T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/141
KARAR NO: 2019/239
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/04/2014
KARAR TARİHİ: 19/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka bünyesinde birleştirilen ... A.Ş. ... Şubesi ile dava dışı kredi asıl borçlusu Tasfiye Halinde ...Tic. Ltd. Şti.'nin arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, diğer davalıların ise borçlu firmanın kefilleri olduğunu, genel kredi sözleşmelerini müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzaladıklarından borcun asıl ve ferilerinin tamamından sorumlu bulunduklarını, borçluların genel kredi sözleşmesi gereğince yüklenmiş oldukları edimleri yerine getirmemeleri nedeniyle tüm kredi hesaplarının 24/05/2002 tarihi itibariyle kat edildiğini ve ... 17. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalılara bildirildiğini, ihtarda bulunulmasına rağmen borçlularca herhangi bir ödemede bulunulmadığını, bu nedenle ihtarnameye konu alacağın işlemiş temerrüt faiziyle birlikte tahsili için borçlular aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalıların borca ve takibe itiraz ettiklerini, borçluların müvekkili bankaya borçlu bulunduklarının müvekkil banka kayıtları ile sabit olduğunu, ayrıca banka kayıtlarında teminat mektuplarının iade edildiğine ilişkin bir kayıt bulunmadığını, tüm itirazlarının yerinde olmadığını, davalıların işlemiş faize itirazlarının da haksız olduğunu, talep edilen faizin taraflarca imzalanan genel kredi sözleşmesine uygun olduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı davalılarca ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılmış tüm itirazlarının iptalini, takibin devamını, davalıların icra inkar tazminatı ödemesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/ Davalılar cevap dilekçesinde özetle; icra takibine yapılan itiraz dilekçesinde de belirttikleri üzere takip ve dava konusu alacağın dayanağının şirketin faaliyetleri nedeniyle alınmış olunan teminat mektuplarından kaynaklandığını, teminat mektuplarını kullanan şirketin tasfiye halinde olduğunu ve birlikte kullanılan teminat mektuplarının tamamının bu şirket tarafından resmi kurum ve kuruluşlara yapılan taahhüt işlerinde kullanıldığını ve halende bu kurumlarda olduğunu, şirket tarafından kurumlara yapılan taahhüt işlerinin tamamının bitirildiğini ve taahhütlerin yerine getirildiğini, davacı bankanın veya fonun dava konusu teminat mektupları nedeniyle zararının oluşmadığını, bu mektuplar nedeniyle hiçbir yere her ne ad altında olursa olsun bir ödemenin yapılmadığını, karşılıksız bir bedel ödemekle yükümlü tutulduklarını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını tüm bu nedenlerden dolayı haksız açılan ve hukuki dayanağı bulunmayan davanın reddini, kötü niyetli icra nedeniyle davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
İcra dosyası, ihtarname, ihtara ilişkin tebliğ suretleri, Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesi, Karayolları Genel Müdürlüğü' ne yazılan müzekkereye cevabı ve dayanılan diğer deliller celbedilip incelenmiş tüm dosya kapsamı ve banka kayıtları üzerinde uzman bir bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılmış raporlar alınmış deliller toplanmıştır.
... 3.İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası incelendiğinde, davacı bankaya devrine karar verilen ... A.Ş tarafından genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırdığı teminat mektubu komisyon bedeli nedeniyle 5.135,24 TL asıl alacak, 13.919,06 TL işlemiş gecikme faizi, 948,45 TL BSMV olmak üzere toplam 20.002,75 TL nakdi alacağın tahsili ve halen meri olduğu belirtilen 10.289,13 TL'nin deposu amacıyla dava dışı asıl borçlu ve davalı borçlulara karşı ilamsız icra takibi yaptığı, davalıların süresi içinde borca itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu ve davacı alacaklının İİK 67. maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Dava, genel kredi sözleşmesi kapsamında dava dışı asıl borçlu şirket yararına kullandırılan teminat mektubu komisyon bedelinden kaynaklanan nakdi alacağın tahsili ve 4 adet teminat mektubu değerinin deposunu sağlamak amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalılar zaman aşımı definde bulunmuştur.
