Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-54 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-44/610-234
Karar Tarihi : 9.7.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet
Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Bülent GÖKDEMİR, Cumhur Atalay HATİPOĞLU, Seda
Nurtaç FİRENGİZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - FMC Corporation
Temsilcileri Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Murat Hakan 20
ÖZGÖKÇEN, Av. Seren KAYACAN.
Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - ISP Holdings Ltd.
Waterfield, Tadworth, Surrey, KT20 5HQ İNGİLTERE
- ISP Global Technologies Inc.
300 Delaware Avenue, Suite 303, Wilmington, Delaware
19801 ABD
30
- ISP Investment Inc.
300 Delaware Avenue, Suite 303, Wilmington, Delaware
19801 ABD
- ISP AG
Lindenstrasse 10, 6340 Baar İSVİÇRE
- FMC Corporation
1735 Market Street Philadelphia, Pennsylvania 19103, ABD
40
E. DOSYA KONUSU: ISP Holdings Ltd, ISP Global Technologies Inc, ISP
Investment Inc ve ISP AG’nin hidrokoloid işinin FMC Corporation tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.5.2008 tarih ve 3130 sayı ile giren
bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin talep edilen ek bilgi ve belgeler
Kurum kayıtlarına 12.6.2008 tarih ve 3681 sayı ve ayrıca 23.6.2008 tarihli ve 3935
sayı ile intikal eden yazılar ile tamamlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca 50
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 3.7.2008 tarih ve 2008-1-54/Öİ-08-BG
05-01/3-3
2
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 4.7.2008 tarih, REK.0.05.00.00-120/101 sayılı
Başkanlık önergesi ile 08-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu devralma işleminin,
FMC Corporation’ın ISP Holdings Ltd., ISP Global Technologies Inc, ISP Investment
Inc ve ISP AG’nin hidrokoloid işini devralması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğu, ancak devralma sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ile yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya 60
veya mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut
bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğurmayacağı, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin
verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. FMC 70
Bildirim formunda yer alan bilgilere göre merkezi ABD’de bulunan ve hisseleri New
York borsasında işlem gören FMC; tarım, endüstriyel ve tüketici pazarlarında
faaliyet gösteren üretim çeşidini geniş bir alana yaymış bir kimya şirketidir.
FMC’nin tarım ürünleri, biopolimer ve endüstriyel kimyasallara yönelik iş kolları
mevcuttur. FMC tarım ürünleri grubunda; ekinlerde kullanılan böcek öldürücüleri ve
zararlı bitki türlerini öldüren ilaçları sağlama işi ile iştigal etmektedir. Biopolimer
alanında; yiyecek, ilaç, kişisel bakım ve biomedikal pazarlara girdi sağlamaya
yönelik faaliyetlerde bulunan FMC endüstriyel kimyasallar alanlında ise inorganik 80
kimyasalların üreticisidir.
H.1.2. ISP
Dosya kapsamındaki bilgilere göre ISP, ürün performansını geliştiren özel parçaların
oluşturulması, üretimi ve tedariki alanında faaliyet göstermektedir. Şirket, kişisel
bakım, ilaç ve ağız bakımı, yiyecek ve içecek, kaplama ve zamk, aljinatlar, temizlik
ve ziraat gibi pek çok farklı endüstriye yönelik üretimde bulunmaktadır.
ISP’nin devre konu hidrokoloid işi, koyulaştırıcı, sabitleyici ve akışkanlık azaltıcı 90
olarak kullanmak için sodyum aljinat ve diğer aljinat türevlerini üretme faaliyetlerini
kapsamaktadır. ISP, propilen glikol aljinata ek olarak aljinat ve/veya diğer
hidrokoloidleri ihtiva eden diğer hidrokoloidleri ve karışımlarını da satmaktadır.
ISP’nin bu faaliyetlerine yönelik İskoçya Girvan yakınında bir üretim tesisi
bulunmaktadır.
ISP Holdings (UK) Limited, ISP Alginates (UK) Limited’ın sahibidir. ISP Global
Technologies Inc., Thorungaverksmidjan hf’nin ihraç edilmiş hisselerinin yaklaşık
%71,6‘sını elinde tutmaktadır. ISP Global Technologies Inc, Kelp Industries Pty.
Ltd.‘nin hisselerinin tamamını elinde tutmaktadır. 100
05-01/3-3
3
ISP, Türkiye’ye hem doğrudan hem de Tunçkaya Kimyevi Mad. Tic. San. Ltd.
unvanlı bir distribütör aracılığı ile satış yapmaktadır.
