T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/781
KARAR NO: 2022/323
DAVA: İSTİRDAT (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/08/2015
KARAR TARİHİ: 29/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesi ile 16/07/2014 tarihinde hırsızların iş yerine girip bir kısım çekleri çaldıklarını, ... Şirketi hamili davacı olan ... Bank ... Şubesi ... nolu 08/10/2014 tarihli 15.592,24 TL miktarlı çeki çaldıklarını, çalınan çekle ilgili ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esaslı dosyada iptal davası ve ödeme yasağı tedbiri talebinin reddedildiğini, yine ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numarasında şikayette bulunulduğunu, bahse konu çekin ... 23. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapıldığını, kendileri yerine sahte ciro ile cirolandığını, cirodaki imzanın davacıya ait olmadığını, davacının takip alacaklısına borcu olmadığını, ödemenin dava sonuna kadar takip alacaklısına ödenmemesi konusunda tedbir kararı verilmesini, icraya konulan çekin istirdadı iptali için dava açmıştır.
Davalı cevap dilekçesinde iddiaların doğru olmadığını, davalının factoring şirketi olduğunu yapılan factoring sözleşmesi gereği ... tarafından çekin davalıya verildiğini, davalının dava konusu çekteki imzanın sahteiğini bilebilecek durumda olmadığını, çalıntı olduğunu bilme durumunun bulunmadığını, çekin davacının rızası dışında elinden çıktığının davanın açılmasından sonra öğrenildiğini ve de icra dosyasına sunulan talep uyarınca davacının borçlu kaydının silindiğini, davanın reddini talep etmiştir.
Dava konusunun davacının uhdesinde olduğu sırada çekin çalındığı ve en son davalı factoring şirketine ciro edildiği, bu nedenle rıza dışı elden çıkan çekin istirdadı davasıdır. Davalı taraf iyi niyetli olduğunu çekin ...'den factoring sözleşmesi karşılığında aldığını, davanın reddini talep etmiştir. Dava konusu TTK 792 maddesine göre açılan çekin iadesi davasıdır. Bu maddeye göre çek eline geçen yeni hamil ancak çeki kötü niyetle veya ağır kusuru ile iktisap etmesi halinde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Grafoloji bilirkişisinden alınan bilirkişi raporuna göre lehtar davacı adına atılan 1. cirodaki imzanın sahte olduğu anlaşılmıştır. Yine dosyada bulunan ... 11. İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas ... Karar sayılı kararında 2. ciranta ... Ltd Şti'nin davalı ...'e karşı açtığı takibin durdurulması davası kabul edilmiştir. Bu dosyada davacıya ait 10/07/2015 tarihli dilekçede ... çekteki imzanın ve kaşenin kendilerine ait olmadığını beyan etmiştir. Çeklerde mücerretlik ilkesi var ise de faktoring şirketlerinde önceki ciro silsilesini kontrol etme ve istihbarat toplama yükümlülüğü vardır. Yani olağan şartlarda çek hamilinin çekin evveliyatını sorgulama yükümlüğü bulunmaz iken; çek hamilinin faktoring şirketi olması halinde bu yükümlülüğü bulunmaktadır. En azından keşideci ve lehtara ulaşıp kontrol etme durumu bulunmalıdır. Davalı ... şirketi sözleşme sonucu ...'den aldığı çekin düzgün bir ciro silsilesine sahip olması dışında aldığı kişi olan ... ile önceki ciranta ... Metal Sanayi arasındaki ilişkiyi de soruşturmak zorundadır. Aksi taktirde sorumluluktan kurtulmaz. 6361 Sayılı Yasa 9-2 maddesi gereği faktoring şirketi aldığı kambiyo senedi olsa bile bu senedin bir mal ve hizmet satışından doğmuş fatura ile delillendirmesi gerekir. Yani istihbarat çalışması yapacak çekin sıhhatini araştıracak fatura bilgilerini kontrol edecektir. Müşterinin mali durumunu, çeke konu faturanın borçlusu ve çekin keşidecisine başvurup bilgi alması, lehtar ve diğer cirantaları da sorgulaması gerekir idi. Bu çeki araştırma yükümlülüklerini tam olarak yapmayan davalı factoring şirketinin bu çeki davacıya iade etmesi gekir. Bu nedenle davanın kabulü yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davanın KABULÜ ile; keşidecisi ... AŞ olan ... Bank ... Şubesine ait 08/10/2014 keşide tarihli ... nolu 15.592,24 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.065,11 TL nispi karar harcının, 368,88 TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 696,23 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 778,00 TL yargılama gideri ile 368,88 TL peşin harç, 27,70 TL başvuru harcı toplamı 1.174,58 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/03/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
Harç / Masraf Dökümü Davacı Gider Avansı Yargılama gideri detayları
Peşin Harç: 368,88 TL Yatırılan Avans : 855,75 TL Bilirkişi Ücreti : 600,00 TL
Karar Harcı : 1.065,11 TL Davalı Gider Avansı Posta Giderleri : 178,00 TL
Noksan Harç: 696,23 TL Yatırılan Avans : 00,00 TL