1/19
Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-3-43 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 17-35/549-236
Karar Tarihi : 26.10.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Bahar ERSOY ZENGİN, Ömer Volkan YAZAR, Ebru ÖZYURT
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu İzmir İli
Güney Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği
Poligon Mah. 123/11 Sok. No:6 Karabağlar/İzmir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Holymed Medikal İnşaat Oto Kiralama Turizm İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.
Turgut Reis Mah. Cengiz Topel Cad. 4117 Sok. No:1 Vahide Numan
Karaçay Apt. K:6 D:11 Akdeniz/Mersin
- Delta Biomedikal Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Mimar Sinan Mah. 1429 Sok. No:3/1 Meriç Apt. Alsancak
Konak/İzmir
- Lima Sağlık Mühendislik Medikal Pazarlama ve Tic. A.Ş.
Büyükesat Mah. Uğur Mumcu Cad. Çayhane Sok. No:34/1
Gaziosmanpaşa Çankaya/Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: Spectranetics marka flexibil lead çıkarma kilitleme stilesi ile
aynı marka flexibil lead çıkarma mekanik dilatör temini alanında faaliyet gösteren
teşebbüslerin bölge paylaşımı yaptıkları iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu İzmir İli
Güney Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği (İzmir İli Güney Bölgesi
KHBGS) aracılığıyla Kurumumuza ulaştırılan İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk
Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne ait dilekçede özetle;
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından
ihtiyaç duyulan Spectranetics marka flexibil lead çıkarma kilitleme stilesi ile aynı
marka flexibil lead çıkarma mekanik dilatör temini için piyasada fiyat araştırması
yapıldığı, yapılan araştırmada ihtiyaç duyulan tıbbi sarf malzemeler için Delta
Biomedikal Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (DELTA) tarafından fiyat teklifinde
bulunulduğu,
Sağlık Bakanlığının Malzeme Kaynak Yönetim Sistemi (MKYS) kullanılarak
yapılan araştırmada ise, söz konusu tıbbi sarf malzemelerinin Adana Numune
Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne Holymed Medikal İnşaat Oto Kiralama Turizm
İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti. (HOLYMED) tarafından temin edildiğinin tespit edildiği;
bu çerçevede aynı ürünler için HOLYMED’in teklifte bulunmasının istendiği, ancak
söz konusu talebin adı geçen firma tarafından karşılanmadığı,
17-35/549-236
2 / 19
MKYS kayıtlarına göre, şikayete konu ürünlerin 2017 yılında çeşitli tarihlerde,
DELTA tarafından (…..),
HOLYMED tarafından (…..),
Lima Sağlık Mühendislik Medikal Pazarlama ve Tic. A.Ş. (LİMA) tarafından
(…..)
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (f) bendi gereği doğrudan
temin yoluyla satışının yapıldığının tespit edildiği,
Piyasa fiyat araştırma sürecinde şikayetçi tarafından yapılan tespitlere göre,
firmaların bölgesel olarak ayrıldığı, bir firmanın kendi bölgesinde Sağlık Uygulama
Tebliği (SUT) fiyatlarından ürün teklif ettiği, bir başka bölgeden teklif istendiğinde
ise daha yüksek bir fiyat verildiği veya bölgede farklı bir bayi bulunması nedeniyle
teklif verilmediği ve bu örneklerin sık sık yaşandığı
ifade edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 29.05.2017 tarih ve 3744 sayı ile
giren başvuru üzerine hazırlanan 05.07.2017 tarihli ve 2017-3-43/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu’nun görüşülmesi sonucunda, 13.07.2017 tarih ve 17-22/355-M sayı ile
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 17.10.2017
tarih ve 2017-3-43/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Spectranetics marka flexibil lead çıkarma
kilitleme stilesi ile aynı marka flexibil lead çıkarma mekanik dilatör temini alanında faaliyet
gösteren teşebbüslerin bölge paylaşımı yaptıkları iddiası ile ilgili olarak 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) İlk inceleme sürecinde İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma
Hastanesi yetkililerinden istenilen bilgi Kurum kayıtlarına 04.07.2017 tarih ve 4741 sayı
ile intikal etmiştir. Söz konusu belgede Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası
(TİTUBB) kayıtlarına yer verilmiş olup, TİTUBB kayıtlarından DELTA’nın şikâyete konu
Spectranetics marka tıbbi sarf malzemelerini LİMA’dan temin ettiği anlaşılmıştır.
(6) Önaraştırma kapsamında, 19.09.2017 tarihinde DELTA, LİMA ve HOLYMED’de yerinde
inceleme yapılmıştır. Buna ek olarak, yerinde inceleme esnasında teşebbüslerden bilgi
talebinde bulunulmuştur. Bu çerçevede, HOLYMED’den gelen cevabi yazı 25.09.2017
tarih ve 6810 sayı; DELTA’dan gelen cevabi yazı 26.09.2017 tarih ve 6831 sayı; LİMA’dan
gelen cevabi yazılar ise 26.09.2017 tarih ve 6835 sayı, 27.09.2017 tarih ve 6843 sayı ve
11.10.2017 tarih ve 7233 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Dosya kapsamında
ayrıca, 19.09.2017 tarihinde İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma
Hastanesi İdari ve Mali Hizmetler Müdür Yardımcısı ile görüşülmüş ve dosya konusuna
yönelik olarak birtakım belgeler alınmıştır.
17-35/549-236
3 / 19
I.1. Taraflar Hakkında Bilgi
I.1.1. Başvuru Sahibi: İzmir İli Güney Bölgesi KHBGS
(7) İzmir İli Güney Bölgesi KHGBS, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna bağlı hastane
birliklerinden biridir. 02.11.2012 tarihinde göreve başlayan İzmir İli Güney Bölgesi
KHGBS, birliğin faaliyet ve işlemlerini denetlemek, yönetim sistemlerini değerlendirmek;
işleyiş ve yönetim süreçlerinin etkililiğini gözetmek; yönetimin, kalitenin ve verimliliğin
geliştirilmesini sağlamak; kaynak ve personel ihtiyaçlarını tespit etmek ve hastaneler
arası koordinasyon ve diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliğini sağlamakla görevlidir. İzmir
İli Güney Bölgesi KHGBS, İzmir Katip Çelebi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İzmir
Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi
Eğitim Araştırma Hastanesi ile Konak Eğitim Diş Hastanesi olmak üzere 4 eğitim-
araştırma; Ödemiş, Tire, Torbalı, Bayındır, Urla, Gaziemir, Seferihisar, Çeşme, Selçuk ve
Kiraz ilçelerinin bulunduğu 10 devlet hastanesi olmak üzere toplam 14 hastanede hizmet
vermektedir.
I.1.2. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.2.1. LİMA
(8) 2005 yılında kurulan LİMA, kalp damar hastalıklarının teşhis ve tedavisine yönelik olarak
(…..) ve Spectranetics marka ürünlerin distribütörlüğünü yapmaktadır. LİMA’nın merkez
ofisi Ankara’da olmak üzere Diyarbakır, Elazığ, Eskişehir, Kayseri ve Tokat illerinde direkt
satış organizasyonu bulunmaktadır. LİMA ile The Spectranetics Corporation arasında
akdedilen distribütörlük sözleşmesi uyarınca LİMA, aralarında dosya konusu ürünlerin de
bulunduğu Spectranetics marka ürünleri Türkiye çapında satmaya yetkilidir. LİMA’nın
ortaklık yapısı İsmail UĞUR %51,50 ve Hamiline Yazılı Hisse Senetleri %48,50
şeklindedir.
I.1.2.2. DELTA
(9) DELTA, kalp ve damar cerrahisine yönelik olarak (…..) ve Spectranetics marka tıbbi sarf
malzemelerinin satışını yapmakta olup, Spectranetics marka tıbbi sarf malzemeleri
özelinde LİMA’nın bayisi konumundadır. Teşebbüs yetkilileri 2016 yılı Haziran ayı
öncesine kadar, söz konusu ürünlerin DELTA tarafından LİMA’dan satın alındığını; anılan
tarih itibarıyla, bahsi geçen ürünlerin DELTA’nın aynı ekonomik bütünlük içinde bulunan
(ortakları aynı olan) Kommed Tıbbi Ürünler Turizm Yatırımları Taşıt Kiralama Hizmetleri
Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (KOMMED) aracılığıyla LİMA’dan satın alınarak DELTA’ya
satıldığını; hastanelere yapılan satışların ise DELTA tarafından gerçekleştirildiğini
belirtmiştir. DELTA’nın hissedarları %50’şer pay sahipliğiyle Yunus AKMEŞE ve Hülya
AKMEŞE’dir.
I.1.2.3. HOLYMED
(10) HOLYMED, kardiyoloji, kalp damar cerrahisi ve girişimsel radyoloji alanlarına yönelik
olarak (…..) ve Spectranetics marka tıbbi sarf malzemelerinin satışını yapmakta olup,
Spectranetics marka tıbbi sarf malzemeleri özelinde LİMA’nın bayisi konumundadır.
HOLYMED’in ortaklık yapısı Münevver YILMAZ HELVACIOĞLU %51 ve Murat
HELVACIOĞLU %49 şeklindedir.
I.2. Dosya Konusu Ürünler Hakkında Bilgi
(11) Kalp ritmi bozuklukları olan kişilerde kalp kasını uyarmak için kalp pili (pacemaker)
kullanılmaktadır. Kalbin elektriksel ileti sisteminin herhangi bir bozukluk nedeniyle
kesintiye uğradığı kişilerde kalp pili, elektriksel uyarılar üreterek kalbin düzenli bir biçimde
çalışmasını sağlamaktadır. Kalp pili, batarya (jeneratör) ve elektrot (kablo/lead) olmak
üzere iki kısımdan oluşmaktadır.
17-35/549-236
4 / 19
(12) Elektrotlar (lead), kalp pili ile kalp arasındaki iletimi sağlayan kablolardır. Kalp pilinin
özelliğine göre bir veya daha fazla elektrot bağlanması gerekebilmektedir. Elektrotların
belirli bir ömrü bulunmamakta olup; elektrodun düzgün çalışmaması, kalp pilinin veya ICD
cihazlarının (ani ve ölümcül olabilecek ritim bozukluklarını saptayan ve saptanan ritim
bozukluğuna göre şok veya düzeltici uyarı vererek ritim bozukluğunu düzelten otomatik
elektroşok cihazları) enfeksiyona yol açması, elektrodun kalbe giden kan akışını
engellemesi yahut elektrodun MRI çekimlerinde görüntülemeyi engellemesi halinde söz
konusu elektrotların vücuttan çıkarılması gerekmektedir. Dosya konusu Spectranetics
marka kilitleme stilesi (lead locking device) ile mekanik dilatörler (rotating dilator sheath)
de bu amaçla kullanılan tek kullanımlık tıbbi sarf malzemeleridir. Hasta sağlığı ve
güvenliği açısından iki ürünün set halinde kullanılması tavsiye edilmektedir.
(13) Kilitleme stilesi, elektrodun bir bütün olarak güvenli bir şekilde vücuttan çıkarılmasını
sağlamak amacıyla kullanılan ve elektrodun içine geçirilen sabitleyici bir üründür.
Kilitleme stilesi, çıkarılması planlanan elektrodun içinden ucuna kadar ilerletilerek tüm
gövdeyi sabitlemeyi sağlamakta ve bu sayede bulunduğu yerden çekilen elektrodun
kopmasını önlemektedir. Bir tabanca şeklinde olan mekanik dilatör ise, elektrodun
dışından geçirilerek, ucundaki bıçak aracılığıyla damar veya dokuları genişletmekte ve
damar veya dokularda oluşmuş yapışıklıkları açarak elektrodu vücuttan güvenli bir
şekilde çıkarmaya yaramaktadır.
(14) Önaraştırma konusu teşebbüslerden, Amerikan menşeli Spectranetics marka flexibil lead
çıkama kilitleme stilesi ile mekanik dilatörler haricinde Türkiye piyasasında yine Amerikan
menşeli Cook marka flexibil lead çıkama kilitleme stilesi ile mekanik dilatörlerin bulunduğu
ve söz konusu marka ürünlerin İstanbul’da yerleşik (…..) tarafından Türkiye’de dağıtıldığı
bilgisi edinilmiştir.
I.3. Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler
I.3.1. DELTA’dan Elde Edilen Bilgiler
(15) Teşebbüs yetkilisi ile gerçekleştirilen görüşmede, dosya konusu Spectranetics marka
ürünlerin Türkiye’de yalnızca LİMA tarafından dağıtıldığı; önceden bu ürünlerin sadece
LİMA tarafından satıldığı, ancak son 2-3 yıldır satışların hem LİMA hem de çeşitli
bölgelerde bulunan bayileri aracılığıyla gerçekleştirildiği belirtilmiştir.
(16) Bunun yanı sıra, DELTA ile LİMA arasında yazılı bir bayilik sözleşmesi bulunmadığı, bayi
kayıtlarının LİMA tarafından yasal zorunluluk gereği TİTUBB sistemi üzerinden yapıldığı,
LİMA’nın Spectranetics marka tıbbi sarf malzemeleri satışını yapan diğer bayilerinin
isimlerinin -DELTA tarafından TİTUBB sistemi üzerinden görülememesi sebebiyle-
bilinmediği, DELTA’nın bulunduğu bölgede yahut yakın çevrede DELTA haricinde bir
bayinin olmadığı, LİMA’nın müşteriler ve bölgeler özelinde herhangi bir yönlendirme ya
da baskısının bulunmadığı, ancak (…..) ve (…..) sebep olacağı maliyetler göz önünde
bulundurularak DELTA’nın genellikle (…..) ve (…..) bölgelerinde faaliyet gösteren
hastanelere satış yaptığı vurgulanmıştır. Bu sebeple farklı bölgelerden gelen tekliflere ya
yanıt verilmediği ya da satış yapılamayacağının yazılı olarak bildirildiği; maliyetler
nedeniyle yaşanılan bu durumun yalnızca DELTA özelinde değil, sektör genelinde
gözlendiği; nitekim şirketlerin maliyetler sebebiyle yakın çevrelerine satış yapmayı tercih
ettiği ifade edilmiştir.
17-35/549-236
5 / 19
(17) Görüşmede ayrıca, DELTA tarafından hastanelere verilen fiyat tekliflerinin aynı ürün
bakımından değişiklik gösterebildiği; bu farklılıkta hastanelerin (…..) ile (…..) önemli rol
oynadığı; (…..) olan hastanelere daha yüksek fiyattan teklif verilebildiği; yine dövizle
tedarik edilen ürünler bakımından, ödeme günündeki döviz kuru esas alınarak teklif
sunulduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda, Spectranetics marka flexibil lead çıkarma kilitleme
stilesi ile aynı marka flexibil lead çıkarma mekanik dilatör satışlarında, hastanelere verilen
fiyat tekliflerinin sarf malzemesinin bedeli yanında teknik servis ücretini de içerdiği; teknik
destek personelinin mutlaka ameliyatlara katılarak doktorları yönlendirmesi ve
bilgilendirmesi ve ayrıca işlem akabinde 6 aylık periyodlar dahilinde hastaların rutin
kontrollerine doktorlarla beraber katılması gerektiği; kontrollerden ek bir ücret alınmadığı
ifade edilmiştir. Bu bağlamda, DELTA’nın maliyetler sebebiyle hastanelere (…..) teklif
vermek durumunda kaldığı, SUT fiyatlarının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından
ödenecek maksimum fiyatları gösterdiği, hastanelerin kabulü halinde uygulamada SUT
fiyatlarının üzerindeki bir fiyattan satış yapılmasının mümkün olduğu, bu durumda aradaki
fiyat farkının hastane tarafından ödendiği vurgulanmıştır.
(18) Görüşmede son olarak, lead çıkarma işleminin SUT uyarınca yalnızca üçüncü basamakta
bulunan hastaneler1 tarafından yapılabileceğinin düzenlendiği, özel hastanelerin bu işlem
için yetkili olmadığı, dolayısıyla şikâyete konu tıbbi sarf malzemelerinin yalnızca üçüncü
basamak hastaneler tarafından Kamu İhale Kanunu uyarınca hastaların durumu ve
hastanenin ihtiyacına göre açık ihale ya da acil durumlarda Kamu İhale Kanunu’nun 22.
maddesinin (f) bendi kapsamında doğrudan temin ile tedarik edildiği belirtilmiştir.
(19) Yukarıdaki hususlara ilaveten, DELTA tarafından gönderilen cevabi yazıda; TİTUBB
sistemi üzerinden yetkili olunan bölgelere ilişkin dokümanlar sunulmuş olup, bu
çerçevede DELTA’nın hâlihazırda (…..) ve (…..) illerinde satış yapmaya yetkili olduğu
görülmüştür. Bu bağlamda, söz konusu bölgelerin DELTA tarafından kolaylıkla hizmet
verilebilen bölgeler olduğu; diğer bölgeler bakımından bayilik taleplerinin bulunmadığı;
zira o bölgelerde hizmet verebilecek yerleşik elemanlarının olmadığı ve söz konusu
bölgelere yapılacak bir hizmetten dolayı katlanılacak ulaşım maliyetinin satış karını aştığı
vurgulanmıştır. Bu çerçevede, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında (2017 yılı bakımından ilk 8
ay) ilgili ürünlerden elde edilen gelirin toplam ciro içindeki payının sırasıyla %(…..),
%(…..) ve %(…..) olduğu ifade edilmiştir.
I.3.2. HOLYMED’den Elde Edilen Bilgiler
(20) Teşebbüs yetkilisi ile gerçekleştirilen görüşmede; Spectranetics marka tıbbi sarf
malzemelerinin LİMA’dan tedarik edildiği, ilgili ürünlerin yalnızca üçüncü basamak sağlık
kuruluşlarındaki işlemlerde kullanılabildiği ve söz konusu ürünlerin hastanelerde anlık
tüketime konu olması sebebiyle ihale usulüyle stoklanabileceği gibi doğrudan temin ile
hızlıca temin edilmesi yoluna da gidilebildiği belirtilmiştir.
1 SUT m. 1.4.2.C. kapsamında, üçüncü basamak resmi sağlık kurumları; Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim
ve araştırma hastaneleri ve özel dal eğitim ve araştırma hastaneleri ile bu hastanelere bağlı semt
poliklinikleri, üniversite hastaneleri ile bu hastanelere bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezleri,
enstitüler ve semt poliklinikleri, üniversitelerin diş hekimliği fakülteleri olarak tanımlanmıştır.
17-35/549-236
6 / 19
(21) Ayrıca, hâlihazırda LİMA’nın hangi illerde ve kaç bayi ile çalıştığının bilinmediği, bir ürün
özelinde bayi olmak isteyen firmaların Sağlık Bakanlığının direktifleri doğrultusunda
TİTUBB sistemi üzerinden LİMA’nın kendilerini yetkilendirmesi için talepte bulunması
gerektiği, ancak bu şekilde ilgili ürünler özelinde ihalelere katılmanın veya doğrudan temin
yöntemiyle tedarikte bulunmanın mümkün olduğu, LİMA’nın istediği firmayı, talep edilen
iller bakımından yetkili bayi olarak atayabildiği, eğer bir ilde bir bayi LİMA tarafından
yetkilendirilmemişse o ilde yer alan hastanelere fiyat teklifinde ve ürün satışında
bulunamadığı belirtilmiştir. Bu kapsamda, HOLYMED’in Spectranetics marka ürünleri
(…..) satmaya yetkili olduğu, ancak geçmiş tecrübeleri ve personel sayısı nedeniyle (…..)
ve (…..) illerinde ürün satışı ve hizmeti verebildikleri; bugüne kadar (…..) ve (…..) illerinde
yalnızca HOLYMED ile LİMA’nın hastanelere satış yaptığı ve teknik hizmet verdiği ifade
edilmiştir.
(22) Görüşmede ayrıca, sağlık kuruluşlarının tedarik sürecinde SUT kapsamında belirlenen
fiyatların üzerine genellikle çıkamadığı, bununla birlikte 2017 yılında yapılan bir
değişiklikle hastanelerin artık SUT fiyatlarını aşan fiyatlardan da alım yapabildiği ifade
edilmiştir.
(23) Yukarıdaki hususlara ilaveten, HOLYMED tarafından gönderilen cevabi yazıda,
Spectranetics marka tıbbi sarf malzemelerinin yeniden satışı bakımından LİMA ile
hâlihazırda imzalanmış olan herhangi bir yazılı bayilik sözleşmelerinin bulunmadığı;
devletin kurduğu resmi sistemler üzerinden yapılan yetkilendirmeler doğrultusunda
bayiliklerin oluştuğu ve hastanelere satışların gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Bunun yanı
sıra, lead çıkarma işleminin acil vaka olması sebebiyle, HOLYMED’in hastanelere teklif
sunabilmesinin ve satış yapmasının söz konusu ürünlerin LİMA’nın stoğunda
bulunmasına bağlı olduğu; vücuttan lead çıkarma işlemini doktorların tek başlarına
yapmadıkları, bu işlemi yapan doktorların mutlaka yanlarında teknik destek personeli
bulundurduğu; HOLYMED’in de söz konusu işlemler bakımından hastanelere teknik
destek sunduğu; HOLYMED’in (…..) bakımından yetkilendirilmesine karşın, (…..) gibi
nedenlerle (…..)’ye hizmet vermesinin mümkün olmadığı ve bunun bir şirket politikası
olarak da tercih edilmesinin rasyonel bulunmadığı, nitekim 2015, 2016 ve 2017 yıllarında
(2017 yılı bakımından ilk 8 ay) ilgili ürünlerden elde edilen gelirin toplam ciro içindeki
payının sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..) olduğu ifade edilmiştir.
I.3.3. LİMA’dan Elde Edilen Bilgiler
(24) LİMA tarafından gönderilen cevabi yazıda; bayiler ile LİMA arasında herhangi bir yazılı
sözleşmenin bulunmadığı, bayilerin hastanelere ürünleri fatura edebilmesi için distribütör
firma tarafından TİTUBB veya Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden bayi yetkilendirmesi
yapılmasının bir zorunluluk olduğu, Spectranetics marka tıbbi sarf malzemeleri
bakımından LİMA’nın (…..) için satış yetkisi olmasına karşın LİMA’nın Türkiye’nin her iline
tek başına hizmet vermesinin mümkün olmadığı, lead çıkarma işlemlerinde hekimlerin
yanı sıra teknik personelin de bulunmasının gerektiği, teknik personelin farklı illerde
hizmet vermesinin (…..) anlamına geldiği, bu nedenle LİMA’nın ulaşamadığı illerde kendi
teknik ekibini oluşturmuş bayiler aracılığıyla satış yaptığı, stokta ürün olması veya ithalat
sürecinde bir sıkıntı yaşanmaması durumunda, LİMA’nın doğrudan veya bayileri
aracılığıyla hastanelere satış gerçekleştirdiği belirtilmiştir.
17-35/549-236
7 / 19
(25) Hâlihazırda LİMA’nın Spectranetics marka tıbbi sarf malzemeleri satışını gerçekleştiren
bayilerinin (…..), DELTA/KOMMED, HOLYMED, (…..) ve (…..) olduğu, anılan bayilerin
yurt içinde satış yapmaya yetkili olduğu bölgelerin ise aşağıdaki tabloda gösterilen şekilde
olduğu ifade edilmiştir.
Tablo 1- Bayiler ve Satış Yapmaya Yetkili Oldukları Bölgeler2
Bayi Adı Bulunduğu İl Satış Yapmaya Yetkili Olduğu Bölge
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
(26) LİMA tarafından ayrıca, SUT Ek-3/H uyarınca, lead çıkarma işlemlerinde kullanılacak
kilitleme stilelerinin KR2020 koduyla güncel fiyatlarının 835 TL (KDV hariç), mekanik
dilatörlerin ise KR1193 koduyla 6.000 TL (KDV hariç) olarak belirlendiği; söz konusu
ürünlerin yalnızca üçüncü basamak hastanelerde tedavi gören hastalarda kullanılması
durumunda bedelinin SGK tarafından karşılandığı; bahsi geçen ürünlerin özel
hastanelerde kullanılması durumunda ise, bedelinin SGK tarafından karşılanmadığı ve
ürün bedelinin hastadan alındığı ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra, doğrudan temin
usulünde veya ihale ile yapılan alımlarda firma ile hastane arasında sözleşme
düzenlendiği; devlet ve üniversite hastanelerinde genellikle lead çıkarma işlemi için
doğrudan temin yoluyla alım yapıldığı, döner sermaye ya da satın alma birimlerinin onayı
doğrultusunda ürünlerin hastanelere teslim edilerek faturalandırıldığı; ödeme vadesinin
devlet hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde ortalama (…..), üniversite
hastanelerinde yaklaşık (…..), özel hastanelerde ise ortalama (…..) ay olduğu
belirtilmiştir.
(27) LİMA tarafından son olarak, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında (2017 yılı bakımından ilk 8 ay)
ilgili ürünlerden elde edilen gelirin toplam ciro içindeki payının sırasıyla %(…..), %(…..)
ve %(…..) olduğu ifade edilmiştir.
I.4. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(28) DELTA’da yapılan yerinde incelemede, DELTA’nın 2017 yılı Ağustos ayında
Spectranetics marka flexibil lead çıkarma kilitleme stilesi ve mekanik dilatörler
bakımından (…..)’ne yapmış olduğu fiyat teklifi elde edilmiştir.
(29) HOLYMED’de yapılan yerinde incelemede, HOLYMED’in 2015 yılında çeşitli tarihlerde
Spectranetics marka flexibil lead çıkarma kilitleme stilesi ve mekanik dilatörler
bakımından (…..)’ne yapmış olduğu fiyat teklifleri elde edilmiştir.
2 LİMA’nın bayilerinden (…..)’ta faaliyet gösterdiğinden ve TİTUBB bayilik sistemi üzerinden
yetkilendirilmediğinden, ilgili bayiye bu tabloda yer verilmemiştir.
17-35/549-236
8 / 19
(30) LİMA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, Genel Müdür Yardımcısı (…..) (LİMA)
tarafından 30.12.2014 tarihinde Muhasebe Müdürü (…..) (DELTA), (…..) (LİMA), (…..)
(LİMA) ve bilgi olarak ise Genel Müdür (…..) (LİMA) ve Genel Müdür (…..)’ye (DELTA)
gönderilen “Lead Çıkarma Doğrudan Temin” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler
bulunmaktadır:
“(…..) Hanım Merhaba,
Aşağıdaki 22F alıma teklif veriyor musunuz. Bilgi verirseniz sevinirim
(…..)
S. No Cinsi Miktar Birim
42 Lead Çıkarma Mekanik Dilatör 25 Adet
43 Lead Çıkarma Kilitleme Stilesi 25 Adet ”
Söz konusu e-postaya cevaben aynı tarihte, Genel Müdür (…..) (DELTA) tarafından
Genel Müdür Yardımcısı (…..)’a (LİMA) gönderilen e-postada ise, aşağıdaki ifadeye yer
verilmektedir:
“(…..)Hanım,
(…..) yaklaşık maliyet talebi biz verdik.”
(31) LİMA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, Genel Müdür Yardımcısı (…..) (LİMA)
tarafından 17.12.2015 tarihinde holymed@(…..), (…..) (LİMA), İhale ve Fiyatlandırma
Sorumlusu (…..)’e (LİMA) ve bilgi olarak ise Genel Müdür (…..)’a (LİMA) gönderilen
“(…..)22F” konulu e-postada aşağıdaki ifade bulunmaktadır:
“(…..) Bey Merhaba,
22.12.2015 (…..) 22F alımı için sarı ile işaretlediğim kalemlere teklif verebilirsiniz.
Fiyatlar3 ile ilgili daha sonra bilgi vereceğim.
İhale Listesi
Sıra Cinsi Miktarı Birim Açıklama
… … … … …
31 kalp pili elektrodu Çıkarılması İçin
Lazer, Rf Veya Mekanik Cihazlar
(TIGHTRAIL)4
5 Adet Kr1193
… … … … …
37 kalp pili elektrodu Çıkarılması İçin
Kilitleyici Stile (LLD5)
6 Adet Kr2020
… … … …
(32) LİMA’da yapılan yerinde incelemede, LİMA’nın 09.05.2016 tarihinde (…..) ile imzalamış
olduğu sözleşmenin bir örneği temin edilmiş olup, söz konusu sözleşmeden ilgili
hastanenin Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (f) bendi uyarınca doğrudan temin
yoluyla güncel SUT fiyatlarından Spectranetics marka 30 adet flexibil lead çıkarma
kilitleme stilesi ile 20 adet mekanik dilatör satın aldığı anlaşılmaktadır.
3 Bayinin alış fiyatları kastedilmektedir.
4 Spectranetics marka flexibil lead çıkarma mekanik dilatörün ismi “Tightrail Rotating Dilator Sheath” olarak
geçmektedir.
5 “Lead locking device” kilitleme stilesini ifade etmektedir.
17-35/549-236
9 / 19
(33) LİMA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..)
(LİMA) tarafından 11.04.2017 tarihinde Genel Müdür (…..) (LİMA), Genel Müdür
Yardımcısı (…..) (LİMA) ve İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..)’ye (LİMA) gönderilen
“(…..) İhaleleri Hakkında” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:
“25.04.2017 tarihinde (…..)’nde ise 6 adet Tightrail alımı bulunuyor. Şartnamede
özellikli bir madde bulunmuyor.
Ödeme vadesi hastaneden aldığımız bilgi doğrultusunda (…..) gün aralığında
değişmektedir.
…
(…..)
S. No Cinsi Miktar Birim
… … … …
1 Kalıcı Pace Maker6 Lead Çıkarma
Genel Kilitleme Stilesi
6 Adet
1 Kalıcı Pace Maker Lead Çıkarma
Mekanik Dilatör
6 Adet
… … … …
(…..)’nin ise aşağıda detayları bulunan ihalesinde Lead Çıkartma ürünlerine ait 2
adet Tightrail, 4 adet LLD alımı bulunuyor. Şartname birebir bize uygun.
…
Ödeme vadesi ise hastaneden aldığımız bilgi doğrultusunda (…..) gündür.
(…..)
S. No Cinsi Miktar Birim
… … … …
61 Kalp Pili Elektrodu Çıkarılması İçin
Lazer, Rf Veya Mekanik Cihazlar7
2 Adet
62 Kalp Pili Elektrodu Çıkarılması İçin
Kilitleyici Stile
4 Adet
Bilgilerinize,”
(34) LİMA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, Genel Müdür Yardımcısı (…..) (LİMA)
tarafından 11.04.2017 tarihinde Muhasebe Müdürü (…..)’a (DELTA) ve bilgi olarak ise
Genel Müdür (…..) (LİMA) ve Genel Müdür (…..)’ye (DELTA) gönderilen “(…..) İhalesi
Hk” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:
“(…..)Hanım Merhaba,
Bu ihaleye iştirak edecekmisiniz. 2017 yılında revize ettiğimiz lead çıkarma alış
fiyatlarınızı göz önünde bulundurarak teklif verebilirsiniz.
(…..)
S. No Cinsi Miktar Birim
… … … …
1 Kalıcı Pace Maker Lead Çıkarma
Genel Kilitleme Stilesi
6 Adet
1 Kalıcı Pace Maker Lead Çıkarma
Mekanik Dilatör
6 Adet
… … … … ”
6 Kalp pili.
7 Mekanik dilatörler bu gruba girmektedir.
17-35/549-236
10 / 19
(35) LİMA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..)
(LİMA) tarafından 01.06.2017 tarihinde (…..) (KARDİYO TEKNİK), (…..) (KARDİYO
TEKNİK), İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..)’e (LİMA) ve bilgi olarak ise Genel
Müdür (…..) (LİMA), Genel Müdür Yardımcısı (…..)’a (LİMA) gönderilen “(…..) İhalesi
Hakkında” konulu e-postada aşağıdaki ifadeye yer verilmektedir:
“(…..) Bey merhaba,
06.06.2017 tarihli (…..)’nin aşağıda sarı ile işaretli kalemlerine iştirakınız
konusunda bilgi vermenizi rica ediyorum.
(…..)
S. No Cinsi Miktar Birim
1 Kalıcı Kalp Pili Elektrodu İçin Mekanik
Rotasyonel Dilatör
8 Adet
… … … …
2 Kalıcı Kalp Pili Elektrodu Kilitleme
Stilesi
8 Adet
… … … …
İyi çalışmalar,”
(36) Söz konusu e-postaya cevaben aynı tarihte, (…..) (KARDİYO TEKNİK) tarafından İhale
ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..)’ye (LİMA) ve bilgi olarak ise (…..) (KARDİYO TEKNİK),
İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..) (LİMA), Genel Müdür (…..) (LİMA), Genel Müdür
Yardımcısı (…..)’a (LİMA) gönderilen e-postada ise şu ifadeye yer verilmektedir:
“İhaleye iştirak edeceğiz…”
(37) Bunun üzerine İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..) (LİMA) tarafından 02.06.2017
tarihinde (…..) (KARDİYO TEKNİK), (…..) (KARDİYO TEKNİK), İhale ve Fiyatlandırma
Sorumlusu (…..)’e (LİMA) ve bilgi olarak ise Genel Müdür (…..) (LİMA), Genel Müdür
Yardımcısı (…..)’a (LİMA) gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..)Bey merhaba,
Alış fiyatlarınız Tightrail için (…..) TL, LLD için (…..) TL olup ürünler birebir temin
edilecektir…”
(38) LİMA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..)
(LİMA) tarafından 16.08.2017 tarihinde (…..)’a (LİMA) gönderilen “(…..) Lead Extraction
İstemi Hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir:
“(…..) Bey Merhaba,
(…..)’nin Lead Çıkarma ürünlerine ait istemi yayınlanmış, 15 adet stile, 5 adet ise
lead çıkarma seti olarak alıma çıkılmış.
Teklifimizi tightrail için (…..), kilitleme stilesi için ise (…..) TL’den hazırlayıp
göndereceğim, şayet fiyat yüksek bulunduğu için alım yapılamazsa hastane ile
görüşüp adetleri bire bir düzenletmemiz gerekebilir.
Son teklif tarihi ise 18.08.2017
Bilgilerinize,”
17-35/549-236
11 / 19
(39) Aynı tarihte söz konusu e-postaya cevaben (…..) (LİMA) tarafından İhale ve
Fiyatlandırma Sorumlusu (…..)’e (LİMA) ve bilgi olarak ise (…..) (LİMA), Genel Müdür
(…..) (LİMA), İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..) (LİMA), Genel Müdür Yardımcısı
(…..) (LİMA) ve (…..)’a (LİMA) gönderilen e-postada ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Ok
Bilgimiz var
Aynen dediğin gibi teklif veriyoruz”
(40) LİMA’da yapılan yerinde incelemede, LİMA’nın 03.08.2017 tarihinde (…..)’ne sunduğu
fiyat teklifinin bir örneği temin edilmiş olup, (…..) Spectranetics marka 1 adet flexibil lead
çıkarma kilitleme stilesi ile 1 adet mekanik dilatör için teklifte bulunduğu görülmektedir.
(41) LİMA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, Satış ve Tanıtım Sorumlusu (…..)
(LİMA) tarafından 15.08.2017 tarihinde İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..) (LİMA),
İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..)’ye (LİMA) ve bilgi olarak ise Genel Müdür (…..)
(LİMA) ve Genel Müdür Yardımcısı (…..)’a (LİMA) gönderilen “(…..) KARDİYOLOJİ 22F
İÇİN” konulu e-postada aşağıdaki ifade yer almaktadır:
“Merhaba (…..) hnm
Bizi ilgilendiren 12. kalem lead extraion’dur. son teklif tarihi 17.08.17’dir.
tşkler. iyi çalışmalar.”
(42) Söz konusu e-postaya cevaben İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..) (LİMA)
tarafından Satış ve Tanıtım Sorumlusu (…..) (LİMA), İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu
(…..)’ye (LİMA) ve bilgi olarak ise Genel Müdür (…..) (LİMA) ve Genel Müdür Yardımcısı
(…..)’a (LİMA) gönderilen e-postada ise şu ifadelere yer verilmektedir:
“Merhaba (…..)Bey,
Mailinizde ek mevcut değil ama sanıyorum aşağıdaki alımdan bahsediyorsunuz,
1er adet olarak alıma çıkılmış, şartnameler bize ait
Yarın teklifimizi gönderip bilgi vereceğim
Takibiniz için teşekkürler, iyi çalışmalar
(…..)
Kısım 12. Pace Lead Çıkarma Sistemi
1 Kalp Pili Elektrodu Çıkarılması İçin Kilit
Stile
1 Adet
2 Kalp Pili Elektrodu Çık. İçin Lazer, Rf
Veya Mek. Cihaz.
1 Adet
(43) Bunun üzerine, İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..) (LİMA) tarafından 17.08.2017
tarihinde Satış ve Tanıtım Sorumlusu (…..) (LİMA), İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu
(…..)’ye (LİMA) ve bilgi olarak ise Genel Müdür (…..) (LİMA) ve Genel Müdür Yardımcısı
(…..)’a (LİMA) gönderilen e-postada ise aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:
“(…..)Bey Merhaba,
Teklifimiz ekteki şekilde gönderilmiştir. Bildiğiniz üzere kurumun ödeme vadesi
oldukça uzun bu doğrultuda fiyatımız gönderilmiştir.
Ayrıca 21.08.2017 tarihli olarak ta ayrı bir dosya ile yine aynı şekilde alıma
çıkmışlar
Bilginize,”
17-35/549-236
12 / 19
(44) LİMA’da yapılan yerinde incelemede, LİMA’nın 18.08.2017 tarihinde (…..)’da bulunan
(…..)’ne sunduğu fiyat teklifinin bir örneği temin edilmiş olup, söz konusu fiyat teklifinden
Spectranetics marka 15 adet flexibil lead çıkarma kilitleme stilesi ile 5 adet mekanik dilatör
için teklifte bulunulduğu görülmektedir.
(45) LİMA’da yapılan yerinde incelemede, İhale ve Fiyatlandırma Sorumlusu (…..)’in (LİMA)
bilgisayarından (…..), Spectranetics, (…..) marka tıbbi sarf malzemeleri bakımından
LİMA’nın ve/veya ilgili markalar özelindeki bayilerinin satış yaptığı illeri içeren bir liste elde
edilmiştir. Bu çerçevede, ilgili belgede Spectranetics marka tıbbi sarf malzemeleri
bakımından LİMA’nın satış yaptığı illere yer verilmiş olup, söz konusu illerin (…..) ve (…..)
olarak sıralandığı görülmektedir.
I.5. Değerlendirme
(46) Başvuru konusu şikâyet incelendiğinde, Spectranetics marka flexibil lead çıkarma
kilitleme stilesi ile aynı marka flexibil lead çıkarma mekanik dilatör temini alanında faaliyet
gösteren teşebbüslerin bölge paylaşımı yaptıklarının iddia edildiği görülmektedir. 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu
etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar
yasaklanmıştır. Bu çerçevede, anılan hükmün (b) bendinde, mal veya hizmet
piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının
paylaşılması ya da kontrolü bir rekabet ihlali olarak sayılmıştır. Dolayısıyla başvuru
konusu iddianın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında incelenmesi
gerekmektedir.
(47) Önaraştırma kapsamında başvuruda ismi geçen LİMA, DELTA ve HOLYMED’de yapılan
yerinde incelemelerde, LİMA’nın Spectranetics marka ürünlerin Türkiye çapında tek
yetkili distribütörü ve DELTA ile HOLYMED’in ise söz konusu ürünler bakımından
LİMA’nın bayisi konumunda olduğu görülmüş, LİMA’nın aynı zamanda dosya konusu
ürünler bakımından hastanelere doğrudan teklifte bulunduğu ve satış yaptığı bilgisi de
edinilmiştir.
(48) Önaraştırma kapsamında ilk olarak, teşebbüsler arasında yatay olarak bir bölge
paylaşımı yapılıp yapılmadığının tespiti önem arz etmektedir. Yerinde inceleme belgeleri
incelendiğinde, bayiler arasında herhangi bir yazışmaya rastlanmadığı, bayiler ile
LİMA’nın hastanelere sunduğu/sunmayı planladığı bazı tekliflerin, bayiler ile LİMA
arasında bayilik ilişkisinden doğan birtakım yazışmaların ve son olarak ise LİMA’nın
Spectranetics marka ürünleri fiilen sattığı illeri içeren bir listenin elde edildiği
görülmektedir. Bu bağlamda, bölge paylaşımı iddiasına yönelik olarak teşebbüsler
arasında yatay anlamda rekabeti kısıtlayıcı nitelikte herhangi bir delil tespit edilememiştir.
17-35/549-236
13 / 19
(49) Diğer yandan, 4054 sayılı Kanun kapsamında, belirli şartlar altında, distribütörün
bayilerine bölge ve müşteri kısıtlaması getirmesi dikey bir rekabet ihlali olarak
değerlendirilebilecektir. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin
(2002/2 sayılı Tebliğ) 4. maddesinde aşağıdaki hükme yer verilmiştir:
“Aşağıda sayılan rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan
sınırlamaları içeren dikey anlaşmalar bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten
yararlanamaz.
(a) …
(b) Aşağıdaki haller dışında, alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı
bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi.
1. Alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla, sağlayıcı
tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da
münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması…”
(50) Bu doğrultuda, sağlayıcı teşebbüs, kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır
bölgeye ya da müşteri grubuna yapılacak aktif satışları kısıtlayabilmekte; ancak bu
bölgeye veya müşteri grubuna yapılacak pasif satışların kısıtlanması ise anlaşmayı grup
muafiyeti dışına çıkartan bir ihlal olarak değerlendirilmektedir. Dikey Anlaşmalara İlişkin
Kılavuz’da belirtildiği üzere, alıcıların satış yaptığı bölge veya müşteri grubunun münhasır
olarak değerlendirilmesi için, o bölge veya müşteri grubuna sadece tek bir alıcının veya
sadece sağlayıcının kendisinin aktif olarak satış yapıyor olması gerekmektedir. Başka bir
ifadeyle, belirli bir bölgeye veya müşteri grubuna aktif olarak satış yapan teşebbüs sayısı
iki veya daha fazla ise o bölge veya müşteri grubu artık münhasır değildir. Bu tür “serbest”
bölge veya müşteri grubundaki müşterilere herhangi bir alıcı dilediği gibi aktif olarak satış
yapabilmelidir. Dolayısıyla, münhasır bölge veya müşteri grubu belirlenmediği
durumlarda, alıcılar üzerine aktif satış yasağı getirilmesi ihlal teşkil edecektir.
(51) Önaraştırma kapsamında elde edilen bilgilerden, LİMA ile bayileri arasında yazılı bir
bayilik sözleşmesi bulunmadığı; bayi olmak isteyen firmaların yasal zorunluluk gereği
TİTUBB (eski sistem) ve ÜTS (yeni sistem) üzerinden satış yapmak istediği illeri ve
ürünler ile bayilik başlangıç ve bitiş tarihini seçerek bayilik başvurusunda bulunması
gerektiği; aksi halde hastanelere satış yapmalarının ve faaliyetlerini sürdürmelerinin yasal
olarak mümkün olmadığı; bayilik başvurularının, firmaların talep ettiği iller doğrultusunda,
LİMA tarafından TİTUBB ve ÜTS sistemleri üzerinden onaylandığı; bayilik talebinin veya
bayilerin satış yapmak istedikleri illerin onaylanıp onaylanmamasının LİMA’nın takdirinde
olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, örnek teşkil etmesi bakımından, DELTA’nın TİTUBB
üzerinden yapılmış bayilik kaydına aşağıda yer verilmiştir.
Şekil 1: DELTA’nın Bayilik Kaydı
(…..TİCARİ SIR…..)
(52) Tablo-1’e bakıldığında, TİTUBB bayilik başvuru formları doğrultusunda bazı bayilerin tüm
illerde, bazı bayilerin ise sınırlı sayıda ilde satış yapmaya yetkili olduğu; bayilerin bölgeleri
arasında kesişme olması sebebiyle bayilere münhasır bölgeler ayrılmadığı görülmektedir.
Bu noktada, LİMA’nın bayilerine münhasır bölge tahsis etmediği dikkate alındığında,
bayilere aktif veya pasif satış yasağı getirilip getirilmediği hususu önem kazanmaktadır.
17-35/549-236
14 / 19
(53) LİMA ile bayileri arasında yazılı bir bayilik sözleşmesi olmadığından, LİMA’nın bayilerini
herhangi bir aktif ya da pasif satış yasağı yükümlülüğü altına aldığından bahsetmek
mümkün değildir. Diğer yandan, TİTUBB ve ÜTS üzerinden bayiliği resmiyet kazanan
firmaların yalnızca yetkili oldukları illerde satış yapabildikleri, söz konusu bölgeler
dışından gelen taleplere -yetkili olmamaları nedeniyle- karşılık veremedikleri
bilinmektedir. Her ne kadar, bir bayiye yetkili olduğu bölge dışından ürün talebinde
bulunulduğunda, bayinin TİTUBB veya ÜTS üzerinden satış yapmak istediği yeni iller için
distribütörden talepte bulunması mümkünse de8, yeni iller bakımından bayinin
yetkilendirilip yetkilendirilmeyeceği hususunun yine distribütörün takdirinde olduğu
anlaşılmıştır. Yerinde incelemede elde edilen, LİMA ve bayileri arasında geçen ve bayilik
ilişkisinden kaynaklandığı tespit edilen yazışmalara bakıldığında, LİMA’nın dönem dönem
bayilerine satış yapmaya yetkili oldukları bölgelerde ilana çıkılan ihalelere veya doğrudan
temin usulüyle yapılacak alımlara teklif verip vermeyeceklerini sorduğu; ilgili ürünlerin
LİMA’nın stoğunda bulunması durumunda, bayilerin hastanelere teklifte bulunabildiği;
bayilerin hastanelere teklifte bulunmayı planlaması halinde, ilgili ürünler bakımından bayi
alış fiyatlarının LİMA tarafından bayilere bildirildiği tespit edilmiştir. Dosya kapsamında,
LİMA’nın bayilere kendi yetkili oldukları bölgelerde ilana çıkılan ihalelere veya doğrudan
temin usulüyle yapılacak alımlara teklif verip vermeyeceklerini sormasının nedeninin ise,
LİMA’nın fiilen her bölgeye hizmet vermesinin mümkün olmaması sebebiyle, bayileri
aracılığıyla ürünlerinin ilgili bölgelerde satışının yapılıp yapılmadığının takibi olduğu
anlaşılmıştır. Dolayısıyla, önaraştırma kapsamında LİMA’nın satış yapılacak bölgeler
bakımından bayilerini yönlendirdiği yahut bayilerine baskı yaptığı yönünde herhangi bir
delil elde edilememiştir. Bir başka ifadeyle, LİMA’nın bayilerine rekabet mevzuatına aykırı
bir şekilde bölge kısıtlaması getirdiğine dair herhangi bir emareye rastlanmamıştır.
(54) Teşebbüslerden elde edilen bilgilerden, vücuttan kalp pili elektrodu çıkarılması işleminde
kullanılacak ürün bedelinin SGK tarafından karşılanabilmesi için, bu işlemin SUT uyarınca
yalnızca üçüncü basamak hastanelerde yapılması gerektiği; aksi takdirde ürün bedelinin
SGK tarafından karşılanmadığı ve hastadan alındığı; bayilerin hastanelere sattığı ürünler
bakımından satış işlemiyle birlikte bayi ve hastane arasındaki ilişkinin sona ermediği;
hastanelere yapılan tekliflerdeki bedelin, ürün bedelinin yanı sıra servis ücretini de
kapsadığı; bayi bünyesinde çalışan teknik personelin ameliyatlarda mutlaka hazır
bulunarak doktorlar tarafından gelecek teknik sorulara cevap vermesi ve doktorları
yönlendirmesi gerektiği; hatta işlem akabinde hastaların 6 aylık rutin kontrollerine de
teknik personelin doktorun yanında katılması gerektiği; dolayısıyla, bayilerin bünyelerinde
çalıştırdıkları teknik personel sayısının yetersizliği, ulaşım ve konaklama masraflarının
yüksek olması, hastanelerin SUT fiyatlarından alım yapmak istemesi, ürün karlılığının
düşüklüğü gibi sebeplerle bayilerin -TİTUBB ve ÜTS üzerinden tüm iller için
yetkilendirilmiş olsa da- fiilen her bölgeye hizmet veremediği; bayilerin genellikle
kendilerine yakın bölgelerde ve ikili ilişkilerinin iyi olduğu hastanelerde satış yapmayı
tercih ettiği anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, fiiliyatta aynı bölgede bulunan hastanelere
sunulan tekliflerin dahi farklılaşabildiği, zira bu farklılık bakımından, hastanelerin ödeme
vadelerinin uzun olmasının ve döviz kuru dalgalanmalarının önemli etkiye sahip olduğu
görülmüştür. Aynı hususların, yalnızca bayiler özelinde değil, LİMA açısından da geçerli
olduğu önaraştırma kapsamında tespit edilmiştir.
8 Bu kapsamda, yerinde incelemeler esnasında, bu yönde bir talebin olması halinde sistem üzerinden
distribütörün hesabına bir uyarı düştüğü ve distribütörün talep edilen yeni bölge bakımından isterse o an
ilgili bayiye yetki verebileceği, yetki verme işleminin çok kısa bir sürede gerçekleştirilebildiği belirtilmiştir.
17-35/549-236
15 / 19
(55) Dosya konusu ürünler bakımından9, LİMA tarafından gönderilen cevabi yazıdan; LİMA
tarafından son 3 yılda Spectranetics marka flexibil lead çıkarma kilitleme stilesi
(+M20451806205) satışlarının çok büyük oranda doğrudan temin usulüyle (…..) ve
(…..)’da bulunan hastanelere yapıldığı; (…..) ili sınırları içinde bulunan hastanelere
yapılan satışların ağırlıkta olduğu ve söz konusu satışların (…..) görülmektedir. Diğer
yandan, Spectranetics marka flexibil lead çıkarma mekanik dilatör (+M2045455091C ve
+M20454551115) ürünlerinin son üç yıla ait satış verilerine bakıldığında da benzer durum
göze çarpmaktadır. Yine satışlar bakımından (…..) ili sınırları içinde yer alan hastanelerin
çoğunlukta olduğu; satışların (…..) haricinde, (…..) illerine gerçekleştirildiği; ağırlıklı
olarak doğrudan temin satış yönteminin tercih edildiği ve satış fiyatlarının (…..) seyrettiği
görülmektedir.
(56) 2015 ila 2017 yılları arasında, DELTA tarafından hastanelere yapılan satışlar
incelendiğinde ise, satışların (…..) ve (…..) hastanelere büyük oranda doğrudan temin
usulüyle gerçekleştirildiği, fiyatların da genel olarak (…..) seyrettiği, ancak (…..) flexibil
lead çıkarma kilitleme stileleri ile mekanik dilatörlerin (…..) satıldığı anlaşılmaktadır.
Tablo 2- DELTA Tarafından Yapılan Satışlar
Küresel Ürün
Numarası
Ürün
Açıklaması
Satış
Tarihi
Müşteri Adı
Müşterinin
Bulunduğu
İl
Birim Satış
Fiyatı (KDV
Hariç -TL)
Satış Şekli
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
18.3.2015 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
18.3.2015 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
12.5.2015 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
12.5.2015 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20454551115
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
29.2.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
2.2.2017 (…..) (…..) (…..) İhale
9 Başvuru konusu iddialar, +M20451806205 küresel ürün numaralı Spectranetics marka flexibil lead
çıkarma kilitleme stilesi ile +M20454551115 ve +M2045455091C küresel ürün numaralı Spectranetics
marka flexibil lead çıkarma mekanik dilatörlere yönelik olarak belirtildiğinden, satışlar bakımından yalnızca
başvuruda belirtilen küresel ürün numaralarına karşılık gelen malzemeler esas alınmıştır. Nitekim (…..) ile
yapılan telefon görüşmesinde, başvurunun bahsi geçen ürünlerle sınırlı olduğu hususu teyit edilmiştir.
Bununla birlikte, teşebbüslerden elde edilen bilgilerden, dosya konusu ürünlerin ölçülerine göre farklı ürün
numaralarına sahip olduğu, dolayısıyla Spectranetics marka flexibil lead çıkarma kilitleme stilesi ile aynı
marka flexibil lead çıkarma mekanik dilatörlerin başvuruda yer alan küresel ürün numaralarıyla ve ölçülerle
sınırlı olmadığı anlaşılmıştır.
17-35/549-236
16 / 19
Tablo 2’nin Devamı
Küresel Ürün
Numarası
Ürün
Açıklaması
Satış
Tarihi
Müşteri Adı
Müşterinin
Bulunduğu
İl
Birim Satış
Fiyatı (KDV
Hariç -TL)
Satış Şekli
+M20454551115
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
28.3.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
28.3.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
12.4.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
12.4.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
5.6.2017 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
11.7.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
25.7.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20454551115
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
25.7.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
25.7.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
(57) HOLYMED tarafından 2015 ila 2017 yılları arasında hastanelere yapılan satışlar
incelendiğinde, satışların (…..) ve (…..) hastanelere genellikle doğrudan temin usulüyle
gerçekleştirildiği, fiyatların da genel olarak (…..) seyrettiği anlaşılmaktadır.
17-35/549-236
17 / 19
Tablo 3- HOLYMED Tarafından Yapılan Satışlar
Küresel Ürün
Numarası
Ürün
Açıklaması
Satış Tarihi Müşteri Adı
Müşterinin
Bulunduğu İl
Birim Satış
Tutarı
(KDV
Hariç- TL)
Satış Şekli
+M20454551115
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
7.7.2015 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
7.7.2015 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20454551115
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
20.10.2015 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
20.10.2015 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
5.11.2015 (…..) (…..) (…..) İhale
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
5.11.2015 (…..) (…..) (…..) İhale
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
23.12.2015 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
23.12.2015 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
29.1.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20454551115
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
29.1.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
6.5.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20454551115
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
6.5.2016 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
17-35/549-236
18 / 19
Tablo 3’ün Devamı
Küresel Ürün
Numarası
Küresel
Ürün
Numarası
Küresel Ürün
Numarası
Küresel
Ürün
Numarası
Küresel Ürün
Numarası
Küresel
Ürün
Numarası
Küresel
Ürün
Numarası
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
6.5.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
16.5.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
7.6.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
7.6.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
23.8.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
23.8.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
27.10.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20454551115
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
27.10.2016 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
9.1.2017 (…..) (…..) (…..) İhale
+M2045455091C
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
9.1.2017 (…..) (…..) (…..) İhale
+M20454551115
Flexibil Lead
Çıkarma
Mekanik
Dilatör
9.3.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
+M20451806205
Flexibil Lead
Çıkarma
Kilitleme
Stilesi
9.3.2017 (…..) (…..) (…..)
Doğrudan
Temin
17-35/549-236
19 / 19
(58) Önaraştırma çerçevesinde yapılan incelemeler ve değerlendirmeler kapsamında, LİMA
ve bayilerinin teknik personel sayısının yetersizliği, ulaşım ve konaklama masraflarının
yüksek olması, hastanelerin SUT fiyatlarından alım yapmak istemesi, ürün karlılığının
düşüklüğü, ilgili ürünlerin satışlarından elde edilen gelirin toplam ciroları içinde (…..) bir
pay tutması, hastanelerin ödeme vadelerinin uzun olması, döviz kurunda yaşanan
dalgalanmalar, hastanelerle süregelen ikili ilişkiler gibi birtakım gerekçelerle, kendilerine
yakın bölgelerde veya belirli hastanelere satış yapmayı tercih ettikleri görülmektedir.
Dolayısıyla, LİMA ve bayilerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine yönelik
herhangi bir bilgi, belge ve bulguya ulaşılamadığından, soruşturma açılmasına gerek
olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(59) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy