AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru no. 43101/09
Yılmaz SÖYLEMEZ/Türkiye
(ekteki listeye bakınız)
Başkan
Ivana Jelić,
Hâkimler
Arnfinn Bårdsen,
Darian Pavli,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Liv Tigerstedt’in katılımıyla 28 Mayıs 2020 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
3 Ağustos 2009 tarihinde yapılan yukarıda anılan başvuruyu göz önüne alarak,
Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından gönderilen deklarasyonu göz önüne alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
Başvurana ait detaylı bilgi ekteki listede yer almaktadır.
Başvuran, İstanbul Barosuna bağlı Avukat H. Güneş tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamında çekişmeli yargılamalara saygı gösterilmesi ve gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkin şikâyetleri Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Hükümet, Mahkeme’ye, söz konusu şikâyetler kapsamında ileri sürülen hususların çözüme kavuşturulması amacıyla tek taraflı deklarasyon metni düzenlemeyi teklif ettiğini bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkeme’den, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvurunun kayıttan düşürülmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Hükümet, başvuruya konu olan yargılamaların Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinde öngörülen teminatları karşılamadığını kabul etmiştir. Hükümet, ekteki tabloda belirtilen miktarın başvurana ödenmesini teklif etmiş ve Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca başvuruların kayıttan düşürülmesine karar verilmesini talep etmiştir. Söz konusu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kararının bildirilmesini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktarlara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir.
Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Başvurana, 23 Ocak 2020 tarihinde, Hükümetin tek taraflı deklarasyonunun şartları gönderilmiştir. Mahkeme, başvurandan, şikâyetleri doğrultusunda Hükümetin teklif ettiği meblağı yetersiz bulduğundan dolayı deklarasyon şartlarını kabul etmediğini belirten bir yanıt almıştır.
Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi, aşağıdaki halde Mahkeme’nin davayı kayıttan düşürmesine imkân vermektedir:
“Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse”.
Bu sebeple Mahkeme, başvuranın davasının incelenmesine devam edilmesini istemesine rağmen, davalı Hükümet tarafından yapılan tek taraflı deklarasyon temelinde başvuruları 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülebilir (bk. özellikle Tahsin Acar/Türkiye (ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM, 2003-VI).
Mahkeme, bir kişinin davasının mahkeme önüne etkili bir şekilde getirilmesi hakkına ve karşı taraf ile silahların eşitliği ilkesinden istifade etmesine ilişkin genel ilkelerin önceki bazı davalarında belirtildiğini gözlemlemektedir (bk., diğer kararlar arasında, Steel ve Morris/Birleşik Krallık, no. 68416/01, §§ 59-60, AİHM 2005-II). Mahkeme ayrıca, Türkiye aleyhine açılmış olanlar da dâhil olmak üzere çok sayıda davada, Yargıtay nezdinde yürütülen yargılamalarda yetersiz gerekçelendirme, çekişmeli yargılama ve silahların eşitliği ilkesine aykırı olarak 6. maddenin ihlaline ilişkin şikâyetler bakımından uygulamasını ortaya koymuştur (bk., örneğin, Deryan/Türkiye, no. 41721/04, §§ 37-42, 21 Temmuz 2015 ve Özgür Keskin/Türkiye, no. 12305/09, §§ 32-37, 17 Ekim 2017).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonlarında yer alan ikrarların mahiyetinin yanı sıra benzer davalarda hükmedilen miktarlar ile uyumlu olan ve Hükümet tarafından teklif edilen tazminat miktarını dikkate alarak, başvurularıın incelenmesini haklı kılan bir gerekçe olmadığı kanaatindedir (37 § 1 (c) maddesi).
Yukarıdaki hususlar ışığında Mahkeme, Sözleşme ve Protokollerinde tanımlanan insan haklarına saygının, başvuruların incelenmeye devam edilmesini gerektirmediği inancındadır (37 § 1 maddesinin son cümlesi).
Son olarak Mahkeme, Hükümetin kendi tek taraflı deklarasyonunun şartlarına uymaması hâlinde, başvurunun Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (Josipović/Sırbistan (k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıdaki hususlar göz önüne alındığında, davanın kayıttan düşürülmesi uygun bulunmuştur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin deklarasyon koşullarını ve belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesine ilişkin düzenlemeleri dikkate alarak;
Başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup; 18 Haziran 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Liv TigerstedtIvana Jelić
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı VekiliBaşkan
EK
Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamında ileri sürülen şikâyetlere ilişkin başvuru
(Adil Yargılanma Hakkı)
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum tarihi
Hükümetin deklarasyonunun Mahkeme’ye bildirildiği tarih
Başvuranın yorumlarının Mahkeme tarafından kabul edildiği tarih
Her Başvuru Başına Hükmedilen Maddi ve Manevi Tazminat ve Masraf ve Giderleri Karşılamak Üzere Ödenecek Miktarlar
(Avro halinde)[1]
43101/09
03.08.2009
Yılmaz SÖYLEMEZ
02.03.1938
14.01.2020
24.02.2020
3.500
[1]Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere ödenecek miktar.
Full & Egal Universal Law Academy