T.C.
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/354 Esas
KARAR NO: 2018/580 Karar
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/11/2013
KARAR TARİHİ: 29/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ve ... şubesi ile ... bank nezdindeki hesaplarından 1999-1998 yılları arasında ...bank T.A.Ş. ... şubesine gönderilen havalelerin alıcılarına ödenmediğini ve alıcıların hesabına geçmediğini, bunun yerine havale alıcısının talimatı olmaksızın ve/veya sahte talimatlarla şube nezdindeki ...ve/veya başka ilgisiz şahısların hesaplarına aktarıldığını, acenteye teslim edilen para ve sair menkul kıymetlerinin acente çalışanlarınca sahte belgelerle, usulsüz iş ve işlemlerle mal edinildiğini, zimmetlerine geçirildiğini, söz konusu şahıslar hakkında emniyet ve ... tarafından kapsamlı inceleme başlatıldığını, ... Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı'nca düzenlenen raporda suistimal işlemlerinin gerçekleştiği dönemdeki ... Şube çalışanlarından müdür ... ile cari işlemler sorumlusu ...'in hukuki ve cezai sorumluluğuna ilişkin tespitlerde bulunulduğunu, tüm davalılar hakkında emniyeti suistimal, sahte evrak tanzimi suretiyle dolandırıcılık suçları ile dava açıldığını, dava dışı ... A.Ş. Tarafından müvekkili kuruma karşı müşterilerine yapılan mükerrer ödemenin rücuen tazmini talepli açılan ... 1. ATM'nin 2007/623 E. ve 2009/132 K. sayılı dosyasında verilen ilam üzerine başlatılan ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasına müvekkili kurum tarafından toplam 121.069,31 TL ödeme yapıldığını beyanla, fazlaya ve faize dair hakları saklı kalmak kaydı ile icra dosyasına ödenen paranın ödenme tarihi olan 07/03/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalıların menkul ve gayrimenkul malları ile her türlü hak ve alacakları üzerine teminat şartı aranmaksızın ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıdan ilk tazminatın 2000 yılında istendiğini, ancak davacının davayı rücu etme ihtimali kuvvetle muhtemel olan davanın davalılarına ihbar etmediğini, bu nedenle davanın zamanaşımına uğradığını, bu olaylara neden olan kişinin ... A.Ş.'nin işçisi ... olduğunu, her iki müvekkilinde ana dosyaya konu bankacılık işlemlerinde taraf olmadığını, davacının rücuen tazminat talebini eylemi ile zarara neden olan davalıdan istemesi gerektiğini, davacının ödemiş olduğu faizlerden müvekkillerinin sorumlu tutulamayacağını beyanla, davanın reddine, yargılama giderler ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, doğduğu iddia edilen banka zararı ile tarafıma isnat edilen iş ve eylemler arasında illiyet bağı kurulmadığını, davacının bankacılık soruşturma raporlarını da delil olarak sunduğunu ancak dava dilekçesi ekinde tarafıma göndermediğini, yapılan hiçbir işin sonucunda bireysel menfaat söz konusu olmadığını beyanla, davanın reddine, yargılama giderler ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin gönderilen havaleleri talimat olmaksızın veya sahte talimatla ilgisiz şahıslar hesaplarına aktararak usulsüzlük yaptığı iddiası gerçekleri yansıtmadığını, dava konusu hukuki ihtilafın müvekkilinin ... şubesinde görev yapmadığı tarihlerde meydana geldiğini, dava dilekçesinde anılan dava dışı ... A.Ş. İle davacının arasında görülen alacak davasının tarafımıza ihbar edilmediğini, davanın zamanaşımına uğradığını beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
... 37. İcra Dairesi'nin ... E sayılı dosyası, ... 1. ATM'nin 2007/623 E. ve 2009/132 K. sayılı dosyası, ... Denetleme Dairesi'nin 30/03/2000 tarih ve XI-6/42-4, XIII-13/64-7, XV-15/6-6 sayılı raporu, ... Bankalar Yeminli Murakıpları Başkanlığı'nın 31/05/2001 tarih ve R-3 sayılı raporu, ....bank TAŞ Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 10/12/1999 ve 20/12/1999/13-2 sayılı raporu ve taraflarca dayanılan tüm deliller celp edilmiş, tüm deliller üzerinde konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından inceleme yapılarak rapor düzenlenmiştir.
02/06/2016 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; işbu davada davalılardan rücu edilmesine konu olan, dava dışı ... tarafından kendi ... Acentesi müşterileri adına 1998 ve 1999 yıllarında ...bank ... Şubesi'ne havale edilen nakitlerin, gerçek havale alıcısı hesabına geçirmediklerinden, ... 1. ATM'nin 2007/623 E - 2009/132 K sayılı dosyasında tespit edilen 19.812,66 TL zararın (faizi ve icra dosyası masrafları ile birlikte toplam 121.069,31 TL) işbu davanın davacısı ...'nin ...bank'a atfen ödediği, işbu havalelerin gerçek havale alıcılarına ödenmemesinde davalılardan acente ilgilileri ..., ... ve ... ile yine davalılardan ...bank ... Şubesi müdürü ... (şubede çalıştığı döneme kadar olan kısmından) ile şubenin cari işlerden s sorumlusu ...'in sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Konusunda uzman olan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen gerekçeli ve denetime elverişli rapora mahkememizce itibar edilmiştir.
... 37. İcra Dairesi'nin 2012/5306 E sayılı dosyasının incelenmesinde; İstanbul 1. ATM'nin 2007/623 E - 2009/132 K sayılı ilamının ... A.Ş. Tarafından ...'ye karşı ilamlı icra yoluna 19.812,66 TL asıl alacak, 87.236,35 TL işlemiş faiz, 2.377,52 TL vekalet ücreti, 77,17 TL yargılama masrafı ve 645,99 TL faiz olmak üzere toplam 110.149,69 TL için başvurulduğu, ...'nin 07/03/2012 tarihinde toplam 121.069,31 TL dosya borcunu ödediği görülmüştür.
İstanbul 1. ATM'nin 2007/623 E - 2009/132 K sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ... A.Ş., davalının ... olup, davalı bankanın davacının gönderdiği havale bedellerini havale talimatında yazılı kişiye ödemesi gerekirken 3. kişilere ödemesi nedeniyle kusurlu olduğu, davacının toplam (66.014) TL havale tutarından (19.812,66) TL'yi müşterilerine mükerrer ödeme yapmak suretiyle zarara uğradığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, (19.812,66) TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
... Denetleme Dairesi'nin 30/03/2000 tarih ve XI-6/42-4, XIII-13/64-7, XV-15/6-6 sayılı raporunun incelenmesinde; dava dışı ... A.Ş'nin 24/06/1992 tarihinden itibaren yasal acentesi olan ... Acentesi'nin sahibinin ... olduğu, ....'ın oğlu ...'ı birinci derece imza yetkilisi olarak atadığı, ...'ı hukuki olarak yetkisi bulunmamakla birlikte acentenin tüm işlerini yürüttüğü ve acentenin tek sorumlusu olarak hareket ettiği, hatta acentenin resmi çeklerinde yetkisi olmamasına rağmen imzasını kullandığı, müşteri hesaplarındaki hisse senetlerini müşterinin isteği dışında sattığı, müşterilerin imzalarını taklit ederek veya müşteri sözleşmesi üzerindeki imzayı montaj - fotokopi yoluyla çoğaltarak elde ettiği sahte talimatlarla müşterilerin paralarını kendi uhdesine geçirdiği, bu fiillerinin anlaşılmaması içinde ikinci bir bilgisayar kaydı düzenleyerek söz konusu paraların veya senetlerin mevcut olduğunu gösterir şekilde müşterilere gerçeğe aykırı ekstreler verdiği, ...bank ... Şubesince ... acentesine ait çeklerin imza yetkisi olmamasına rağmen ... tarafından imzalanmasının kabul edildiği ve ödeme aracı olarak kullanıldığı, bir müşteriye aracı kurum tarafından gönderilen paranın müşterinin talimatı olmaksızın çekilerek 03/03/1999 tarihinde acente hesabına yatırıldığı, adı geçen kişiler hakkında cezai kovuşturma başvurusu yapılmasının uygun olacağı belirtilmiştir.
... Bankalar Yeminli Murakıpları Başkanlığı'nın 31/05/2001 tarih ve R-3 sayılı raporunun incelenmesinde; ... A.Ş.'nin başvurusu üzerine inceleme başlatıldığı, ... Acentesi adına imza yetkisi olmayan ... tarafından imzalı çeklerle 18 defa ödeme yapıldığı, 1998 yılında ... tarafından müşterilerine ödenmek üzere ...bank ... Şubesi'ne 228 adet havale yapıldığı, bu havalenin müşteri imzaları alınmak suretiyle veya alınmadan veya doğrudan ...-'ın acente hesabına intikal ettirildiği, 1999 yılında ... Menkul tarafından gönderilen havalelerin müşteri imzası alınmak suretiyle veya alınmadan veya doğrudan ...'ın acente hesabına intikal ettirildiği, söz konusu döneme ait dekontlarda usulsüzlüklerin tespit edildiği, ... Şubesi'nin personelinin özensiz, ihmalkar ve basiretsiz fiilleri nedeniyle bankanın hukuken sorumlu olduğu, bankanın şube müdürü ...'nun çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere özen borcunu yerine getirmemesi nedeniyle sorumlu olduğu, usulsüz havale ödemeleri ve yetkisiz çek keşide edilmesi işlemlerinde en ağır ihmal ve basiretsiz davranışın cari işlemler sorumlusu ...'e ait olduğu belirtilmiştir.
...bank TAŞ Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 10/12/1999 ve 20/12/1999/13-2 sayılı raporunun incelenmesinde; 1999 yılında bankanın ...'daki şubelerinden ... Şubesine gelen 188 adet eft ya da havalelerden 15 adetinin müşteri imzası alınmadan acente ... hesabına geçtiği, bunun banka açısından risk teşkil ettiği, cari hesaplar yetkilisi ...in kınama cezası alması gerektiği belirtilmiştir.
... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2004/114 E sayılı dosyasında ...'ün şikayeti üzerine davalılardan ..., ..., ... ve ...'ın sahte evrak tanzim etmek suretiyle dolandırıcılık fiilini işledikleri iddiasıyla yargılandıkları, yine ... 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2004/933 E ve 2005/232 K sayılı dosyasında ..., ..., ... ve ...'nun yargılandıkları, ...'ın toplam 84 yıl, 4 ay hapis cezasıyla cezalandırıldığı, diğer davalıların beraat ettikleri görülmüştür.
Davaya cevap veren davalılar, davanın zamanaşımına uğradığını iddia etmiş iseler de, ...bank A.Ş.'nin ...'ye devredildiği, 5411 sayılı kanunun 132.maddesine göre fon tarafından devralınmış alacakların fon alacağı haline geldiği, aynı kanunun 141.maddesine göre fon alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zamanaşımı süresinin 20 yıl olduğu, dava tarihi itibariyle bu 20 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla bu itirazlar mahkememizce kabul görmemiştir.
Davalılardan ... ve ... yönünden dosyanın tefriki ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın iş mahkemesine gönderilmesi talep edilmiş ise de, davacının davasının iş/hizmet akdine dayanmadığı, eylemin tek ve ortak olduğu, bu nedenle tüm davalıların yargılamalarının tek mahkemede yapılması gerektiği ve mahkememizin bu konuda görevli olduğu anlaşılmakla görev itirazının da reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamında, ...'dan aldığı yetki ile işlem yapan ... A.Ş.'nin yetkili ... Acentesi ...'ın müşterilerinin hesaplarında açıklar oluştuğunun anlaşılması üzerine ...'ün ... acentesi ile sözleşmesini 28/10/1999 tarihinde feshettiği, aynı nedenle ...'nın ... Menkul'ün faaliyetlerini geçici olarak durdurduğu, ...acentesi sahibinin davalılardan ... olup oğlu olan davalılardan ...'ı birinci derecede yetkili tayin ettiği, davalılardan ...'ın acente çalışanı olup tüm iş ve işlemleri fiilen yürüttüğü, ... Menkul'ün ...acentesine ...bank ... ve ... Şubeleri tarafından gönderilen havalelerin alıcılarına ödenmediği, havale sahibi adına imza kopyalama veya sahte talimatlar düzenlenerek başka kişilere ödendiği veya üçüncü kişi hesaplarına geçirildiği, olayın aydınlatılması için ..., ... ve ...bank TAŞ tarafından yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen raporların hazırlandığı, ... Menkul tarafından ...'ye karşı (...bank) ... 1. ATM'nin 2007/623 E - 2009/132 K sayılı dosyasında uğranılan zararların tazmini için dava açıldığı, mahkemece 19.812,66 TL asıl zararın tazminine hükmedildiği, ilamın ... 37. İcra Dairesi'nin ... E sayılı dosyasında takibe konulduğu, ...'nin 07/03/2012 tarihinde icra dosyasına toplam 121.069,31 TL ödeme yaptığı, bu ödemenin davalılardan rücuen tazmini için mahkememizde işbu davanın açıldığı, zararın oluştuğu dönemde davalılardan ...'nun ...bank ... Şubesi'nin müdürü, ...'in aynı şubede cari işlemler sorumlusu olduğu, gerçekleşen zararda davalı ...'ın iş yeri sahibi ve adam çalıştıran olarak, ...'ın iş yerinin birinci derecede ve tam yetkilisi olarak, ...'ın acentenin tüm iş ve işlemlerini yürütmesi, bunun yanında sahte imza atması, sahte talimatlar oluşturması nedeniyle, ...'in banka şubesinin cari işlemler sorumlusu olarak gerekli özeni göstermemesi nedeniyle ve ...'nun bankanın şube müdürü ve şubenin birinci derecede yetkilisi olması nedeniyle (şubede çalıştığı 30/09/1998 ve 01/09/1999 tarihleri arasında) kusurlu olup hukuki sorumluluklarının bulunduğu, gerçekleşen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının icra dosyasına ödediği toplam miktarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davanın KABULÜNE,
121.069,31 TL'nin ödeme tarihi olan 07/03/2012'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (davalı ...'nun bu miktarın 93.296,09 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 8.270,24 TL karar harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 12.435,54 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 2.305,20 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde başvurulması halinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/05/2018
Katip
e-imza
Hakim
e-imza
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 0,00 TL
Karar Harcı : 8.270,24 TL
Noksan Harç: 8.270,24 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 3.085,80TL
Davalı ...ve ... Gider Avansı
Yatırılan Avans : 100,00 TL
Davalı ... Gider Avansı
Yatırılan Avans: 20,00 TL
Davalı ... Gider Avansı
Yatırılan Avans: 0,00 TL
Davalı ... Gider Avansı
Yatırılan Avans: 0,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 2.100,00 TL
Posta Giderleri : 205,20 TL