T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/145
KARAR NO: 2020/590
DAVA: İSTİRDAT
DAVA TARİHİ: 15/05/2014
KARAR TARİHİ: 15/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait bulunan fabrikada 31.01.2014 tarihinde çalınan çek ve senetler için ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile zayi nedenine dayalı iptal davası açıldığını,... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyası ile şikayette bulunulduğunu, davaya konu çeklerin; keşidecisi ... olan 20.03.2014 tarihli ... numaralı 7.800,00 TL bedelli çek, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan 21.03.2014 tarihli ... numaralı 11.003,00 TL bedelli çek, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan 21.03.2014 tarihli ... numaralı 8.000,00 TL bedelli çek olduğunu, çeklerdeki davacı şirkete ait ciroların sahte olduğunu, davalı şirketin davaya konu çeklerin meşru hamili olmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı; davaya konu çeklerin davacıya iadesine karar verilmesini, vargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ...-... İnşaat arasında imzalanan faktoring sözleşmesine istinaden dava konusu çeklerin ve dayanağı faturanın alınmış olduğunu, çeklerdeki ciro imzasının sahte olmasının ciro silsilesini bozmadığını, müvekkili şirketin çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çeki elinde bulunduran müvekkili şirketin iyi niyetli 3. kişi hamil olarak çeki iade etmek yükümlülüğünün bulunmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı; davanın reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
İş bu dava, ... 11.Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında açılmış, mahkemenin ... karar sayılı 01.09.2014 tarihli kararı ile yetkisizlik kararı verilmiş ve ardından davacı vekili talebi üzerine gönderilen dosya mahkememiz iş bu esasına kayıt olmakla yargılamaya devam olunmuştur.
... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosya sureti, ... 14.İcra ... - ... esas sayılı dosya yazı cevapları ile dosyalara konu çek suretleri( davamız konusu 8.000,00TL ve 11.003,00TL bedelli 2 adet çek aslı) celp edilmiş, davacı şirket yetkilisi imza örnekleri alınarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ... 17.İcra Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosya sureti Uyap sisteminden celp edilmiş, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas ve ... karar sayılı karar örneği Uyap sisteminden celp edilerek incelenmiş, uzman bilirkişi tarafından davalı kayıtları incelenerek bilirkişi raporu aldırılmış ve deliller toplanmıştır.
Dava çek iadesi (istirdatı) istemine ilişkindir.
Adli Tıp ve Belge İnceleme Uzmanı Bilirkişisi Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 11/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; yazı ve imza incelemelerinde geçerli tüm grafolojik tanı yöntemleri dikkate alınarak; lup, stereomikroskop, S523 document dedector ve bilgisayar/scan kullanılarak yapılan incelemelerde; inceleme konusu çeklerin arka yüzündeki ...'a atfen atılmış ciranta imzalarının, karşılaştırma belgelerindeki ...'a ait imzalara kıyasla; ...'ın eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Faktoring Sözleşmeleri Konusunda Uzman Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 09/07/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyası ile davalı şirkete ait ticari defter kayıtlarının tetkiki sonucunda nihai takdir Mahkemeye ait olmak üzere dava konusu çeklerin; ... Bankası A.Ş. ... seri numaralı 21.03.2014 keşide tarihli 11.003,00 TL bedelli, dava dışı ... Şti. tarafından ... A.Ş. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arka yüzündeki ciro silsilesine göre: ... AŞ., davacı ...Tic. Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ..., ...-..., ...-... cirosu ile davalı ...Ş. 'ye verilmiş olduğu,... Bankası A.Ş. ... seri numaralı 21.03.2014 keşide tarihli 8.000,00 TL bedelli, dava dışı ...Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı ... Tic. Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arka yüzündeki ciro silsilesine göre; davacı ... Tic. Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ..., ...-..., ...-... cirosu ile davalı ...Ş. 'ye verilmiş olduğu, ... Bankası A.Ş. ... seri numaralı 20.03.2014 keşide tarihli 7.800,00 TL bedelli, dava dışı ... tarafından... Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arka yüzündeki ciro silsilesine göre;... Ltd. Şti., davacı ... Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ..., ...-..., ...-... cirosu ile davalı ...Ş.' ye verilmiş olduğu, davalı ... şirketi ile dava dışı ...-... arasında akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında; davalı şirkete temlik edilen fatura borçlusunun ...-... olduğu, fatura karşılığında davalı şirkete teslim edilen dava konusu çeklerin arka yüzünde fatura borçlusu cirosu ile ...-...' ye verildiği ve bu şirket tarafından davalı şirkete teslim edildiği, buna göre dava konusu çeklerin faktoring işlemine konu edildiği, böylece faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çeklerin düzgün ciro silsilesi ile davalı şirkete ulaştığı, dava konusu 11.003,00 TL miktarlı çekin 05.02.2014 tarihinde, 8.000,00 TL, miktarlı çekin 05.02.2014 tarihinde davalı şirket ticari defter kayıtlarına işlenmiş olduğu, bu çek bedellerine istinaden davalı şirket tarafından dava dışı faktoring müşterisi şirkete 05.02.2014 tarihinde 33.000,00 TL ve 06.02.2014 tarihinde 19.900,00 TL ödeme yapılmış olduğu, davacı şirketin çeklerin iadesi talebi hususunda davalı factoring şirketinin kambiyo senedini iktisab ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğine ilişkin dosyadaki delillerin nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Yargılama sırasında davacı vekili, 14.05.2019 tarihli duruşmada 7.800,00TL bedelli çeke ilişkin davasından feragat etmiş, vekaletnamesinin incelenmesinde feragat yetkisinin bulunduğu anlaşılmış olmakla 7.800,00 TL bedelli çeke ilişkin feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava konusu 8.000,00TL ve 11.003,00TL bedelli diğer 2 adet çeke ilişkin yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı, 8.000,00TL ve 11.003,00TL bedelli çeklerin cirantası, davalı da hamili durumunda olup, çekler davacı ciranta elinde iken hırsızlandığı anlaşılmaktadır.
... 14.İcra Dairesi ... - ... - ... esas sayılı dosyaları ile davalı alacaklı tarafından davaya konu çeklere istinaden icra takipleri başlatıldığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK.’nun 792. maddesinde; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Açılan iade davasında, ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını ardından da çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Eldeki davada, çeklerin davacı ciranta elinde iken rızası hilafına elden çıktığı anlaşılmış ise de davalı hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat edilememiştir.
Davacı imza itirazında bulunmuştur.Kambiyo senetlerinde, senet metninden anlaşılan def'iler herkese karşı ileri sürülebildiğine göre ve imzaların istiklali prensibi (6102 sayılı TTK. m. 677) gereğince her imza sahibi senetteki kendi imzasından sorumlu olduğundan, senet metninden anlaşılan kendi imzasının sahte atılmasından kaynaklanan def'i lehtar da kendinden sonraki ciranta ve hamillere karşı ileri sürebilecektir.
Dosya kapsamı itibari ile; dava konusu ... Bankası A.Ş' ye ait ... çek nolu, keşide yeri ..., keşide tarihi 21/03/2014, miktarı 11.003,00 TL bedelli çekin dava dışı ...Ltd.Şti tarafından dava dışı ... AŞ adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesine göre, ... AŞ, ... Ltd.Şti., ...LTD.Şti, ...Ltd.Şti., ..., ... ve ... cirolarından sonra davalı ... şirketine verilmiş olduğu, yine dava konusu ... Bankası A.Ş' ye ait ... çek nolu, keşide yeri ..., keşide tarihi 21/03/2014, miktarı 8.000,00 TL bedelli çekin dava dışı Birlik Alüminyum ....Ltd.Şti tarafından davacı şirket adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesine göre, ... Ltd.Şti., ....LTD.Şti, ...Ltd.Şti., ..., ... ve ... cirolarından sonra davalı ... şirketine verilmiş olduğu ve davalı ... şirketi ile dava dışı ... arasında 06/01/2014 tarihinde akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında davalı şirkete temlik edilen fatura borçlusunun ... olduğu, fatura karşılığında davalı şirkete teslim edilen çeklerin ciro silsilesinin düzgün olduğu, dava konusu çeklerin faktoring işlemine konu edildiği, böylece faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çeklerin düzgün ciro silsilesi ile davalı şirkete ulaştığı, davalı şirket ticari defterlerinde dava konusu çek kayıtlarının mevcut olduğu, bu çek bedellerine istinaden davalı şirket tarafından ödeme yapılmış olduğu, dava konusunun çek iadesi olduğu, imza davacı şirket yetkilisine ait değil ise de davalı hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat edilemediğinden, TTK 792. maddede öngörülen şartlar oluşmadığından davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davanın (7.800,00 TL bedelli çeke ilişkin feragat nedeniyle olmak üzere) REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 54,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 457,75 TL harçtan mahsubu ile bakiye 403,35 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/12/2020
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 457,75 TL
Karar Harcı : 54,40 TL
Bakiye Harç: 403,35 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.510,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 150,00 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti :1.200,00 TL
Posta Giderleri : 202,00TL