(……….TİCARİ SIR………)
H.2. İlgili Pazar 110
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlemle taraflardan ISP’nin sahip olduğu “hidrokoloid işi”nin FMC
tarafından devralınacağı ifade edilmektedir. Dosya kapsamındaki bilgilerden,
hidrokoloidlerin çeşitli endüstrilerde kullanıldığı ve koyulaştırıcı, sabitleyici,
akışmazlık (viskozite) sağlayıcı, kayganlaştırıcı özelliklere sahip olduğu
anlaşılmaktadır. Tarafların faaliyetlerinin çakıştığı ürünler olarak belirtilen aljinatların
bir tür hidrokoloid olduğu, diğer hidrokoloidler gibi çeşitli endüstrilerde koyulaştırıcı,
sabitleyici, akışmazlık sağlayıcı özellikleri nedeniyle tercih edildikleri ifade 120
edilmektedir. Aljinatlar kahverengi deniz yosunlarından elde edilirken, hidrokoloid
olduğu belirtilen diğer ürünlerin, ağaçlardan, ağaç zamkı esküdasından, bitkilerden,
tohumlardan, yumru köklerden, kırmızı deniz yosunlarından elde edilebildiği ayrıca,
mikrobik ve hayvansal hidrokoloidlerin de üretilebildiği vurgulanmaktadır. Ancak
tarafların Türkiye’deki faaliyetleri daha önce de değinildiği gibi aljinatlar bakımından
çakışmaktadır. Başvuru kapsamındaki bilgilerden Türkiye’de aljinat üretimi yapan
herhangi bir teşebbüsün bulunmadığı, yurtiçi aljinat ihtiyacının tamamen ithalat
yoluyla karşılandığı anlaşılmaktadır.
Bu dosya bakımından ilgili ürün pazarının sağlıklı bir şekilde tespit edilebilmesi için 130
aljinatlar ile diğer hidrokoloidler arasındaki ve aljinat türlerinin kendi aralarındaki
ikame edilebilirliğin talep ve arz yönünden değerlendirilmesi gereklidir.
Talep ikamesi:
Aljinatlar kahverengi deniz yosunlarından elde edilen, gıda, ilaç ve diğer
endüstrilerde kullanılan ürünlerdir. FMC’nin bir müşterisi tarafından gönderilen ve
FMC BioPolimer’ce hazırlandığı anlaşılan broşürde, aljinat ürünlerinin özellikleri ve
kullanım alanları açıklanmıştır. Buna göre aljinatlar çok çeşitli sektörlerde
kullanılmaktadır ve çeşitli aljinat kombinasyonları ile birlikte yaklaşık 100 çeşit aljinat 140
ürünü bulunmaktadır. Tanıtıcı broşürdeki bilgiler, kullanılan aljinat türlerinin
sektörden sektöre ve üründen ürüne değiştiği, her aljinat ve aljinat karışımı türünün
talep yönünden her zaman birbiriyle ikame edilemediği yönünde bir kanı
oluşturmaktadır.
Dosya mevcudu bilgilere göre, ISP’nin Türkiye’deki distribütörünün bir yetkilisi ile
raportörlerce yapılan telefon görüşmesinde, sadece gıda sektöründe kullanılan
aljinatların distribütörlüğünün yapıldığı, bu sektörde aljinatların kıvam artırıcı
özellikleri nedeniyle tercih edildiği, gıdalar için kullanılan aljinatların çeşitli ihtiyaçlara
cevap verdiği öğrenilmiştir. Bazı aljinat türlerinin gıdanın su salmasını engellediği, 150
bazılarının yağ bağlamasının önüne geçtiği, bazılarının da gıdaya sertlik verdiği
ifade edilmiştir. Gıda sektöründeki her ürün için farklı aljinat türlerinin ve aljinat
05-01/3-3
4
karışımlarının kullanıldığı, herhangi bir gıda için her aljinat türünün
kullanılamayacağı belirtilmektedir. Ayrıca üretilen gıdanın ve üretim sürecinin
özelliklerine göre, kullanılan aljinat türü değişebilmektedir. Kullanılan aljinatlar
üretilen gıdanın ısıl işlem görmesine, soğuk gıdalarda kullanılmasına, gıdanın yağlı
olmasına ve sair unsurlara göre değişiklik göstermektedir.