Davaya esas alacağın fona devredilen bankanın alacağı olması nedeniyle 5411 sayılı yasanın 141.maddesi kapsamında 20 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, alacağın kat ihtarıyla muaccel hale geldiği ve zaman aşımının bu tarihten başlayacağı ve 2002 tarihli ihtarname ile muaccel hale gelen alacağın tahsili amacıyla 2013 yılında icra takibi yapıldığı görülmekle henüz muacceliyet ile takip tarihi arasında 20 yıllık sürenin geçmediği kaldı ki 5411 sayılı yasanın geçici 13.maddesi gereğince 26/12/2003 tarihine kadar 10 yıllık sürenin dahi dolmadığı anlaşılmakla, davalıların zaman aşımı defi yerinde görülmemiş, reddedilerek davanın esasına geçilmiştir.
Banka kayıtlarının incelenmesi sonucu uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 28/06/2018 tarihli raporda özetle; davacı bankanın davalı kefiller ... ve ...'ndan 18/06/2013 takip tarihi itibariyle istenecek alacak tutarının 5.135,24 TL asıl alacak 13.919,06 TL akdi faiz ve 948,45 TL akdi faizin %5 gider vergisi olmak üzere toplam 20.002,75 TL hesaplandığı, 18/06/2013 takip tarihinden sonra borç tamamen ödeninceye kadar davalılardan 5.135,24 TL asıl alacak tutarı üzerinden davacı bankanın icra takip talebi olan %44 temerrüt faizi ile bunun %5 BSMV sinin istenebileceği, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 20/12/1993 Tarih ve 1992/1337 Esas ve 1993/8744 Karar sayılı kararı kapsamında 2 adet mer'i olan teminat mektubunun toplam tutarı olan 4.480,00 TL'nin faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmesinin talep hakkının doğduğu açıklanmıştır.
Mahkememizce 28/06/2018 tarihli bilirkişi raporu aşağıda izah edileceği üzere hüküm kurmaya elverişli olmadığı değerlendirilmekle dosyada mevcut bulunan ve banka kayıtları incelenmesi sonucu aldırılan 03/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dışı asıl borçlu ve davalı kefillerin temerrüt tarihlerinin takip tarihi itibariyle başlaması nedeniyle davacı bankanın davalı kefillerden takip tarihi itibariyle 2.313,05 TL asıl alacak, 5.842,94 TL işlemiş faiz ve 407,92 TL BSMV toplamı 8.563,91 TL alacaklı olduğunun hesaplandığı, takip tarihinden başlamak üzere 2.313,05 TL asıl alacağın tamamen ödeninceye kadar yıllık %22 oranında temerrüt faizi ve bu faiz üzerinden %5 gider vergisinin davalıdan istenilebileceği, davacının devrevi 20,00 TL ve 30,00 TL lik talebinin yerinde görülmesi halinde davacı bankanın davalı kefillerden takip tarihi itibariyle 5.050,00 TL asıl alacak, 13.402,30 TL işlemiş faiz ve 695,36 TL BSMV toplamı 19.147,66 TL alacaklı olduğunun hesaplandığı, takip tarihinden başlamak üzere 5.050,00 TL asıl alacağın tamamen ödeninceye kadar yıllık %22 oranında temerrüt faizi ve bu faiz üzerinden %5 gider vergisinin davalıdan istenilebileceği, davacı bankanın davalı borçludan 10.289,13 TL teminat mektubu depo talebinde bulunabileceği açıklanmıştır.
Mahkememizce banka kayıtlarının incelenmesi sonucu uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 03/01/2019 tarihli bilirkişi raporu gerekçeli ve denetime olanaklı bulunmakla bu rapora itibar edilmiştir.
Davacı banka bünyesinde devren birleştirilen ... A.Ş ile dava dışı asıl borçlu ... Ltd.Şti arasında 40.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı ve davalıların sözleşmede belirtilen miktar üzerinden müteselsil kefil olduğu, kullandırılan kredi borcunun ödenmemesi ve sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle banka tarafından hesabın kat edildiği ve ... 17. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalılara tebliğ edilemediği, davalıların temerrüdünün icra takip tarihi olan 18/06/2013 tarihinde oluştuğu tespit edilmiştir.
Davaya esas teşkil eden genel kredi sözleşmesinin 71. maddesinde temerrüt faizinin nasıl belirleneceğinin açıklandığı ve bu maddede akdi faiz oranına ilave edilecek oran belirtilmediğinden bankaca uygulanan %22 akdi faiz oranının temerrüt faizi olarak uygulanabileceği anlaşılmıştır.
Davaya konu alacak, banka tarafından dava dışı asıl borçlu lehine verilen 4 adet teminat mektubu komisyon bedellerinden ve bu mektup bedellerinin deposu isteminden oluşmaktadır.
Davaya esas genel kredi sözleşmesinin ''Faiz, komisyon, vergi, masraflar ve fonlar'' başlıklı 17. maddesinde, yetkili merciler tarafından saptanan ve sonradan değiştirilecek olan hadlerin en yükseğini geçmemek kaydıyla, bankanın serbestçe belirlediği ve ilerde belirleyeceği oranlarda faiz, komisyon, fonlar ve gider vergisi uygulanacağı belirtilmiştir.
Ancak bankacılık uygulamasında genel olarak teminat mektuplarına uygulanan komisyon oranının her üç ay için %1 olmak üzere yıllık %4 olduğu ve teminat mektupları için üçer aylık dönemde mektup tutarının %1'i oranındaki bu komisyon oranının ve bunun gider vergisinin istenilmesinin rayiçlere uygun olduğu kabul edilmiştir.
Bankanın, teammüllere ve rayiçlere uygun olarak her üç aylık dönemde %1 oranında komisyon alması gerekirken 30 TL gibi yüksek bir komisyon istediği anlaşılmaktadır. Bu kadar yüksek oranda komisyon istenebilmesi için müşterinin veya komisyon ödeyecek kimsenin bunu bilmesi ve icazet vermesi gerekmektedir.Bu nedenle asgari 30 TL'lik komisyon talep edilebilmesi için bu durumu belirtir bir yazının davalıya tebliği veya herhangi bir şekilde bildiriminin yapılmasının zorunlu olduğu ancak davacı bankanın bu orandaki komisyon uygulamasıyla ilgili davalı tarafa bir bildirim yaptığına ilişkin bir belgenin ya da başka herhangi bir delilin bulunmadığı anlaşıldığından 30 TL'lik komisyon uygulamasının haksız ve yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Kaldı ki, davacı banka tarafından yazıyla meri teminat riski bulunan firmalara uygulanacak komisyon oranının 01.05.2002 tarihinden geçerli olmak üzere yıllık %2, devrevi minimum 30 TL olduğunun açıklandığı ve davacı tarafından da 30 TL üzerinden hesaplama yapılarak talepte bulunulduğu ancak bu miktardaki komisyon oranının uygulanması halinde komisyon bedellerinin fahiş miktarlara ulaştığı, karşı tarafın rızası olmadan bu oranda komisyonun istenmesinin mümkün bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 17. maddesinde, yetkili merciler tarafından saptanan ve sonradan değiştirilecek olan hadlerin en yükseğini seçmemek kaydıyla komisyon uygulanacağının hüküm altına alındığı, komisyon oranlarına ilişkin yazının davalılara tebliğine ilişkin bir belge sunulmadığı gibi ülke koşulları dikkate alındığında ciddi bir ekonomik kriz olmadığı halde bankanın tek taraflı olarak komisyon oranını fahiş miktarda arttırma yetkisinin olduğunun kabul edilemeyeceği ( Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2005/5810 - 2006/2777 E.K. sayılı ilamda da belirtildiği gibi) aksi halde sözleşmedeki yetkinin kötüye kullanılması durumunun gerçekleşip dürüstlük kurallarına aykırılık oluşturacağı, bankacılık teamüllerine göre teminat mektuplarına 3'er aylık dönemlerde %1 ve buna göre yıllık %4 oranında komisyon uygulanması gerektiği, ancak bankanın komisyon oranlarına ilişkin yazı içeriğinde 01.05.2002 tarihinden geçerli olmak üzere yıllık %2 denildiğinden bankacılık teamüllerine uygun yıllık %2 oranla bağlı kalınarak yıllık %2 oranında uygulama yapılması gerektiği kabul edilmiş ve dosyada mevcut bulunan mahkememizce itibar edilen 03.01.2019 tarihli raporda davalıya gönderilen ihtarnamenin kat tarihi itibariyle ve temerrüdün takiple oluştuğu gözetilerek takip tarihindeki bankanın komisyon alacağı hesaplanmıştır.
Bu hesaplama neticesinde sonuç olarak bankanın teminat mektubu komisyon bedellerinden kaynaklanan nakdi alacağının takip tarihi itibarıyla 2.313,05 TL asıl, 115,77 TL BSMV, 5.842,94 TL işlemiş faiz ve faizin % 5 i oranında 292,15 TL BSMV olmak üzere toplam 8.563,91 TL olduğu anlaşıldığından davalıların nakdi alacak yönünden icra dosyasındaki itirazının bu miktar için haksız olduğu kabul edilmiştir.
Takip talebindeki gayrinakdi alacağa esas bedel ise meri olan 4 adet teminat mektubuna ilişkindir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 59. maddesinde gayrinakdi alacağın deposunun istenebileceği, kefalet başlıklı 69. maddesinde de kefillerinde bu borçtan sorumlu oldukları hususunda açık düzenleme olduğundan gayrinakdi alacaktan asıl borçlu ile birlikte kefalet limiti dahilinde müteselsil kefil olan davalıların da sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Her ne kadar 2 adet teminat mektubu mahkememizce istenmesi üzerine kasaya alınmış ise de banka kayıtları ve yazı cevapları karşısında teminat mektuplarının halen meri olduğu ve de gayrinakdi alacak talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
Yukarıda açıklandığı şekilde davalıların icra dosyasındaki itirazının, nakdi alacak yönünden 8.563,91 TL ve gayrinakdi alacak yönünden de toplam 10.289,13 TL için haksız olduğu kabul edilmiş ve sözleşmelerde müteselsil kefil olan davalıların kefalet limiti dahilinde bulunan bu miktarlardan sorumlu olduğu kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü ile takip konusu alacağın kredi sözleşmesinden kaynaklanıp likit olduğu anlaşılmakla kabul edilen 8.563,91 TL nakdi alacağın %20'si oranındaki 1.712,78 icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
Kendi aralarında tekerrür etmemek üzere davalıların ... 3. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki itirazlarının;
Nakdi alacak yönünden;
2.313,05 TL asıl, 5.842,94 TL işlemiş faiz, 407,92 TL % 5 gider vergisi, olmak üzere toplam 8.563,91 TL için İPTALİNE,
Asıl alacak 2.313,05 TL ye takip tarihinden itibaren yıllık %22 oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 i oranındaki gider vergisinin uygulanmasına,
Nakdi alacağın kabul edilen 8.563,91 TL kısmının %20'si oranında hesaplanan 1.712,78 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Gayrinakdi alacak yönünden;
4 adet teminat mektubundan kaynaklanan 10.289,13 TL nin davacı bankanın merkez şubesinde faiz getirmeyen bir hesapta davalılar tarafından depo edilmesini teminen takibin devamına,
Takibin bu şekilde devamına,
Nakdi alacağa ilişkin fazla istemin REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen nakdi alacak miktarı üzerinden hesaplanan 585,00 TL nispi karar harcı ile kabul edilen gayrinakdi alacak yönünden hesaplanan 44,40 TL maktu karar harcı toplamı 629,40 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi gereğince kabul edilen nakdi alacak miktarı üzerinden hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücreti ile kabul edilen gayrinakdi alacak yönünden hesaplanan 2.725,00 TL maktu vekalet ücreti toplamı 5.450,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 1.431,60 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 890,99 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı Kenan Koloğlu tarafından yapılan toplam 19,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 7,17 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı Kenan Koloğlu'na verilmesine, bakiye kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
6100 Sayılı HMK'nın 345/1 maddesi uyarınca ilgililere kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize vereceği bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı Hakkı Koloğlu'nun yüzüne karşı verilen karar alenen okunup usulen tefhim kılındı. 19/03/2019
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 0,00 TL
Karar Harcı : 629,40 TL
Noksan Harç: 629,40 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans: 1.470,00 TL
Davalı ... Gider Avansı
Yatırılan Avans : 50,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.200,00 TL
Posta Giderleri : 247,60 TL