T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1216
KARAR NO: 2018/517
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 28/12/2015
KARAR TARİHİ: 17/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı bankanın keşidecisi ... A.Ş lehtarının ve ilk cirantasının müvekkili olduğu, 700.000,00 TL bedelli 05.11.2014 tanzim tarihli ve 17.11.2015 vadeli bonoya istinaden 155.000,00 TL bedel üzerinden ... 33. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasıyla takip yaptığını ve fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğunu, müvekkilinin bankaya müracaat ederek ne miktarda borcu olduğunu sorduğunu ve 15.12.2015 tarihli cevabi yazıda 54.070,18 TL ... kapama tutarı, 2.400,00 TL iki adet çek karnesi için ödenen banka sorumluluk bedeli, 15.600,00 TL 13 adet çek karnesi banka taahhüdü riski ve 2.500,00 TL masraf olmak üzere toplam 74.570,18 TL borç olduğunu bildirdiğini, buna göre banka tarafından 155.000,00 TL miktar üzerinden takip yapılmış ise de, bankanın verdiği cevabi yazıda borcun 74.570,18 TL olarak bildirilmesi karşısında müvekkilinden haksız suretle 80.429,82 TL'nin de istenmiş olduğunu belirterek anılan icra dosyasından müvekkilinin davalı bankaya 80.429,82 TL borçlu olmadığının tespitine ve takip konusu miktarın %20'si oranındaki kötüniyet tazminatının bankadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; konusu ve tarafları aynı olan ... 12. ATM'nin ... E. sayılı dosyasında görülmekte olan bir davanın bulunduğunu bu nedenle huzurdaki bu davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, asıl borçlu davacı şirket ile dava dışı müteselsil kefiller ve banka arasında genel kredi ve kredi çerçeve sözleşmesinin akdedildiğini, buna göre davacı şirkete kredi kullandırıldığını, geri ödenmemesi nedeniyle ... 28. Noterliğinden keşide edilen ... tarihli ihtarla hesabın kat edildiğini ve dava konusu bononun davacı lehine dava dışı ... A.Ş ve ... tarafından tanzim edilerek kredi borcuna mahsup edilmek üzere müvekkili bankaya ciro edilen bir bono olduğunu ve bonoya dayalı olarak davalı hakkında icra takibi yapıldığını, kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun ödenmediğini, senet bedelinin de ödenmediğini, kat ihtarında belirtilen miktar kadar kambiyo senedine dayalı olarak icra takibi yapıldığını ve tahsilde tekerrür etmemek koşuluyla yapılan bu takibin haksız olduğundan söz edilemeyeceğini, müvekkili banka tarafından 15.12.2015 tarihinde verildiği iddia edilen ve toplam borcun 74.570,18 TL olduğunu gösteren evrakın tüm borcu kapsadığının düşünülemeyeceğini, kaldı ki davacı tarafından icra dosyasına mahsuben yapılan herhangi bir ödemede olmadığını ve takip tarihinden sonra yapıldığı iddia edilen ödemeden sonra menfi tespit davası açılmasının hukuk mantığıyla bağdaşmadığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
BİRLEŞEN DAVA /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; esas davaya konu olan icra takibine dayanak 05.11.2014 tanzim, 17.11.2015 vade tarihli 700.000,00 TL bedelli bono nedeniyle 155.000,00 TL üzerinden fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak müvekkiline karşı kısmı takip yapıldığını ve takip konusu miktar bono bedelinden tenzil edildiğinde bakiye 545.000,00 TL için icra tehdidinin halen devam ettiğini ve kalan bu miktar için bankanın her an takip yapma imkanının bulunduğunu oysa bu miktar kadar borcunun olmadığını belirterek 700.000,00 TL bono nedeniyle davalı bankaya 545.00000 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; esas davaya verilen cevap dilekçesindeki açıklamalar tekrar edilerek icra takibine konu edilmeyen 545.000,00 TL'lik kısım yönünden menfi tespit davası açılmasının kötüniyetli ve haksız bir talep olduğunu, müvekkili bankanın alacağını tahsil edebilmek için borca mahsup edilmek üzere temlik cirosuyla iktisap ettiği senede dayalı alacaklı olduğu tutarı takip konusu yaptığını, senedin bedeli 700.000,00 TL olsa da takipte 155.777,12 TL istendiğinden fazla kısım bakımından bu davanın açılmasında hukuki yararın olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE /
Esas davaya dayanak ... 33. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasının bir sureti, takip dayanağı 700.000,00 TL bedelli bononun bir sureti ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, banka kayıtları üzerinde uzman bilirkişi vasıtasıyla inceleme yaptırılarak rapor alınmış, tüm deliller toplanmıştır.