Yine ISP’nin bir müşterisi ile raportörlerce yapılan telefon görüşmesinde ise, tekstil
sektöründe aljinatların boya karışımlarının kıvamını artırmak için kullanıldığı 160
öğrenilmiştir. Boyanın akışkanlığını azaltma işlevi gören sodyum aljinatın kullanıldığı
ifade edilmiştir. Bir tür hidrokoloid olan guar tohumunun sodyum aljinat ile bir
dereceye kadar ikame edilebildiği ancak bu ürünün ve diğer aljinat türlerinin
kullanılmadığı, diğer hidrokoloidler hakkında da herhangi bir bilgilerinin bulunmadığı
belirtilmiştir.
Ayrıca distribütörden alınan bilgilere göre, kalite ve işlenmişlik düzeyi açısından
aljinatlar arasında bir sıralama yapmak gerekirse, en kaliteli ve en titiz şekilde
işlenmiş ürünleri ilaç sektöründe kullanılan aljinatlar oluşturmakta, ardından sırasıyla
gıda aljinatları ve diğer endüstriyel aljinatlar gelmektedir. 170
Diğer hidrokoloid türlerinin de her zaman aljinatlarla talep açısından ikame
edilemediği ileri sürülebilir. Aljinat kullanan müşterilerden ve tarafların
distribütörlerinden elde edilen bilgiler, yüz kadar hidrokoloid çeşidinin bulunduğunu,
bu ürünlerin kendi aralarındaki kombinasyonları sonucunda da bine yakın ürünün
ortaya çıktığını göstermektedir.
Konu talep ikamesi açısından ele alındığında, onlarca aljinat ve aljinat karışımı
çeşidinin ve yüzlerce hidrokoloid ve hidrokoloid karışımı çeşidinin birbiriyle tam
olarak ikame edilebildiğini ileri sürmek mümkün değildir. Herhangi bir sektördeki 180
herhangi bir ürünün üretiminde kullanılan herhangi bir aljinat türü, birkaç aljinat ve
hidrokoloid türü ile ikame edilebilirken geride kalan yüzlerce çeşit ürün ile ikame
edilemeyebilmektedir. Ayrıca, belirli bir aljinat türünün ikame edilebildiği ürünler de,
üretiminde kullanıldığı sektöre ve ürüne göre değişiklik göstermektedir. Dolayısıyla,
talep ikamesinin tespiti amacıyla yüzlerce hatta binlerce karşılaştırma yapma gereği
ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak talep ikamesi açısından kesin bir ilgili pazar
tanımına ulaşmak mümkün olmadığı gibi, bu şekilde elde edilebilecek bir tanım
sağlıklı olamayacaktır.
Arz İkamesi: 190
Aljinatlar daha önce de ifade edildiği gibi, kahverengi deniz yosunlarından elde
edilmektedir. Dünyadaki önde gelen aljinat üreticileri dikey bütünleşik bir yapıya
sahiptir. Bir başka ifadeyle, kendi deniz yosunu tarlalarına sahip olan entegre
tesislerde hem kahverengi deniz yosunu üretimi yapılmakta hem de bunlardan
aljinat ürünleri elde edilmektedir. Aşağıda aljinatların üretim sürecine ilişkin bir şema
yer almaktadır.
200
05-01/3-3
5
Şema – Aljinatların üretim süreci
Deniz Yosunu
Su & Asit — Yıkama
Öğütme
Su & Alkali — Aljinat Çıkarma
Eleme/Flotasyon1
Filtre Yardımı — Süzme
Su & Asit — Çökelme
Aljinik asit
Sodyum Aljinat
Potasyum Aljinat
Amonyum Aljinat
Nötralizasyon2/Birleştirme Magnezyum Aljinat
Kalsiyum Aljinat
Propilen Glikol Aljinat
Kurutma
Haddeleme
Karıştırma
Paketleme
Yukarıdaki şemadan görüldüğü gibi bütün aljinat çeşitleri hemen hemen aynı
süreçten geçmektedir. Özellikle ilaç ve gıda sektöründe kullanılan ve daha fazla
işlenmiş (tarafların ifadesiyle yüksek dereceli) aljinatları üreten teşebbüslerin diğer 210
endüstriler için kullanılan (düşük dereceli) aljinat üretimine geçişi çok kolay
olmaktadır. Bunun nedeni, daha fazla işlemeye gerek kalmadan belli bir kaliteye
ulaşan aljinatların diğer endüstrilerde kullanılabilmesidir.
Taraflar da, bütün aljinat üreticilerince aynı üretim süreçlerinin ve aynı kahverengi
deniz yosununun kullanıldığını vurgulamakta, bütün üreticilerin her çeşit deniz
yosunu üretebilmesinin mümkün olduğunu, bu nedenle her aljinat türünü
üretebildiklerini ifade etmektedir. Bir aljinat türünden diğer bir türün üretimine geçme
konusundaki tek sıkıntının müşterilerin nitelik konusundaki talepleri olacağını ileri
süren taraflar, bu taleplerin karşılanabilmesi için 3 ila 6 aylık bir süreye ihtiyaç 220
olabileceğini öngörmektedir. Dolayısıyla, üretimin bir aljinat sınıfından diğerine
kaydırılmasının herhangi bir zorluk yaratmadığını, bu durumun düşük dereceli
(düşük kaliteli) aljinatlardan yüksek derecelilere geçişte de geçerli olduğunu
belirtmektedir.
Diğer hidrokoloidler ile aljinatlar arasındaki arz ikamesi açısından yapılacak bir
değerlendirmede öncelikle belirtmek gerekir ki, bu hususta distribütörlerden ve
müşterilerden –yeterli bilgiye sahip olmamaları nedeniyle- net bir bilgi akışı
sağlanamamıştır. Ancak, en azından aljinatların kendi aralarındaki arz yönünden
ikame edilebilirliğinin, hidrokoloidler açısından geçerli olmadığını ileri sürmek 230
mümkündür. Şöyle ki, diğer hidrokoloidlerin elde edildiği hammaddelerin (ağaç,
bitkiler, tohum ve yumru köklerden elde edilen hidrokoloidler, mikrobik ve hayvansal
hidrokoloidler) kahverengi deniz yosunlarından oldukça farklı olmasının üretim
süreçlerinin de oldukça farklı olması sonucunu doğurmuş olması muhtemeldir. Bu
nedenle oldukça farklı üretim süreçlerine sahip olduğu düşünülen diğer
1 Flotasyon: Yüzdürme ve batma özelliklerine dayanılarak katı maddelerin ayırt edilmesi.
2 Asit veya alkali niteliğini yok etme.
05-01/3-3
6
hidrokoloidlerin üreticilerinin, aljinat üretimine geçişlerinin kolay olmayacağı kanısı
oluşmuştur.
Bütün bu bilgiler çerçevesinde ve bu dosya özelinde, ilgili ürün pazarının talep
ikamesi yönünden değil, arz ikamesi yönünden belirlenmesinin uygun olacağı, bu 240
yönden yapılacak bir değerlendirmede ise, aljinatların kendi aralarındaki arz
ikamesinin, diğer hidrokoloidler ile yapılacak bir karşılaştırmadaki arz ikamesine
göre daha yüksek olacağı, ayrıca başvuru konusu işlemin rekabete etkilerinin diğer
hidrokoloidlerin de yer aldığı daha geniş bir pazar tanımlamasına göre daha hassas
bir şekilde değerlendirilebileceği göz önüne alındığında ilgili ürün pazarı sadece
“kahverengi deniz yosunlarından üretilen aljinatlar” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Söz konusu ürünlerin dağıtım ve satışında bölgesel tanımı gerektirecek hususlar 250
bulunmadığından, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak
belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
Dosya konusu işlem ile ISP Holdings (UK) Ltd., ISP Global Technologies Inc., ISP
Investments Inc. ve ISP (Switzerland) AG’nin hidrokoloid işi FMC tarafından
devralınacaktır. Bu itibarla işlem, bu işle ilgili bir üretim tesisinin de devrini
içermektedir. Böylece başvuru konusu işlem, tesis ve malvarlığı devrini içerdiğinden
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi kapsamındaki bir devralma niteliğindedir. 260
Diğer taraftan 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde
“birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam
pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile
toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan
izin almaları zorunludur.” düzenlemesine yer verilmektedir.
FMC ve ISP’nin ilgili pazardaki 2007 yılı ciroları sırasıyla (………..) YTL ve
(…………) YTL olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla aynı yıla ilişkin ciro toplamlarının 270
ise (………..) YTL olduğu anlaşılmaktadır3.
Taraflar, tamamıyla ithalata dayalı olan ilgili pazardaki toplam paylarını ellerindeki
eksik verilere göre 2007 yılı için yaklaşık %(….) olarak hesaplamışlardır. Tarafların
bilgi eksikliği ise bazı rakiplerin satışları ve farklı ülkelerden yapılan ithalatın miktarı
hakkında bilgiye sahip olmamalarına dayanmaktadır. Taraflarca yapılan tahminlere
göre düzenlenen ve rakiplerin ilgili pazardaki satış miktarlarını ve paylarını gösteren
tablo aşağıda yer almaktadır.
280
3 Taraflarca ABD doları cinsinden verilen ciro bilgileri, TCMB’nin ABD dolarına ilişkin 2007 yılı
ortalama satış döviz kuru olan 1,30779 temel alınarak YTL’ye çevrilmiştir.
05-01/3-3
7
Tablo – Taraflara göre Türkiye’deki yıllık tahmini aljinat satışları (2007)
Tedarikçiler Satışlar (Kg) Pazar Payı (%)
Çinli tedarikçiler (…….) (…….)
FMC (…….) (…….)
ISP (…….) (…….)
Alman tedarikçiler (…….) (…….)
İtalyan tedarikçiler (…….) (…….)
Cargill (…….) (…….)
Danisco (…….) (…….)
Diğerleri (…….) (…….)
TOPLAM (…….) (…….)
Yukarıdaki tablodan açıkça görüldüğü gibi, taraflar ilgili pazardaki paylarını bilgileri
dahilindeki verilerin toplamı üzerinden tahmini olarak hesaplamıştır. Pazarın toplam 290
hacmi, önemli bazı rakiplerin satış verilerinin eksikliği nedeniyle tam olarak
belirlenememiştir. Tamamıyla ithalata dayalı olan ilgili pazardaki satışlara ilişkin
doğru bilgiye dış ticaret verilerinin elde edilmesiyle ulaşılabileceği düşünülmüş ve
391310 G.T.İ.P. kodlu “Aljinik asit, tuzları, esterleri” isimli ürünlerin ithalat verilerinin
tespiti amacıyla Türkiye İstatistik Kurumundan 2005-2007 yıllarına ait bilgiler talep
edilmiştir. Buna göre, 2007 yılında adı geçen ürünlerin ABD, Almanya, Belçika, Çin,
Fransa, Hindistan, İngiltere, İspanya, İsviçre, İtalya, Norveç gibi ülkelerden ve 59
(ellidokuz) firma tarafından tedarik edildiği öğrenilmiştir. 2007 yılındaki toplam ithalat
miktarının ise 1.750.005 kg olduğu bildirilmiştir. Söz konusu ithalat miktarının
tamamının aljinat ürünlerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı hakkında net bir bilgi 300
bulunmamakla birlikte, içeriğinde aljinat bulunan bütün ürünlerin bu sınıflandırma
içinde yer aldığı bilgisi edinilmiştir. En azından bu bilginin, taraflarca sağlanan
verilerden daha sağlıklı olduğu ve gerçek duruma daha yakın değerlendirme
sonuçları vereceği anlaşılmaktadır. Tarafların bu ithalat rakamlarının kullanılması
sonucu hesaplanan pazar payları FMC ve ISP için sırasıyla % (…) ve % (…) olarak
ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, işlem sonrasındaki pazar payı toplamı da % (…)
olarak gerçekleşmektedir. Böylece tarafların ilgili pazardaki paylarının toplamı
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan eşikleri
aştığından, işlem Rekabet Kurulu iznine tabi bir devralma işlemidir.
