T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/558
KARAR NO: 2020/82
DAVA: MENFİ TESPİT
DAVA TARİHİ: 01/06/2015
KARAR TARİHİ: 11/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı ... Ltd Şti arasında sürdürülen cari hesap ilişkisine dayalı ticari faaliyet doğrultusunda müvekkili şirketin öncelikle ürünlerinin değeri üzerinde teminat olmak üzere 10.000,00 TL tutarlı teminat senedi keşide ettiğini, senede konu cari hesap ilişkisinde kaynaklanan borcun müvekkili şirket tarafından tam ve eksiksiz olarak ödendiğini, buna ilişkin menfi tespit istemli davanın görülmesi esnasında teminat amacıyla verilen senedin ileride telafisi güç işlemlere neden olmaması amacıyla söz konusu senet için öncelikle İİK'nın 72. maddesi doğrultusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, müvekkil firmanın yaptıkları cari sözleşme doğrultusunda ticari faaliyete konu teminat senedinin düzenlenmesine müteakiben ilgili ürünlerin 12/03/2014 tarihli nakliyeye ilişkin fatura ve sevk irsaliyesi ile müvekkili şirkete teslim edildiğini, akabinde davalı şirket tarafından tanzim edilen 13/03/2014 tarihli ... seri numaralı fatura tutarı müvekkili tarafından 26/05/2014 ve 27/05/2014 tarihlerinde 5.580,00 TL ve 618,59 TL tutarlarında olmak üzere davalıya ödendiğini, bakiye 385,43 TL alacağının tahsili adına davalı şirketin davaya konu senedi işleme koymak suretiyle ödeme protestosu gönderdiğini, ancak müvekkili şirketin senedin işleme koyma ücreti olan 100,00 TL ile birlikte toplam 485,43 TL'yi davalı şirket hesabına cari hesaba mahsuben yatırmak suretiyle borcunu tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, tüm bu nedenlerden dolayı her türlü yasal haklarının mahfuz kalması kaydıyla cari hesap ilişkisine konu alım satım sözleşmesine istinaden tanzim edilen teminat senedinin ciro eden ile cirantası konumundaki davalı ... Bankası AŞ tarafından herhangi bir şekilde işleme konulmaması ve ciro edilememesi adına İİK 72. madde hükmü uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tarafları arasındaki cari hesap ilişkisine dayalı menfi tespit istemi ile cari hesaba konu ticari faaliyet uyarınca teminat olarak tanzim edilen senedin borcun ortadan kalkmış olması nedeniyle iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/ Davalı ... Bankası AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı ... Ltd. Şti. ile arasındaki ticari ilişkiye konu senedin bedelinin ödendiği gerekçesiyle senedin iptali ve tedbiren takibin durdurulmasına dayalı menfi tespit davasında her ne kadar müvekkili bankanın davalı taraf olarak gösterildiğini ancak tarafların kendi aralarındaki mevcut defıleri senedi elinde bulundurulan iyi niyetli 3. kişiye karşı ileri süremeyeceklerini, bu nedenle taraflarına dava yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki davaya konu senedin bir örneğinin tarafılarına iletilmediği için müvekkili şirketin davaya dahil edilmesinin kontrolünün de yapılmadığını, davaya konu senedin öncelikle fotokopisinin taraflarına gönderilmesini, senede ilişkin beyanlarını ancak bundan sonra dosyaya sunulabileceklerini, bu aşamada husumetin var olup olmadığının tespitinin taraflarınca yapılamadığını, kaldı ki bir senedin ukdelerinde olduğu kabul edilse bile davaya konu defılerin taraflarına ileri sürülemeyeceğini, tüm bu nedenlerden dolayı hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaleten davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, davacının keşidecisi olduğu 10.05.2014 vade tarihli 10.000,00TL bedelli olan bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine dayalı İİK 72 madde kapsamında menfi tespit davasıdır.Davacı dava dilekçesinde bononun davalı ... Ltd.Şti ile ticari ilişki kapsamnda teminat olmak üzere verildiğini ve ticari ilişkinden kaynaklı borcun ödendiğinden bahisle bonoya ilişkin de borcu olmadığını beyan etmiştir.
Sunulu deliller, senet sureti, fatura sureti, dekont sureti, ... Bankası A.Ş yazı cevapları incelenmiş, davacı ticari defterleri incelenmek sureti ile bilirkişi raporu alınmış ve bildirilen deliller toplanmıştır.
Dava konusu bono incelendiğinde keşidecisinin davamız davacısı şirket olduğu, lehdarının davalı ...Ltd.Şti olduğu ve de bono vade tarihinin 10.05.2014, bedelinin de 10.000,00TL olduğu anlaşılmıştır.... Bankası A.Ş en son yazı cevabında, bononun tahsil için davalı bankaya verildiği, ödeme olmadığı ve banka tarafından protesto evrak ve senet aslının ilgili firmaya verildiği bildirilmiş, bono metninde yapılan ciro ve niteliği görülememiş ve belirlenememiştir.
Yargılama sırasında davalı banka tarafından dava konusunun ... A.Ş' ye devredildiği anlaşılmıştır.
Davacı defterleri incelenmek sureti ile tanzim edilen 31.05.2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın ticari defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda, davalı firmanın yasal defterlerinin dava dosyasında yer almaması sebebiyle davalı firma defterleri üzerinde herhangi bir inceleme yapılmadığı, incelemenin davacı firmanın defter ve belgeleri üzerinden gerçekleştirildiği, davacı firmanın 2014 yılına ait ticari defterleri üzerinde yapılan incelenmeler sonucunda davacı tarafından davalı şirket adına düzenlenen 10.03.2014 tarihli 10/05/2014 vadeli 10.000,00 TL tutarındaki 1 adet senedin, davacı firmanın yevmiye defterinde ... carisinin borçlandırılarak kaydedildiği ve düzenlenen 10.000,00 TL tutarındaki senedin, 10.05.2014 tarihli ve 772 nolu yevmiye kaydıyla kasadan nakit olarak ödenmiş olarak kaydedildiği, davacı firmanın davalı şirket ... yapmış olduğu mal alımına ait 13/03/2014 tarihli 6.583,76 TL tutarındaki 1 adet alış faturasının, davacı firmanın 2014 yılı yevmiye defterine ... 6.583,76 TL alacaklandırılarak kaydedildiği, davacı tarafından davalı şirkete banka havalesi şeklinde yapılan, 26.05.2014 tarihli 5.580,00 TL ve 27.05.204 tarihli 618,60 TL tutarındaki 2 adet ödeme işleminin, davacı firmanın yevmiye defterine ... carisinin borçlandırarak kaydedildiği, yıl sonu kapanış yevmiye kayıtlarına göre, 31.12.2014 tarihini itibariyle davacı şirketin davalı firmadan 9.614,81 TL alacaklı olarak göründüğü, bu alacağın 31.12.2014 tarihinde 159.01 muhasebe hesap kodu ile verilen sipariş avansları hesabına aktarılarak yıl sonu kapanış yevmiye maddesi olarak kaydedildiği belirtilmiştir.
Öncelikle kıymetli evrakta mücerretlik ilkesinin geçerli olduğunu belirtmek gerekir.Senette yerleşmiş olan hak ile bu hakkın ihdasına sebep olan işlem arasında illiyet yoktur.
Davacının borçlu olmadığı iddiası, senedin teminat senedi olduğuna dayanmakta olup, bu sebeple borçlu bulunmadığı Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 28/02/1996 tarih ve 1996/1622 karar sayılı ilamı ile aynı doğrultudaki 11/04/2002 tarih ve 2002/2766 karar sayılı ilamlarında belirtildiği üzere, mahkememize açılan davanın konusu olan bononun mücerret borç ikrarı niteliğinde belge olup davacının iddiasını yazılı ve kesin delillerle ispat etmesi gerektiği, bu kapsamda davacı şirket kayıtlarının tek başına ispara yeterli olmadığı gibi davacı defterlerine göre dava konusu bononun ödendiği belirtilmiş olmakla buna ilişkin ödeme belgesi davacı yandan sorulmuş ancak davacı vekili 10.000,00TL bedelli bir ödeme olmadığını, dilekçeleri ekindeki fatura borcuna istinaden 5.5980,00TL ödeme yapıldığını belirtmiştir.
Neticede davacı yan; senedin teminat senedi olduğunu ispat edemediği, mahkememize bu hususta borçlu olmadığını gösterir yazılı ve kesin delil sunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
Davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 54,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 170,78 TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,38 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı ... AŞ lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... AŞ'ye verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı ...vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 11/02/2020
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 170,78 TL
Karar Harcı : 54,40 TL
Bakiye Harç: 116,38 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 890,60 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti : 600,00 TL
Posta Giderleri : 211,40 TL