Dosyada mevcut bulunan 06.04.2018 tarihli raporda özetle; davacının asıl borçlusu olduğu 700.000,00 TL limitli kredi çerçeve sözleşmesi kapsamında davacı şirkete çek taahhüt kredisi kredili mevduat kredisi ve iskonto kredilerinin kullandırıldığı, bankanın ... Şubesince, davacı asıl borçludan keşidecisinin ... A.Ş ve ..., alacaklısı davacı şirket olan 05.11.2014 tanzim, 17.11.2015 vade tarihli 700.000,00 TL bedelli bononun teminat olarak alındığı, dava tarihi itibariyle iskonto kredisinden kaynaklanan 83.566,32 TL'lik banka asıl alacağının 11.12.2015 tarihinde çekle banka tarafından tahsil edildiği ve riskin kalmadığı, kredili mevduat hesabından ise 51.690,38 TL asıl, %24 akdi faiz oranından hesaplanan 275,68 TL akdi faiz ve 13,78 TL faizin %5'i oranındaki gider vergisi olmak üzere toplam 51.979,84 TL miktarında davalı bankanın alacağının bulunduğu, 700.000,00 TL'lik bono bedelinden, bankanın alacaklı olduğu 51.979,84 TL tenzil edildiğinde bakiye 648.020,16 TL'den davacının borçlu olmadığı ifade edilmiştir.
Mahkememizce uzman bilirkişiden alınan rapora kısmen itibar edilmiştir.
Esas ve birleşen dava, İİK. 72. maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Esas davada davacı taraf, taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmesi kapsamında davacı tarafından temlik cirosuyla davalı bankaya verilen 700.000,00 TL bedelli senedin 155.000,00 TL'lik kısmının ... 33. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasında takip konusu yapıldığı, oysa banka tarafından verilen cevabi yazıda dava tarihi itibariyle borç miktarının 74.570,18 TL olduğunun bildirildiği, aradaki fark 80.429,82 TL'nin haksız olarak takip konusu yapıldığını belirterek 80.429,82 TL'den borçlu olmadığının tespiti gerektiğini ileri sürmüş, birleşen davada ise, esas davaya dayanak teşkil eden icra takibinin dayanağı olan 700.000,00 TL'lik bono nedeniyle 155.000,00 TL üzerinden takibe geçildiğinden, senetten geri kalan 545.000,00 TL'den borçlu olunmadığının tespitini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı banka ise davacı ile aralarında akdedilen genel kredi sözleşmesi kapsamında 700.000,00 TL'lik bononun alındığını, sözleşmeden kaynaklanan borcun ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edildiğini ve 700.000,00 TL'lik bonoya dayalı olarak bankanın alacaklı olduğu 155.000,00 TL'sinin ferileriyle birlikte ... 33. icra Dairesinin ... E. sayılı dosyasında takip konusu yapıldığını, icra dosyasına mahsuben yapılan bir ödeme olmadığını, alacağın tahsili için ilamsız takip yapılabileceği gibi kambiyo takibinin de yapılmasının mümkün olduğunu, birleşen davada ise, 700.000,00 TL'lik bononun takip konusu yapılan 155.000,00 TL'sinin dışında kalan 545.000,00 TL yönünden herhangi bir talepte bulunulmadığını, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak takip yapılmış ise de, bankanın alacaklı olduğu miktarı istediğini, davacının takip konusu yapılmayan miktar bakımından borçlu olmadığının tespiti davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını savunmuştur.
Davalı bankaya, davacı tarafından temlik cirosuyla devredilen 05.11.2014 tanzim ve 17.11.2015 vadeli 700.000,00 TL'lik bononun taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi kapsamında davalı bankaya verildiği konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı ile davalı banka arasında imzalanan 08.08.2012 tarihli 700.000,00 TL limitli kredi çerçeve sözleşmesinin bulunduğu, bu sözleşmeye göre davacıya kredili mevduat, iskonto kredisi ve ayrıca gayrinakdi çek kredisinin kullandırıldığı tespit edilmiştir. Ve sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte dava konusu bonu, davacı tarafından ciro edilerek davalı bankaya teslim edilmiştir. Taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edildiği ve ... 28. Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesinin keşide edilerek borçlulara gönderildiği ve ihtarnamede kredi hesaplarından kaynaklanan 135.256,70 TL ve 94,71 TL masraf ile çek yaprakları sorumluluk miktarından kaynaklanan 18.000,00 TL ki toplam 135.351,41 TL'nin nakden ödenmesi, çek yaprağı sorumluluğundan kaynaklanan 18.000,00 TL'nin de depo edilmesi gerektiğinin bildirildiği, mahkememizce banka kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda 19.11.2015 olan kat tarihi itibariyle bankanın iskonto kredisi nedeniyle 83.566,32 TL, kredili mevduat hesabı nedeniyle 51.690,38 TL olmak üzere toplam 135.256,70 TL alacağının bulunduğu, kredili mevduat hesabına uygulanması gereken akdi faizin yıllık %24 oranında olduğu ve bu hesaptan kaynaklanan ana para borcunun 51.690,38 TL olup, yıllık %24 akdi faizin ve %5 gider vergisinin uygulanması neticesinde takip tarihi itibariyle bu krediden kaynaklanan alacağının 51.979,84 TL, iskonto kredisinden kaynaklanan alacağın da 83.566,32 TL olarak tespit edildiği, buna göre takip tarihi itibariyle bankanın toplam alacağının 135.546,16 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davalı banka tarafından icra takibinde 155.000,00 TL asıl alacak, komisyon ve faiziyle birlikte toplam 155.777,12 TL'nin talep edildiği görülmektedir.
İskonto kredisinden kaynaklanan 83.566,32 TL'nin 11.12.2015 tarihinde çek tahsilatı sonucu banka tarafından tahsil edildiği ve bu krediden kaynaklanan herhangi bir riskin kalmadığı belirlenmiştir. Buna göre dava tarihi itibariyle bankanın davacı şirketten olan alacağının 51.979,84 TL olduğu belirlenmiştir. Dosyada mevcut bulunan bilirkişi raporunda, takip dayanağı bonunun 700.000,00 TL olması nedeniyle, 700.000,00 TL'den bankanın dava tarihi itibariyle alacaklı olduğu 51.979,84 TL'nin tenzili sonucu kalan 648.020,16 TL'den davacı tarafın bankaya borçlu olmadığı miktar olduğu açıklanmıştır.
Esas davada borçlu olunmadığı ileri sürülen ve dava konusu yapılan miktar 80.429,82 TL dir. ... 33. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasında 155.000,00 TL asıl alacak ve ferileriyle birlikte toplam 155.777,12 TL alacak takip konusu yapılmıştır. Menfi tespit davasında borç miktarı dava tarihi itibariyle belirlenmelidir. Buna göre takibe konu edilen 155.777,12 TL'den bankanın dava tarihi itibariyle belirlenen alacağı 51.979,84 TL tenzil edildiğinde kalan miktarın 103.797,34 TL olduğu tespit edilmiştir. Ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince davacının davalı bankaya ... 33. icra Dairesinin ... E. sayılı dosyasından dolayı davalı bankaya 80.429,82 TL borçlu olmadığının tespiti yönündeki davasının kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.
Birleşen davada 700.000,00 TL'lik bononun takibe konu edilen 155.000,00 TL'lik kısmının dışında kalan 545.000,00 TL'sinden borçlu olunmadığının tespiti talep edilmiştir.
Davalı banka tarafından 700.000,00 TL'lik bonoya dayalı olarak ... 33. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 155.000,00 TL asıl alacak, ferileriyle birlikte toplam 155.777,12 TL'nin takip konusu yapıldığı anlaşılmıştır. Davacı taraf, bankanın bu icra takibinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutması nedeniyle takip konusu yapılmayan 545.000,00 TL'lik kısım yönünden de icra tehdidi altında bulunduğunu ileri sürmüştür. Her ne kadar davalı banka genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın talep edildiği, 7000.000,00 TL'lik bononun takibe konu edilemeyen 545.000,00 TL'lik kısım yönünden davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararının olmadığını ileri sürmüş ise de, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağını tahsil için sözleşme kapsamında verilen bonoya dayalı fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla kambiyo senetlerine mahsus icra takibinin yapılmış olması ayrıca davalı banka tarafından birleşen davaya sunulan cevap dilekçesinde borçludan kredi çerçeve sözleşmesi gereği ödenmeyen başka borçların da çıkabilme ihtimaline binaen fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu, bunun senedin takip konusu yapılmayan kısmının da takip konusu yapılabileceği anlamına gelmediği yönündeki beyanı dikkate alındığında, davacının bononun takip konusu yapılmayan ve birleşen davaya konu edilen 545.000,00 TL'lik kısmı yönünden menfi tespit davası açmasında hukuki bulunduğu zira bononun takibe konu edilmeyen kısmı bakımından icra tehdidinin devam ettiği, bononun halen banka nezdinde bulunduğu kanaatine varılmış, aksi yöndeki davalı savunmasına itibar edilememiştir. Bu nedenle dosyada mevcut bulunan ve davalı bankanın dava tarihi itibariyle genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağını tespit eden bilirkişi raporundaki teknik açıklamalar ve dava tarihi itibariyle bankanın belirlenen alacağı dikkate alınarak birleşen davanın da kabulü gerekmiş ve davacının 05.11.2014 tanzim tarihli 700.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davalı tarafa 545.000,00 borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi yönünde esas ve birleşen davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Davacı taraf esas davaca kötüniyet tazminatı istemiş ise de, davalı bankanın icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğu ayrıca ve açıkça kanıtlanamadığından koşulları oluşmayan bu istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
ESAS DAVADA;
Davanın KABULÜNE,
... 33. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına konu takipten dolayı davacının davalı tarafa 80.429,82 TL miktarında borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Davacının istediği tazminat talebinin REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 5.494,16 TL nispi karar harcından, peşin yatırılan 1.373,55 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 4.120,61 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.184,39 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 687,00 TL yargılama gideri ile 1.373,55 TL peşin harç, 27,70 TL başvuru harcı toplamı 2.088,25 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
BİRLEŞEN İSTANBUL 12. ATM'NİN 2015/1293 ESAS SAYILI DAVADA;
Birleşen davanın KABULÜNE,
05.11.2014 tanzim, 19.12.2015 vadeli 700.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davacının davalı tarafa 545.000,00 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 37.228,95 TL nispi karar harcından, 9.307,24 TL peşin harç ile 9.308,00 TL yenileme harcının mahsubu ile noksan kalan 18.613,71 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 35.750,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 97,00 TL yargılama gideri ile 9.307,24 TL peşin harç, 27,70 TL başvuru harcı, 9.308,00 TL yenileme harcı toplamı 18.939,94 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile temlik alan ...vekili Av. ...'nun yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.17/05/2018
BAŞKAN ...
ÜYE ...
ÜYE ...
KATİP ...
ESAS DAVADA
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 1.373,55 TL
Karar Harcı : 5.494,16 TL
Noksan Harç: 4.120,61 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans: 755,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans: 0,00 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti: 600,00 TL
Posta Giderleri: 87,00 TL
BİRLEŞEN DAVADA
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 9.307,24 TL
Yenileme Harcı: 9.308,00 TL
Karar Harcı : 37.228,95 TL
Noksan Harç: 18.613,71 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans: 155,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans: 180,00 TL
Yargılama gideri detayları
Posta Giderleri: 97,00 TL