (…..) şeklinde sayılmaktadır. Sözleşme’de yer alan bir diğer hükümde, anılan kurulun altı üyeden meydana geldiği, her bir ana teşebbüsün üç müdür atama yetkisi olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca kurulun karar ve eylemlerinin, yeterli çoğunluğun sağlanmış olması kaydıyla, toplantıda hazır bulunan oyların basit çoğunluğu ile onaylanması gerekmektedir. Kurul toplantı yeter çoğunluğu ise tüm müdürlerin oy çoğunluğunun yanı sıra ana teşebbüslerce atanan en az birer müdürün toplantıda hazır bulunması ile sağlanmaktadır. Bu kapsamda Sözleşme hükümlerince her bir ortak girişim tarafına, yönetim organında aynı sayıda temsilci atama hakkı ve SNTNL’nin stratejik kararları üzerinde veto hakkı tanınmaktadır. İşlem taraflarına ortak girişimin ticari stratejisi üzerinde belirleyici etkisi olması sebebiyle (10) Bildirim Formu’nda yer verilen bilgilere göre, SNTNL’nin faaliyet bazında otonom bir yapıda olacağı, yönetim kurulu başkanı, mali işler müdürü, satış pazarlama ürün yahut mühendislik bölüm yöneticileri ve diğer çalışanları dâhil olmak üzere günlük faaliyetlerin yürütümünden sorumlu bir kıdemli yönetici grubu olacağı belirtilmektedir. Bununla birlikte SNTNL’nin yeterli kaynaklara erişiminin olacağı ifade edilmektedir. Bu kapsamda işlemin kapanışında ana teşebbüsler tarafından SNTNL’ye toplamda (…..) tutarında nakit katkıda bulunulacağı, kapanışı takiben üç yıllık bir dönem içerisinde ise toplamda (…..) tutarında ek nakit destekte bulunulacağı taahhüt edilmektedir. Ek olarak FORD bir prototip cihazı, yazılım, uygulamalar, kaynak kodları ile mühendislik dizaynları, spesifikasyon ve verilerini SNTNL’ye sağlayacağını; faaliyetleri için gerekli fikri mülkiyetlerin münhasır olmayan, telifsiz lisanslarını SNTNL’ye sağlayacağını bildirmektedir. Yine ilk aşamada bazı çalışanların ana teşebbüslerden geçici olarak atanması veya söz konusu çalışanların ana teşebbüslerden ayrılıp SNTNL’de çalışmaya başlamasının mümkün olabileceği, ancak daha sonra SNTNL’nin işe alımlarının her iki ana teşebbüsten bağımsız olarak yapılacağı ifade edilmiştir. Bununla birlikte SNTNL’nin, ortak girişim taraflarından bağımsız olarak akıllı ve entegre taşıt güvenlik sistemleri geliştireceği, üreteceği ve satacağı dolayısıyla SNTNL’nin işlem
22-12/196-81 3/5 tarafı teşebbüsler için yalnızca yeniden satıcı konumunda olmayacağı ifade edilmektedir. (11) Dosya kapsamında edinilen bilgiler doğrultusunda SNTNL’nin, uzun vadede cirosunun %(…..) fazlasının üçüncü taraflardan elde etmesi planlanmakla beraber, (…..) yılının son çeyreğinde üretimin ilk kez başlamasıyla SNTNL cirosunun %100’ünü son tüketiciye satış sonrası pazarda SNTNL’nin kendi internet sitesi üzerinden doğrudan satılacak bağımsız sistem ile elde etmesi planlanmaktadır. SNTNL’nin entegre sisteminin (…..) yılında başlaması beklenmekle birlikte, işlem