T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1427
KARAR NO: 2021/202
DAVA: İSTİRDAT (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/10/2014
KARAR TARİHİ: 23/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ESAS DAVA:
DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili bulunduğu ...bank ... Şubesi 31.07.2014 keşide tarihli ... numaralı 6.250,00 TL tutarlı keşidecisi ...-... Adi Ortaklığı olan ve ...bank ... ... Şubesi 31.08.2014 keşide tarihli ... numaralı 6.250,00 TL tutarlı keşidecisi ...-... Adi Ortaklığı olan çeklerin müvekkilinin iradesi dışında kaybolduğunu, bununla ilgili olarak ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davasında 31.07.2014 tarihli ... numaralı 6.250,00 TL tutarlı çek için davalı tarafından çekin hamili olduğundan bahisle davaya müdahil olunduğunu, her iki çekin davacı müvekkiline ... Tic. Ltd. Şti. tarafından verildiğini, davalının çekin arkasında cirosu dahi bulunmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı; ileride telafisi hiç zararların doğmaması için dava konusu çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini, yapılacak yargılama sonucunda çekin istirdadını, yargılama giderleri vc vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ...- ... arasında imzalanan Faktoring Sözleşmesi kapsamında dava konusu çeklerin temlik alındığını, çek hamilinin kötü niyetle ya da ağır bir kusuru bulunarak iktisap etmiş olmadıkça önceki hamilin elinden ne suretle çıkmış olursa olsun onu geri vermeye mecbur olmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı; davanın reddini, davacı tarafın %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA:
DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili bulunduğu ...bank ... Şubesine ait, 31/07/2014 keşdie tarihli, ... çek nolu, Keşidecisi ...-... Adi Ortaklığı olan, ... hesap nolu ve 6.250,00 TL bedelli çek ile, ...bank ... Şubesine ait, 31/08/2014 keşdie tarihli, ... çek nolu, Keşidecisi ...-... Adi Ortaklığı olan, ... hesap nolu ve 6.250,00 TL bedelli çeklerin kullanılmaksızın müvekkilinin iradesi dışında kaybolduğunu, söz konusu çeklerin iptali talebi ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına dava açıldığını, davalı tarafından iptali istenen ...bank ... Şubesine ait, 31/08/2014 keşide tarihli, ... çek nolu, Keşidecisi ... -...Adi Ortaklığı olan, ... hesap nolu ve 6.250,00 TL bedelli çek ile ilgili davalının bankaya ibraz ettiğine dair bankadan yazı geldiğini ve taraflarına dava açılması için süre verildiğini, bahse konu diğer çek ile davalıya ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına dava açıldığını ve davanın derdest olduğunu, davalı tarafın suiniyetli olduğunu, söz konusu çek üzerinde hak sahibi olmasının mümkün olmadığını, çekin meşru hamilinin müvekkili olduğunu, her iki çekinde davacı müvekkiline ...Tic. Ltd. Şti tarafından verildiğini, davalının yetkili hamil olmadığını ve kötüniyetli olduğunu, davalınan çekin arkasında cirosunun bulunmadığından bahisle, söz konusu çek üzerine ödeme yasağı konulmasını ve ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/ Davalı şirkete tebligat çıkarılmamıştır. Esas dosyada davalı şirket mahkememize hitaben 26.06.2015 havale tarihli birleşen davaya ilişkin cevap dilekçesi ibraz etmiş, esas dava cevap dilekçesi doğrultusunda beyan ve cevaplarını bildirdiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosya sureti, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosya sureti ve de ... 36.Asliye Ceza Mahkemesi ... esas sayılı dosya sureti Uyap sistemi üzerinden celp edilmiş, çek suretleri, ...bank A.Ş yazı cevabı, davalı tarafça sunulu irsaliyeli fatura sureti, çek teslimat bordro sureti, faktoring sözleşme suretleri dosya içerisine alınmış, dava dışı ...' a tebligat yapılamamakla, uzman bilirkişi tarafından davalı ticari kayıtları incelenerek bilirkişi raporu aldırılmış ve deliller toplanmıştır.
Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 18/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava ve icra dosyası ile davalı şirkete ait ticari defter kayıtlarının tetkiki sonucunda nihai takdir Mahkemeye ait olmak üzere; asıl dava konusu çekin; ...bank-...Şubesine ait ... numaralı 31.07.2014 keşide tarihli 6.250,00 TL bedelli ve birleşen dava konusu çekin; ... numaralı 31.08.2014 keşide tarihli 6.250,00 TL bedelli her iki çekin dava dışı ...-... Adi Ortaklığı tarafından dava dışı ...Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çeklerin arkasındaki ciro silsilesine göre; ...Şti., ...Tic. Ltd. Şti., ...-..., ..-... cirosu ile davalı ...Ş.'ye verilmiş olduğu, davalı ... şirketi ile dava dışı ...-... arasında 09.01.2014 tarihinde akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında; davalı şirkete temlik edilen fatura borçlusunun ...-... olduğu, fatura karşılığımla davalı şirkete teslim edilen dava konusu çeklerin arka yüzünde fatura borçlusu şirket cirosu ile ...-...'a verildiği ve bu şirket tarafından davalı şirkete teslim edildiği, buna göre dava konusu çeklerin faktoring işlemine konu edildiği, böylece faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çeklerin düzgün ciro silsilesi ile davalı ... şirketine ulaştığı, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında; asıl dava konusu 31.07.2014 tarih 6.250,00 TL miktarlı çekin ve birleşen dava koııusu 31.08.2014 tarih 6.250,00 TL miktarlı çekin 05.03.2014 tarihinde Portföye giriş kaydının yapılmış olduğu ve çeklerin keşide tarihinde tahsil edilmesi amacıyla bankaya takasa verilerek 06.03.2014 tarihinde Portföyden çıkış kaydının yapılmış olduğu, faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çeklere ait faktoring işlemine istinaden davalı ... şirketi tarafından dava dışı ... firmasına 05.03.2014 tarihinde 10.800,31 TL ödeme yapılmış olduğu, davacının çek iadesi talebi hususunda davalı factoring şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğine ilişkin dosyadaki delillerin nihai takdirinin Mahkemeye ait olduğu sonuç kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Asıl ve birleşen dava çek iadesi (istirdatı) istemine ilişkindir.
Asıl dava ...bank...Şubesine ait, 31.07.2014 keşide tarihli, ... çek nolu ve 6.250,00TL bedelli çekin, birleşen dava da ...bank ... Bölgesi Şubesine ait, 31.08.2014 keşide tarihli, ... çek nolu ve 6.250,00TL bedelli çekin iadesi talebine ilişkindir.
Asıl ve birleşen dava konusu her iki çekin de keşidecisi ... - ... Adi Ortaklığı, lehdarı ve ilk cirantası ...Ltd.Şti., ve sırasıyla diğer cirantaların; ...Ltd.Şti, ... ve ... olduğu anlaşılmaktadır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosya sureti incelenmesinde müştekinin ... olduğu ve şüpheliler olarak 1-... A.Ş, 2-...LTD.ŞTİ, 3-... ve 4-...-... isimlerinin yazılı olduğu ve de ... karar no ve 27.04.2016 tarihinde hırsızlık, kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarrufta bulunma suçundan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
... 36.Asliye Ceza Mahkemesi ...esas sayılı dosya incelendiğinde, sanık ...hakkında hırsızlık suçundan hapis cezası verildiği ve kararın 11.04.2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacının asıl ve birleşen dava konusu çeklerde isim ve imzası bulunmamakta ise de ceza ve soruşturma dosyaları ve dosyamız kapsamı itibari çeklerin davacı elinde iken çalındığı ve böylece dava açmakta hukuki yararı olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK.’nun 792. maddesinde; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Açılan iade davasında, ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını ardından da çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Eldeki davada, çeklerin davacı ciranta elinde iken rızası hilafına elden çıktığı anlaşılmış ise de davalı hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat edilememiştir.
Dosya kapsamı itibari ile asıl ve de birleşen dava yönünden; davalar konusu ...bank ...Şubesine ait 2 adet çekin dava dışı ... - ... Adi Ortaklığı tarafından dava dışı ...Ltd.Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesine göre, çeklerin ...Şti., ...Ltd.Şti, ... ve ... cirolarından sonra davalı ... şirketine verilmiş olduğu ve davalı ... şirketi ile dava dışı ... arasında 09/01/2014 tarihinde akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında davalı şirkete temlik edilen fatura borçlusunun ... olduğu, fatura karşılığında davalı şirkete teslim edilen çeklerin ciro silsilesinin düzgün olduğu, dava konusu çeklerin faktoring işlemine konu edildiği, böylece faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çeklerin düzgün ciro silsilesi ile davalı şirkete ulaştığı, davalı şirket ticari defterlerinde dava konusu çek kayıtlarının mevcut olduğu, bu çek bedellerine istinaden davalı şirket tarafından ödeme yapılmış olduğu, dava konusunun çek iadesi olduğu, davalı hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğu ispat edilemediğinden, TTK 792. maddede öngörülen şartlar oluşmadığından esas ve birleşen davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
ESAS DAVADA;
Davanın REDDİNE,
Davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 59,30 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 106,75 TL harçtan mahsubu ile bakiye 47,45 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.080,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan 27,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı ve davalı tarafından yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
BİRLEŞEN İSTANBUL 2. ATM 2014/1426 ESAS SAYILI DAVADA;
Davanın REDDİNE,
Davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 59,30 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 106,75 TL harçtan mahsubu ile bakiye 47,45 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/03/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
ESAS DAVA/
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 106,75 TL
Karar Harcı : 59,30 TL
Bakiye Harç: 47,45 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.300,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 50,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 700,00 TL
Posta Giderleri : 198,00 TL
BİRLEŞEN DAVA/
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 106,75 TL
Karar Harcı : 59,30 TL
Bakiye Harç: 47,45 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 174,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL