T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/255 Esas
KARAR NO: 2019/285 Karar
DAVA: Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/03/2015
KARAR TARİHİ: 03/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 10/04/2003 tarihinde sözleşme akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında davacının, davalı şirketin Almanya pazarındaki müşterilerinin siparişleri doğrultusunda tekstil ürünlerinin üretilmesi için Türkiye'deki şirketler ile yapacağı sözleşmelere aracılık etme, üretilen tekstil ürünlerinin kalite kontrolünü yapıp, siparişlere uygunluğunu denetleme, kabulünü yapma, üretilen ürünlerin gümrükleme ve nakliye ile ilgili her türlü işlemlerini yapma ve firmalara yapılacak ön ödeme aşamalarını takip etme görevlerini üstlendiğini ve uzunca bir süre bu görevlerini ifa ettiğini, ancak davalının 2012 yılında, uzun bir süreden beri zaten çalıştıkları ... Tekstil ile inhirası acentelik sözleşmesini aşmak suretiyle sipariş verdiğini, keza aynı şekilde ... Tekstil ve ... Tekstil'e sipariş verildiğini, davalı tarafın bu eyleminin sözleşmeye aykırı olması nedeniyle davalı tarafa gönderilen e-mail ile davalı tarafın uyarıldığını ve TTK m.113'e göre bu işlemlerden dolayı da ücret hakları doğduğunu, bu nedenle tahakkuk eden ücretlerinin ödenmesi gerektiğini bildirmelerine rağmen ödenmediğini ve sözleşme ilişkisinin bu şekilde sona ermesi nedeniyle HMK m.107 kapsamında alacak miktarlarının tespiti ve dava tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsili ile denkleştirme tazminatından kaynaklanan alacaklarının tespiti ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin Almanya merkezi tekstil ürünleri üzerine faaliyet gösteren bir firma olduğunu, tekstil ürünlerinin bir kısmını Türkiye'de faaliyet gösteren firmalardan aldığını ve bunun karşılığında kalite - kontrol, sipariş, sevkiyat denetimleri yapmak üzere Türkiye Almanya merkezli birçok firmadan münhasır olmayan bir sözleşme ilişkisi içinde olduğunu, bu çerçevede davacı firma ile de 2003 yılından itibaren münhasır olmayan bir sözleşmesi ilişkisi içerisinde ticari faaliyetleri olduğunu, davalının performans ve davranışlarından memnun olunmaması nedeniyle sözleşmeyi 2015 yılında feshettiklerini, davacıya yaptığı işlere karşılık komisyon ücretlerinin ödendiğini, davacı ile Türkiye'de dağıtım, satış ve acentelik benzeri bir ilişkinin olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklanan ücret alacağının tahsili ile 6102 sayılı TTK m.122 kapsamında denkleştirme tazminat alacağının tespiti ve tahsili davasıdır.
Davacı, 10/04/2003 tarihinde davacı şirket ile davalı şirket arasında sözleşme akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında davacının davalı şirketin Almanya pazarındaki müşterilerin siparişleri doğrultusunda tekstil ürünlerinin üretilmesi için Türkiye'deki şirketler ile yapacağı sözleşmelere aracılık etme, üretilen tekstil ürünlerinin kalite kontrolünü yapıp, siparişlere uygunluğunu denetleme, kabulünü yapma, üretilen ürünlerin gümrükleme ve nakliye ile ilgili her türlü işlemlerini yapma ve firmalara yapılacak ön ödeme aşamalarını takip etme görevlerini üstlendiğini ve uzunca bir süre bu görevlerini ifa ettiğini, ancak davalının 2012 yılında uzun bir süreden beri zaten çalıştıkları ... Tekstil ile inhirası acentelik sözleşmesini aşmak suretiyle sipariş verdiğini, keza yanı şekilde ... Tekstil ve ... Tekstil'e sipariş verildiğini, davalı tarafın bu eyleminin sözleşmeye aykırı olması nedeniyle davalı tarafa gönderilen e-mail ile davalı tarafın uyarıldığını ve TTK m.113'e göre bu işlemlerden dolayı da ücret hakları doğduğunu, bu nedenle tahakkuk eden ücretlerinin ödenmesi gerektiğini bildirmelerine rağmen ödenmediğini ve sözleşme ilişkisinin bu şekilde sona ermesi nedeniyle HMK m.107 kapsamında alacak miktarlarının tespiti ve dava tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsili ile denkleştirme tazminatından kaynaklanan alacaklarının tespiti ile tahsilini dava etmişlerdir.
Davalı ise, taraflar arasında acentelik sözleşmesi olmadığını, keza davacının ücret ödeme talebinin de dayanaksız olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.
Sektör bilirkişisi ..., Tekstil Mühendisi ... ve Finans Uzmanı ...'dan alınan 13/04/2018 mübrez tarihli bilirkişi raporu ile; taraflar arasında tek satıcılık ve acentelik sözleşmesi akdedilmediği, karşılıklı iyi niyet çerçevesinde yürüyen bir ilişki olduğu, sözleşmede fesih, performans bilgisi kriterleri olmadığı gibi davacının Türkiye'deki ticarethanelerde tek yetkili ve acente olduğunun yazılı olarak imza altına alınmamış olduğu, dolayısıyla taraflar arasında acentelik ilişkisini gerektirir taahhüt bulunmadığı tespit edilmiştir.
27/06/2018 tarihli duruşmanın 1 nolu ara kararı ile mahkememizce davacı tarafın rapora itirazları kısmen kabul edilmek suretiyle bilirkişi heyetine de acentelik sözleşmeleri konusunda uzman akademisyen bilirkişi Dr. ... eklenmek suretiyle alınan 01/02/2019 tarihli bilirkişi raporu ile, sözleşme ile davacıya acentelik ve bayilik gibi bir yetkinin ve yine bir bölgeye yönelik münhasır bir yetkinin tanınmadığı, sözleşmenin danışmanlık sözleşmesi olduğu, davacı tarafın sözleşmenin feshi ile birlikte yarım kalan işlerden veya cari hesaptan kaynaklanan alacağının tespitine yönelik bir delil de sunmamış olduğu tespit edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilmiş olup İngilizce ve tercüme örneği sunulan sözleşmenin incelenmesinde, sözleşme ile davacı tarafa yüklenen edimin " danışmanlık hizmetleri, uygun binanın, kumaşların, aksesuarların, kaynakların seçimi ve yüklenmesi öncesi son kontrolllerin yürütülmesi konularını içerecektir. ... Ltd. Şti., hizmetleri için ihraç edilen ürünlerin ihracat değerlerinin %5'ine kadar bir oranla bir bedeli ödeme olarak alabilecektir." şeklinde olduğu bu edim yükümü itibariyle sözleşmenin TBK m.502 v.d. Maddelerinde düzenlenen vekalet sözleşmesi niteliğinde olduğu ve bu haliyle sözleşmenin 6102 sayılı TTK m.102'de düzenlenen acentelik sözleşmesi niteliğinde olmadığı görülmektedir.
Dosya kapsamı ile düzenlenen bilirkişi raporları denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan, davacının sözleşme kapsamıyla subut bulmuş bir alacağı söz konusu olmadığından ve dayanak sözleşme acentelik sözleşmesi niteliğinde olmadığından denkleştirme tazminatının söz konusu olmayacağından davacının alacağı ve denkleştirme tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Sözleşmeden doğan ücret alacağı ispat edilemediğinden davanın REDDİNE,
Dayanak sözleşme acentelik veya tek satıcılık veya benzeri nitelikte bir sözleşme olmadığından denkleştirme tazminatı talebinin REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 44,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 34,16 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 10,24 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2 gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan 20,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde başvurulması halinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/04/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 31,46 TL
Karar Harcı : 44,40 TL
Noksan Harç: 10,24 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 2.545,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 50,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 2.400,00 TL
Posta Giderleri : 195,00 TL