310
Taraflar, aljinatların diğer hidrokoloidlerle önemli derecede ikame edilebildiğini ileri
sürerek toplam hidrokoloid kullanım miktarı içerisinde aljinatların oldukça düşük bir
paya sahip olduğu iddiasındadır. İlgili pazar bölümünde ayrıntılı olarak değinildiği
üzere bu noktada aksi yönde bir kanaat edinilmiş olmakla birlikte, sadece aljinat
ürünlerinden oluşan bir pazarda dahi bildirim konusu işlem rekabeti önemli ölçüde
etkilemeyecektir. Şöyle ki, taraflar Türkiye’ye aljinat satışı yapan önemli
tedarikçilerden ikisidir. Ancak, yine de TUİK tarafından sağlanan bilgiler ilgili pazarda
çok sayıda (2006 yılında 62, 2007 yılında 59) firmanın faaliyet gösterdiğini ortaya
koymaktadır. Bunların arasında Avrupa ile Çin’de yerleşik ve dünya çapında faaliyet
gösterebilme kapasitesi olan büyük rakipler de yer almaktadır. Ayrıca Çin menşeli 320
ürünlerin 2000 yılındaki yaklaşık (…….) kg’lık bir satış hacminden, 2007 yılında
yaklaşık (……..) kg’lık hacme ulaşması ve sırasıyla aynı yıllarda yaklaşık % (…) ve
% (…) oranında paya sahip olması dikkate alındığında, hızla büyüyen rakiplerin de
pazarda yer aldığı görülmektedir. Bunun yanı sıra, henüz pazarda yer almayan
firmaların da çok düşük işlem maliyetleri (5.000-10.000 ABD doları) ile kısa sürede
pazara giriş yapabilecekleri taraflarca ileri sürülmektedir. Taraflarca tahmini olarak
05-01/3-3
8
hesaplanan pazar payı toplamları dikkate alınsa bile, yukarıda sözü edilen
hususların bildirim konusu işlemin ilgili pazardaki rekabete yönelik olumsuz etkilerini
önemli ölçüde bertaraf edebileceği kanaati oluşmuştur.
330
Bütün bu bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu işlemin Kanun’un 7. maddesi
uyarınca hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumun daha da güçlendirilmesine
yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açacak nitelikte bir sonuç
doğurmayacaktır.
Diğer taraftan, taraflar arasında imzalanan “ISP Alginates (B.K.) Ltd. ve Diğer Bazı
Menfaat ve Ticari Varlıkların Satış ve Alım Anlaşması”nın 9.10. maddesinde: “İşbu
Sözleşme’nin 9.10. maddesi kapsamında aksine bir hüküm olmadıkça,
Tamamlanma Tarihi’nden itibaren üç (3) yıllık süre boyunca, Satıcılar, Sınırlanmış 340
Ürünler’in üretimi, harmanlanması, pazarlanması, yeniden satışa konu edilmesi veya
satılması ile ilgili hiçbir işe, kurumsal, mülkiyet sahipliği, ortaklık veya herhangi bir
yapı alında, doğrudan veya dolaylı olarak sahip olmayacak, söz konusu işi
yönetmeyecek, söz konusu iş ile iştigal etmeyecek, yürütmeyecek, kontrol
etmeyecek, söz konusu işten (mal varlıksal, finansal veya diğer herhangi bir şekilde)
kazanç elde etmeyecek veya söz konusu işin ortaklığına, yönetimine, yürütülmesine
veya kontrol edilmesine iştirak etmeyecek ve Satıcılar’ın Grubu’nun da bu
doğrultuda hareket etmesini sağlayacaktır...” hükmü yer almaktadır.
Aynı anlaşmanın 9.11. maddesinde ise: “Satıcılar, tamamlanmadan sonraki iki (2) 350
yıllık bir dönem içerisinde, ne kendi ne de herhangi bir başka kişi yararına, ve ne
doğrudan ne de dolaylı olarak kendisi ve üyeleri (Satıcı’nın Grubu’nun) tarafından
halihazırlada İş Şirketleri veya Alıcı tarafından çalıştırılan ve Satıcı Grup’un
tanıştırıldığı veya gerçekleşen devralmanın sonucu olarak İş Şirketleriyle bağlantı
kuran kişiyi alıcı ve İş Şirketleri veya ilgili halefleri işinden ayrılması için herhangi bir
ayartmayı azmettirmeyeceğini ya da böyle bir çalışmada bulunmayacağını ya da
buna teşvik etmeyeceğini taahhüt etmektedir…” şeklindeki ifadeler yer almaktadır.
Anlaşmanın 9.12. maddesi de aynı ifadeleri içermekte olup alıcılar açısından
düzenlenmiştir.
360
Böylece satıcılara 9.10. madde ile 3 yıllık rekabet yasağı, 9.11. ve 9.12. maddelerle
de hem alıcıya hem de satıcıya 2 yıllık istihdam etmeme yükümlülüğü getirilmiş
olmaktadır. Söz konusu yükümlülüklerin başvuru konusu yoğunlaşma işlemi ile
doğrudan ilgili, devralınan işin değerinin alıcıya tam olarak aktarılabilmesi için gerekli
ve makul bir süreyle sınırlı olduğu, dolayısıyla başvuru konusu devir işleminin bir
yan sınırlaması olarak kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 370
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
05-01/3-3
9
söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
380
Full & Egal Universal Law Academy