T.C.
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/707 Esas
KARAR NO: 2018/1289 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/07/2015
KARAR TARİHİ: 19/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında ... 31. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, bu icra takibi ile müvekkilinin araçlarına, çalıştığı bankalar ve gayrimenkullerine haciz işlemi uygulandığını, müvekkilinin icra takibine konu olan çekin incelediğinde keşide yeri ..., 26/04/2014 vadi tarihli ... ...bank şubesine ait ... nolu 8.000,00 TL lik çek olduğunu gördüğünü, müvekkilinin davaya konu olan bu çekle birlikte 16 adet sıralı çeki ... ilinde ticaret yaptığı ... isimli kişiye verdiğini, bu kişinin çekleri kaybettiğinden bahisle ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile çek iptal davası açtığını ve ödemeden men talimatı verildiğini, çekin arkasında da men talimatının yazılı olduğunu, davalının dosyaya müdahale etme imkanı var iken ihtiyati haciz kararı aldırıp takip başlattığını, takibin haksız ve mesnetsiz olduğunu, söz konusu çekin ... isimli kişiye ödendiğini, bu takiple birlikte 2. kez ödeme ihtimalinin bulunduğunu, öncelikle icra dosyasına bir işlem yapılmaması için tedbir konulmasına karar verilmesine dava konusu çekten ve bu çeke istinaden başlatılan icra takibinden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine davalının kötü niyetli olması sebebi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin müvekkiline faktoring sözleşmesine istinaden ve ciro yoluyla geçtiğini, çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğunu ve müvekkili şirketin iyi niyetli yetkili hamil olup bile bile davacının zararına hareket etmediğini, müvekkiline ağır kusur ya da kötü niyet yüklenmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin çeki takip yetkisinin bulunmadığını, iyi niyetli çek hamilini bağlayacak şekilde çekin iptaline karar verilemeyeceğini, davacının başkasının çeki kaybettiğini ve çek iptali davası açıldığını ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamayacağını beyanla, haksız davanın reddine ve tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava İİK. m. 72/2 maddesi anlamında icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır.
Davacı ..., ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyası üzerinden araç kayıtlarına, gayrimenkullerine ve banka hesaplarına kaydi haciz uygulanması akabinde takibe dayanak belgeyi incelendiğinde takibin “... ...bank Şubesi muhataplı, ...-26.04.2014 keşide tarihli ve 8.000.00 TL. Miktarlı, ... nolu hesaba bağlı basılan çeke” dayalı olarak yapıldığını, davacının bu çek ile birlikte 16 çeki aralarında ticari ilişki bulunan ...'e verdiğini ve bu kişinin de çekleri kaybetmesi nedeni ile ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açtığını ve bu dosya üzerinden tedbiren ödemeden men kararı verildiğini, bu nedenle de bu çekin bedelinin ...'e ödendiğini ve tahsilat makbuzu alındığını, bu nedenle çekin ikinci kere ödenmesi ihtimali bulunmadığını, davaya konu çekin ne şekilde davalı alacaklıya geçtiğinin anlaşılamadığı bu nedenle çekten dolayı ve takibin dayanak kılındığı borçlu icra takibi bakımından takip dosyası itibariyle borçları olmadığının tespitini talep etmiştir.
... 31. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı ... Faktoring A.Ş.nin, 07.04.2014 tarihinde, kambiyo senetlerine mahsus yolla, ... seri nolu çeke dayalı olarak, 8.000.00 TL. Asıl alacak, 28.33 TL. İslemiş faiz, 800.00 TL. Çek Tazminatı, 24.00 TL. Komisyon, 76,50 TL. İhtiyati Haciz Masrafı, 0.09 TL. İşlemliş faiz ve 300.00 TL. İhtiyati haciz vekalet ücreti olarak toplam 9.228,92 TL. Tutarındaki alacağın asıl alacağa işleyecek yılık %11,75 oranındaki ticari faizi ile tahsilini talep ettiği görülmektedir.
Takip dosyasına mübrez çek örneğinden çekin; ... seri nolu, .... ...bank Şubesi muhataplı, keşidecisi..., hamiline, ...-26.04.2014 keşide tarihli ve 8.000.00 TL. Miktarlı, cirantalarının ... ve ... Faktoring A.Ş. olduğu ve çekin süresinde olarak 28.04.2014 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve ancak tedbir nedeni ile ödenmediği ve karşılıksız kaldığı görülmektedir.
6102 sayılı TTK.nun 801. maddesi kapsamında cirosu kabil bir çeki ödeyecek muhatap, cirolar arasında düzenli bir teselsülün var olup olmadığını incelemekle yükümlü ise de cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda değildir. Aynı kanunun 808. maddesi gereği zamanında ibraz edilmiş olup çekin muhatabınca ödenmediği muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle, çekin üzerine yazılmış olan beyanla sabit ise hamil, cirantalar, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakkına sahiptir. Bu kapsamda hamil başvuru hakkı gereği TTK. 810. madde kapsamında çekin ödenmemiş olan bedelini, ibraz gününden itibaren faizini, protestonun veya buna denk bildirimlerin ve ihbarnamelerin giderleri ile diğer giderleri, çek bedelinin binde üçünü aşmamak üzere komisyon ücretini ve TTK. m. 783/3 kapsamında çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu miktarında tazminatın tahsilini talep hakkına sahiptir. Bu kapsamda ... 31. İcra Müdürlüğünün... E. sayılı takip dosyasına bakıldığında takip ile talep edilen alacak kalemlerinin kanunun bu maddesine uygun olduğu görülmektedir.
Bunun dışında TTK.nun 818. maddesi yollaması ile poliçeye ilişkin borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasına, yetkisiz imzaya, düzenleyenin sorumluluğuna ve açık poliçeye ait 677-680. maddelerinin, ciro hakkındaki 683-685. maddelerinin, çek karşılığının devrine dair 733. maddesinin, ehliyete, çek ve bonolara ilişkin hakların korunması ile başvurma hakkının kullanılması için gerekli işlemlere ilişkin kanun ihtilaflarına dair 766, 768-769. maddelerinin çek hakkında da uygulanacağı öngörülmüştür.
Bu bağlamda çekte imzaların istiklali esas olup, bir çek, çek ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse dahi diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.(m. 677) Ayrıca çeki düzenleyen, çekin kabul edilmemesinden ve ödenmemesinden sorumludur. Düzenleyen, kabul edilmeme hâlinde sorumlu olmayacağını şart edebilirse de ödenmemeden sorumlu olmayacağına ilişkin kayıtlar yazılmamış sayılır.(m. 678) Bu kapsamda TTK. m. 677 maddesinde öngörülen imzaların istiklali ile çeki düzenleyenin ödeme yükümlüğünü düzenleyen 678. madde birlikte değerlendirildiğinde düzenleyenin cirantalardan herhangi birinin imzasının sahteliği nedeni ile borçtan kutulamayacağı ve bu nedenle de çekin iptali davası açamayacağı görülmektedir. Kaldı ki tedavüle çıkarılırken ve tamamen doldurulmamış bulunan bir çekin, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulması dahi hamile karşı def'i olarak ileri sürülemez. Meğerki hamil çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında ağır bir kusuru olsun (bkz. m. 680).
Bu kapsamda, takibe dayanak çekin davacı tarafından aralarında ticari ilişki nedeni ile 3. kişi ...'e verildiği ve bu kişinin dava konusu çek dahil çekleri kaybetmesi nedeni ile çekin davalı hamilin eline geçtiği anlaşıldığından davacının davalıya karşı menfi tespit davası açma hakkı bulunmamaktadır. Kaldı ki dosya kapsamı ile davalı hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisap sırasında ağır bir kusuru olduğu ispat edilmiş değildir. Bu nedenle sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 35,90 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 136,65 TL harçtan mahsubu ile bakiye 100,75 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/12/2018
Katip
e-imza
Hakim
e-imza
Harç/Masraf Dökümü
Peşin Harç: 136,65 TL
Karar Harcı: 35,90 TL
Bakiye Harç: 100,75 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.490,00 TL
Teminat : 10.850,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 0,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 900,00 TL
Posta Ve Diğer Giderler : 212,35 TL