taraflarınca 2025 yılı itibariyle SNTNL’nin cirosunun %(…..) bağımsız ve %(…..) entegre sistemden elde edileceği tahmin edilmektedir. Söz konusu entegre sistemin, başta birtakım Ford ürün ve modelleri için bir seçenek olacağı ve aynı zamanda diğer orijinal yedek parça imalatçılarına da sunulacağı Bildirim Formu’nda ifade edilmektedir. Yine entegre sistemin kapsamı ve normal ticari koşulları çerçevesinde SNTNL’nin, FMC ile bağımsız ve eşit şartlarda ilişki kuracağı belirtilmektedir. (12) Son olarak SNTNL’nin süresiz bir biçimde faaliyet göstermesi amaçlanmaktadır. Sonuç olarak bildirim kapsamında yer verilen bilgilerden ortak girişimin piyasada bağımsız olarak faaliyet göstermek için gerekli yönetim kadrosuna, personele ve yeterli kaynağa sahip olacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca müşterilerle yapılacak satış anlaşmalarına doğrudan taraf olacak ve ürünlerin büyük bir kısmını üçüncü taraf müşterileri için üretecek olması da bu şartı destekler niteliktedir. Böylece SNTNL’nin hem FORD’a hem de ADT’ye bağımlılığı olmadan kendi stratejisini belirleyerek tam işlevsel olarak pazarda tek başına faaliyet göstereceği anlaşılmaktadır. (13) Bu itibarla bildirim konusu işlemin tam işlevsel bir ortak girişim olduğu ve söz konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma niteliği taşıdığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen ciro eşiklerini aştığından, bildirime konu işlem izne tabidir. (14) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları oluşturmaktadır. (15) SNTNL, entegre akıllı taşıt güvenliği alanında faaliyet gösterecektir. SNTNL ürünleri, ilk etapta ticari araçların (kamyon ve kamyonetler) kullanımına yönelik olarak hedeflenmekte, zaman içerisinde ise SNTNL ürünlerinin tüm ticari ve yolcu taşıtlarına entegrasyonu planlanmaktadır. Söz konusu sistem ile kullanıcılar araçlarını yeniden donatabilecek, sistem taşıt çevresinde ve kamyon yatağında gerçekleşen tüm aktiviteleri izleyecek, potansiyel tehditlere ilişkin olarak kullanıcının mobil cihazını gerçek zamanlı olarak uyaracak ve sonrasında değerlendirilmek üzere video delillerini bulut üzerine kaydedebileceklerdir. Ayrıca kullanıcılar cihazı uzaktan kullanabilecek, taşıtlarının yüklerini canlı olarak izleyebilecek ve geçmiş olayları görüntüleyebileceklerdir. Bildirim Formu’nda belirtildiği üzere; ortak girişimin bahsi geçen faaliyetleriyle birlikte son tüketicilerin, taşıt ve içerisindeki eşyaların korunması adına geliştirilmiş bir güvenlik sisteminin sağlanması, taşıt güvenliğine yönelik tehditlerin potansiyel ve gerçek zamanlı farkındalığın sağlanması, cihaz bağlantısı yoluyla taşıt güvenliğine ilişkin daha iyi bir kontrol hissinin sağlanması yollarıyla faydalanmaları beklenmektedir. Bunlara ilaveten SNTNL’nin faaliyetlerinin Türkiye pazarına girmek yönünde herhangi bir planı bulunmamaktadır.
22-12/196-81 4/5 (16) Ortak girişim taraflarından ADT temel olarak güvenlik, otomasyon ve akıllı ev çözümleri sağlayıcısı olarak faaliyet göstermekte ve Türkiye'de herhangi bir faaliyeti bulunmamakla birlikte öngörülebilir gelecekte Türkiye’de herhangi bir faaliyeti olmayacağı beyan edilmektedir. ADT’nin nihai kontrolünü elinde bulunduran APOLLO ise eğitim, hastane, güvenlik, finansal hizmetler ve gayrimenkul gibi alanlarda yatırım yapmaktadır. APOLLO’nun Türkiye’de ciro elde eden alt şirketleri bulunmakla birlikte bu şirketlerin hiçbirinin söz konusu işlemle örtüşen faaliyetlerinin de olmadığı ifade edilmektedir. (17) Diğer taraftan ortak girişimin bir diğer tarafı olan FORD’un sürücüsüz taşıtlar alanında faaliyet gösterdiği, FORD’un ana şirketi konumunda olan FMC’nin ise temel olarak Ford markalı taşıtların tasarlanması, üretilmesi, pazarlanması ve bu taşıtlara hizmet sunulması alanlarında faaliyet göstermektedir. Türkiye’de, işlem taraflarının faaliyet gösterdiği pazarlarda pazar paylarına bakıldığında ise ADT’nin Türkiye’de güvenlik çözümleri pazarında faaliyet göstermediği dolayısıyla herhangi bir pazar payının bulunmadığı, bununla birlikte Türkiye’de faaliyeti bulunan FORD OTOSAN’ın Türkiye’de 2020 yılında yolcu taşıtları ve ticari taşıtlar için toplam pazar payının %(…..) olduğu bildirilmiştir. (18) Ortak girişim taraflarının faaliyet alanları incelendiğinde, entegre akıllı taşıt güvenlik sistemlerinin üretimi veya satışı alanında faaliyetlerinin olmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda ortak girişim ile işlem tarafları arasında yatay bir örtüşmenin olmadığı söylenebilecektir. Bununla birlikte SNTNL’nin, FMC’nin alt pazarına tedarikte bulunabileceği ancak bu ilişkinin gelecekte ve (…..) yılından erken olmamak üzere başlayacağı göz önünde bulundurulduğunda potansiyel bir dikey ilişkinin söz konusu olabileceği değerlendirilmektedir. Ancak SNTNL, entegre sistemi yalnızca FMC’ye değil, aynı zamanda başka orijinal yedek parça imalatçılarına sağlamayı da planlamaktadır. Yine SNTNL’nin ADT izleme çözümlerini, ABD’deki ADT müşterileri için ve SNTNL’nin faaliyetlerine başlamasından sonraki (…..) yıl içerisinde entegre etmesi hedeflenmektedir. Bu noktada, SNTNL’nin entegre akıllı taşıt güvenlik sistemleri alanındaki faaliyetleri ile ADT’nin güvenlik çözümleri alanındaki faaliyetleri arasında dikey entegrasyonun gelecekte ortaya çıkabileceği ve bu ilişkinin Türkiye pazarında oluşmayacağı ve rekabetçi endişe teşkil etmeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. (19) Dosya kapsamında değinilmesi gereken bir diğer husus; orijinal yedek parça imalatçılarının söz konusu alanda rekabetçi ürünler geliştirme imkânına sahip olmalarıdır. Orijinal yedek parça imalatçılarının birçoğunun rekabetçi çözümler ürettiği söylenebilecek ve Tesla, Inc. ve Rivian Automotive Inc.’nin tarafından karşılaştırılabilir kamera bazlı güvenlik özellikleri bu durum için örneklendirilebilecektir. İlaveten, bağlanırlık ve kameralar gibi birtakım temel teknolojilere dayanan en güncel sürücü destek teknolojilerini tüm orijinal yedek parça imalatçıları güncel olarak keşfetmektedirler. Bu kolaylaştırıcı teknolojilerin, güvenlik çözümleri tarafından kullanılanlar ile aynı olduğu belirtilmektedir. Ayrıca, örneğin Ring’in otomotiv segmentine girişi olan Ring Car Connect gibi satış sonrası pazarda erişilebilir birtakım çözümlerin mevcut olması ve Tesla’nın Sentry modu özelliği artık Ring Car Connect ile taşıtın dışına video yayını yapılabilmesinin sağlanması adına entegre edilebilmesi bir otomotiv orijinal yedek parça imalatçısı ile bir güvenlik şirketinin entegre güvenlik hizmetleri sunumuna yönelik örnek niteliğindedir. Neticede, gelişmekte olduğu anlaşılan söz konusu pazarda başka rakiplerin bulunduğu ve rekabetçi ürünler geliştirmekte oldukları anlaşılmaktadır.
22-12/196-81 5/5 (20) Yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda; işlem taraflarından birinin Türkiye’de pazar payının bulunmadığı diğerinin ise düşük seviyede olduğu, işlem tarafları ile ortak girişim arasında yatay örtüşmenin bulunmadığı, dikey örtüşmenin söz konusu olabileceği pazarda başka rakiplerin yer aldığı ve pazarın zamanla gelişmeye devam edeceği değerlendirildiğinde, bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy