T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/352
KARAR NO: 2020/636
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/11/2013
KARAR TARİHİ: 29/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ESAS DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 11. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalıların itiraz ettiğini, davalıların itirazlarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, müvekkili banka ile davalılar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğunu, müvekkili bankanın külli halefi konumunda olduğu ... A.Ş. İle davalı arasında 10.000 TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesi ve 6.887,00 TL bedelli Ek Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, dava konusu alacağın davalıların, sözleşmeden kaynaklı borçlarını kapsadığını, davalıların yetki itirazının da kanuna aykırı olduğunu, müvekkili bankanın Genel Müdürlük ve Merkez Şube adresinin ... olduğunu, iş bu adresinde ... Ticaret Mahkemesi yetkisinde olduğunu, müvekkili bankanın alacağının asıl borçluya verilen ancak takip sırasında meri olmayan teminat mektuplarına uygulanan komisyon ve ferilerinden kaynaklandığını, davalıların işbu banka alacağına ilişkin itirazlarının hukuki mesnedinin bulunmadığını, müvekkili bankanın işbu alacaklarına ilişkin hesabın ihtarname ile katedildiğini tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalıların itirazlarının kaldırılarak takibin devamını, davalıların %40 kötüniyet tazminatı ödemesini, dava masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkili mahkeme ve icra dairelerinin ... Mahkeme ve icra daireleri olduğunu, davaya konu teminat mektubunun iade edilmemesinden dolayı müvekkiline herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, aksine bu olayda alacaklının temerrüdünün bulunduğunu, müvekkilinin teminat mektubunu iade etmek için muhatap aradığını ancak bankanın kapatılmasından dolayı muhatap bulunmadığını, ve İnterbank nezdinde bulunan 3 hesabından birinde 500,00 USD'nin bulunduğunu, bankanın bunu teminat kabul ettiğini, müvekkilinin bu parayı çekemediğini, tüm bu hususların müvekkili tarafından .... 28. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde bir kez daha tekrar edildiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddi ile davacının %40 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
KARŞI DAVA/
Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; esas davaya ilişkin cevaplarının aynen geçerli olduğunu, müvekkilinin davacı karşı davalı uhdesinde kalmış olan 500,00 USD parasının yatırıldığı tarihten bu güne kadar işletilecek dönemlerinde geçerli en yüksek banka mevduat faiz oranlarından işletilecek faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Asıl dava, İİK'nın 67.maddesi uyarınca açılan genel kredi sözleşmesi kapsamında davalı yararına kullandırılan teminat mektubu komisyon bedelinden kaynaklanan nakdi alacağın tahsilini sağlamak amacıyla davalı tarafından yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine, karşı dava ise ... Şubesindeki davalı karşı davacıya ait 3 hesaptan birinde bulunduğu belirtilen 500,00USD yatırıldığı tarihten itibaren işletilecek en yüksek banka mevduat faiz oranları üzerinden faizi ile birlikte tahsiline ilişkin alacak davasıdır.
... 11.İcra Dairesi ... esas sayılı dosya, Genel Kredi Sözleşmeleri, ... 28.Noterliği ...tarihli, ... yevmiye nolu ihtarname sureti, ... 17. Noterliği ... tarihli, ... yevmiye nolu ihtarnamesi, teminat mektup sureti, ... yazı cevapları, davalı ... müzekkere cevapları, ... Bankası T.A.O müzekkere yazı cevapları dosya içerisine alınmış ve tüm dosya kapsamı ve banka kayıtları üzerinde uzman bir bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılmış rapor ve ek raporlar aldırılmış ve deliller toplanmıştır.
... 11.İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; ... ( eski ünvanı ... A.Ş., ... A.Ş. Külli halefi) tarafından ... A.Ş tarafından genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırdığı teminat mektubu komisyon bedeli nedeniyle 3.248,65TL asıl alacak, 52,26 TL ihtarname masrafı, 56,26TL işlemiş gecikme faizi ve 2,80TL BSMV olmak üzere toplam 3.359,97 TL nakdi alacağın tahsili amacıyla davalı asıl borçlu ...' a karşı ilamsız icra takibi yaptığı, davalının süresi içinde borca itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu ve davacı alacaklının İİK 67. maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.Davalı her ne kadar 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığını savunmuş ise de itirazın iptali davası açma süresinin itirazın tebliğ tarihinden başladığı kanunda açıkça belirtilmesi ve de itirazın davacıya tebliği belirlenemediğinden davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı değerlendirilmiştir.
Davalı itirazında; icra dairesinin yetkisine, borca ve faize itiraz etmiş ve de cevap dilekçesinde de mahkememiz yetkisine de itiraz etmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilaf genel kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, alacağın para alacağına ilişkin olduğu gözetilerek TBK 89.maddesi uyarınca para borcunun ifa yerinin alacaklının ikametgahının olduğu ve HMK 10.madde uyarınca sözleşmenin ifa yeri mahkemesi ve icra dairesinin de yetkili olduğunun kabulü gerektiği, buna göre davacı alacaklının kurulu olduğu adresin bağlı olduğu yerin İstanbul İcra Dairelerinin yetkisinde olduğu anlaşılmakla, davalının icra dairesi ve de mahkememiz yetkisine itirazı da yerinde görülmemiştir.
Bankacı Bilirkişi ... 02/06/2014 yılında hazırladığı raporda özetle; davacı bankanın davalı borçlulardan takip tarihi itibarı 47.85 TL asıl alacak, 230,05 TL işlemiş faiz, 13.89 TL BSMV ve 52.26 TL masraf olmak üzere toplam 344.05 TL alacaklı olduğunu, takip tarihinden başlamak üzere 47.85 TL asıl alacak tamamen ödeninceye kadar yıllık %33 oranında temerrüt faizi ve bu faiz üzerinden %5 gider vergisinin davalıdan istenebileceğini, davalı karşı davacının talebinin değerlendirilmesi için teminat mektubunun tanzim edildiği tarih olan 11/05/2001 tarihinden bir gün öncesi ve bir gün sonrasının kasa ve mahsup hareketlerinin tümünün fotokopisinin veya 3 günün kasa ve mahsup hareketlerini gösteren kasa ve mahsup mutabakat listenin sunulması halinde değerlendirme yapılacağını, tarafların %40 inkar tazminatı, masraf, vekalet ücreti ve benzeri diğer taleplerinin ise mahkemenin takdirinde olduğunu bildirmiştir.
Bankacı Bilirkişi ... 14/07/2014 yılında hazırladığı ek raporunda, karşı dava ile ilgili hesapta bulunduğu iddia edilen 500.00 USD'nin banka kayıtlarında varlığına rastlanılmadığını bildirmiştir.
Bankacı Bilirkişi ... 19/10/2015 yılında hazırladığı ek raporunda, karşı dava ile ilgili hesapta özetle; kalan 376,00USD' nin ...' a devredildiğinin görüldüğü, ... bünyesinde birleşen bankalardan olan ...' taki 376,00USD nin 30.10.2001 tarihinde ...Bankası ... Şubesi' ne aktarıldığı, daha sonra iş bu tutarın 28.05.2002 tarihinde davalı tarafından çekildiğinin görüldüğünü ve yatırıldığı iddia edilen 500.00 USD'nin banka kayıtlarında varlığına rastlanılmadığını bildirmiştir.
Bankacı Bilirkişi ... 17/05/2016 yılında hazırladığı ek raporunda, mahkemece sunulan hesap ekstrelerinden dava konusu tutarın hesap kapa açıklaması ile kapatıldığı görülmekle tespit bu hesap ekstrelerinden yapılmış olmakla davalının hesabından yapılan ödemenin kendisi tarafından yapılıp yapılmadığının tespiti ise ... Bankası tarafından sunulacak tediye fişlerinden yapılabileceğini bildirmiştir.
Bankacı Bilirkişi ... 23/09/2016 yılında hazırladığı ek raporunda, özetle önceki raporlardan değişiklik yapmayı gerektirir bir durum olmadığını bildirmiştir.
Bankacı Bilirkişi ... 01/11/2017 yılında hazırladığı ek raporunda, dava dışı... Bankası T.A.O. ... şubesine gidildiğini ve yapılan incelemede 28/05/2002 tarihinde davalı karşı davacı ...'un hesabından vadesiz hesap kapama açıklaması ile kapanan hesabının muhasebe kaydı istenildiğini, tarafına sunulan belgede; 301 VADESİ DTH na (YP) borç kaydı 291 Şubeler Cari Hesabına mahsuben alacak kaydı yapıldığının anlaşıldığını, dolayısıyla hesabın davalı karşı davacı tarafından bu belgeye göre kapatılmadığının anlaşıldığını, hesabın davalı karşı davacı kapatılması halinde 301 hesabı borç 010 kasa hesabına alacak kaydı verilmesi gerektiğini, bu tespitler neticesinde dava dışı bankadan, 291 Şubeler Cari hesabına alacak kaydı yaptığı 376,00 USD nin nasıl kapatıldığının açıklattırılmasının takdirinin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.
Bankacı Bilirkişi ... 24/12/2018 yılında hazırladığı ek raporunda, dava dışı ... Bankası T.A.O. ... şubesine gidildiğini ve yapılan incelemede 28/05/2002 tarihinde davalı karşı davacı ...'un hesabından vadesiz hesap kapama açıklaması ile kapanan hesabının muhasebe kaydı istenildiğini, tarafına verilen şifai cevapta 10 yıllık zamanaşımı dolduğundan belge sunulamayacağını bildirmeleri üzerine mahkemeye hitaben verilen cevabi yazıda da 28/05/2002 yılına ait işlem belgeleri ve tediye fişi ilgili tarih üzerinden 10 yıl zamanaşımı süresi geçmiş olduğundan imha edildiğinin bildirildiğini rapor etmiştir.
Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak; asıl davada, mahkememizce banka kayıtlarının incelenmesi sonucu konusunda uzman bilirkişi tarafından düzenlenen gerekçeli ve denetime olanaklı 02.06.2014 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.
Davacı banka bünyesinde devren birleştirilen ... A.Ş ile davalı asıl borçlu arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine istinaden davalıya teminat mektubu kullandırıldığı ve borcunun ödenmemesi ve sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle banka tarafından hesabın kat edildiği ve ... 17. Noterliği'nin ... tarihli ihtarnamesi ile hesabın kat edildiği ancak davalıya tebliğ edilemediği, bu durumda davalının takiple temerrüde düştüğü tespit edilmiştir.
Davaya esas teşkil eden genel kredi sözleşmesinin 24.maddesinde temerrüt faizinin nasıl belirleneceğinin açıklandığı ve bu maddede ... temerrüt halinde en yüksek kredi faiz oranına veya ileride artırıldığı takdirde artmış en yüksek kredi faiz oranına, bu oranın %50 sinin ilavesi suretiyle bulunacak oran üzerinden temerrüt faizi ve onun gider vergisini müşteri ödemeyi taahhüt eder....denilmiş ve takip tarihinde azami kredi faiz oranının %22 olduğu ve 24.madde gereğince temerrüt faiz oranının %33 olduğu anlaşılmış ve davacının yıllık % 33 oranında temerrüt faizi talebinin yerinde olmadığı kabul edilmiştir.
Davaya konu alacak, banka tarafından davalı lehine verilen 1 adet teminat mektubu komisyon bedelinden oluşmaktadır.Teminat mektubunun 05.09.2007 tarihinde iade edildiği anlaşılmaktadır.Komisyon alacağı da bu tarih baz alınarak belirlenmiştir.
Bankacılık uygulamasında genel olarak teminat mektuplarına uygulanan komisyon oranının her üç ay için %1 olmak üzere yıllık %4 olduğu ve teminat mektupları için üçer aylık dönemde mektup tutarının %1'i oranındaki bu komisyon oranının ve bunun gider vergisinin istenilmesinin rayiçlere uygun olduğu, davacı banka tarafından tüm şubelere gönderilen duyuruda komisyon oranının yıllık %2 olduğu bildirilmekle, 01.05.2002 tarihine kadar %4, bu tarihten sonra ise %2 komisyon oranı uygulanmasının doğru olduğu raporda da bu doğrultuda hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.
Hesaplama neticesinde sonuç olarak bankanın teminat mektubu komisyon bedellerinden kaynaklanan nakdi alacağının takip tarihi itibarıyle 47,85 TL asıl alacak, 230,05 TL işlemiş faiz ve 13,89 TL BSMV ve de 52,26 TL masraf olmak üzere toplam 344,05 TL alacağı olduğu belirlenmekle esas davada davacının davasının kısmen kabulüne, davalının ... 11. İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın 47,85 TL asıl alacak, 230,05 TL işlemiş faiz ve 13,89 TL BSMV ve de 52,26 TL masraf olmak üzere toplam 344,05 TL için iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %33 oranında faiz yürütülmesine ve faize %5 oranında gider vergisi uygulanmasına karar verilmiştir.Her ne kadar komisyon alacağı belirlenebilir nitelikte ise de davalının teminat mektubunu banka kapandığından ibraz edemediği yönündeki savunması ve de bankadan alacaklı olduğu da nazara alınarak inkar tazminatı şartlarının oluşmadığı değerlendirilmekle reddine karar verilmiştir.
Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak; karşı davada, mahkememizce banka kayıtlarının incelenmesi sonucu konusunda uzman bilirkişi tarafından düzenlenen gerekçeli ve denetime olanaklı 01.11.2017 tarihli bilirkişi ek raporuna itibar edilmiştir.Şöyle ki; bilirkişi dava dışı ... Bankası T.A.O. ... şubesine gidildiğini ve yapılan incelemede 28/05/2002 tarihinde davalı karşı davacı ...'un hesabından vadesiz hesap kapama açıklaması ile kapanan hesabının muhasebe kaydı istenildiğini, tarafına sunulan belgede; ... na (...) borç kaydı 291 Şubeler Cari Hesabına mahsuben alacak kaydı yapıldığının anlaşıldığını, dolayısıyla hesabın davalı karşı davacı tarafından bu belgeye göre kapatılmadığının anlaşıldığını, hesabın davalı karşı davacı kapatılması halinde 301 hesabı borç 010 kasa hesabına alacak kaydı verilmesi gerektiğini, bu tespitler neticesinde dava dışı bankadan, 291 Şubeler Cari hesabına alacak kaydı yaptığı 376,00 USD nin nasıl kapatıldığının açıklattırılmasının takdirinin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.Yani karşı davacının belirttiği hesabında 376USD olduğu anlaşılmış ve fakat davacı tarafından bu paranın karşı davacıya ödendiği ispat edilememiş ve yazılan tüm müzekkere cevaplarına rağmen de 376USD' nin karşı davacıya ödendiği tespit edilemediğinden karşı davada karşı davacının davasının kısmen kabulü ile; 376,00 USD nin karşı dava tarihi olan 12/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/a maddesindeki faiziyle birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
ESAS DAVADA;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
Tahsilde tekerrür olmamak üzere,
Davalının ... 11. İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın 47,85 TL asıl alacak, 230,05 TL işlemiş faiz ve 13,89 TL BSMV ve de 52,26 TL masraf olmak üzere toplam 344,05 TL için İPTALİNE,
Takibin bu miktar üzerinden devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %33 oranında faiz yürütülmesine, ve faize %5 oranında gider vergisi uygulanmasına,
Fazlaya dair istemin REDDİNE,
Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 54,40 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 344,05 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.015,92 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 249,30 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 25,52 TL yargılama giderinin davalı karşı davacıdan tahsili ile davacı karşı davalıya verilmesine, bakiye kısmın davacı karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
KARŞI DAVADA;
Karşı davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; 376,00 USD nin karşı dava tarihi olan 12/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/a maddesindeki faiziyle birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,
Davacı karşı davalı harçtan muaf olmakla harç alınmasına yer olmadığına,
Davalı karşı davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın dava tarihindeki TCMB efektif satış döviz kuru Türk Lirası karşılığı üzerinden hesaplanan 768,46 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan tahsili ile davalı karşı davacıya verilmesine,
Davacı karşı davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 253,44 TL vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan tahsili ile davalı karşı davacıya verilmesine,
Davalı karşı davacı tarafından yapılan toplam 550,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 413,59 TL yargılama gideri ile 24,30 TL başvuru harcı, 24,30 TL peşin harç toplamı 462,19 TL'nin davacı karşı davalıdan tahsili ile davalı karşı davacıya verilmesine, bakiye kısmın davalı karşı davacı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen (6100 Sayılı HMK'nın 341. maddesi uyarınca) KESİN nitelikteki karar açıkça okunup anlatıldı. 29/12/2020
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)