T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/10
KARAR NO: 2018/85
DAVA: MENFİ TESPİT (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/01/2016
KARAR TARİHİ: 07/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalılardan ... 14.05.2014 tarihinde 25.500 adet 60x90 üçlü banyo seti ve 8,500 m2 duvardan duvara polip halı satımı hususunda anlaştıklarını, yapılan anlaşma uyarınca kendilerine 669.000.TL. tutarında çekleri keşide ederek davalı ...Şti ne verdiklerini, Dava konusu ... Şubesine ait ... seri nolu 07.01.2015 tarih 54.250.TL tutarlı çekin Davalı ... Şti tarafından ciro edilmek sureti ile Davalı ... Faktorig A.Ş. verildiğini, sözleşme gereği ürünlerin kendilerine teslim edilmediğini, davalının mali durumunun bozulduğunu beyan etmesi üzerine sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini,müvekkili tarafından verilen çeklerin avans olarak verildiğini, çeklerin geri talep edilmesine rağmen davalı şirketin davacı tarafı oyaladığını, sonrasında ise kendilerine ulaşılamadığını, dava konusu çekin davalı ...Ş. Ciro edildiğini, müvekkilinin istirdata konu çeki ödemek zorunda kaldığını belirterek davalı ... şirketinin mal ve hizmet satışından doğmamış alacakları kambiyo senetlerine dayalı olsa bile faktoring şirketlerince satın alınamayacağının kanun ve yönetmelik hükümleri uyarınca açık olduğunu belirterek dava konusu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespiti ile birlikte itirazı kayıtla ödenen çek bedeli olan 54.250.TL tutarındaki bedelin ödeme gününden itibaren ticari reeskont faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davacı Vekili Davasında:
Dava dilekçesini tekrar ederek davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı ...vekili Davaya Cevabında :
Özetle; davacı tarafın diğer davalı ile arasında ki defileri kendilerin karşı ileri süremeyeceğini, dava konusu çekin mevzuata uygun faktoring işlemi çerçevesinde müvekkili şiket tarafından alınmış ve süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmek sureti ile tahsilinin sağlandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti. Davaya Cevabında :
Mahkememize hitaben dilekeç ibraz etmemiş, duruşmalara katılmamaışlardır.
Toplanan Deliller:
Taraflarca ibraz edilen deliller ile talep edilen deliller celp edilip incelenmiştir.
Davacı şirketin ticaret merkezinin ... ilinde bulunduğu anlaşılmakla ... Nöbetçi ATM' ye Talimat yazılarak Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde Mali Müşavir Bilirkişi vasıtası inceleme yapılması talep edilmiş; .. 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyası üzerinden yapılan Bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 21/06/2016 Tarihli rapor ile özetle '' Davacı taraf ile davalı ...Ltd.Şti. arasında ticari ilişkinin 05/05/2014-31/12/2014 tarihleri arasında gerçekleştiğini, davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti.ninde ticari defterlerinin inceleme sunulduğunu, Davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti.nin Ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yapıldığı, davacı tarafın yevmiye defterinin açılış tasdikinin yapıldığı, kapanış tasdikinin yapılmadığı, Davacı ve davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti. Nin ticari kayıtlarının örtüştüğü, davalı firmanın davacı firmaya 917.049,19.TL.borcunun olduğu, dava konusu çekin davalının davacı tarafa olan borcuun içinde olduğu'' yönünde mütalaada bulunduğu görülmüştür.
Talimat cevabının gelmesini müteakiben davalı ...Ş.' nin ticari defterleri üzerine inceleme yapılmasına karar verilmiş; düzenlenen Mali Müşavir Bilirkişi vasıtası ile yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 30/05/2017 Tarihli rapor ile özetle '' Davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti. Tarafından Davacı şirket üzerine ... Tarih ... seri nolu irsaliyeye istinaden düzenlenen ... nolu 85.247,18.TL. Tutarında tahakkuk ettirilen faturayı 17/06/2014 Tarihinde Alacak bilidirmi /temlik ve kambiyo senedi tevdi formu düzenleyerek aynı şekilde ... Keşide tarihli ... nolu 54.250.TL.bedelli çeki temlik etmek sureti ile çek ve faturanın davalı ...Ş. Ye teslim edildiği, Davalı tarafın davacı tarafa herhangi bir mal teslimatı bulunmadığı dava konusu çekin avans olarak alınmış bulunduğu, Davalı ...Ltd.Şti.nin davacı tarafa 917.049,19.TL.borçlu olduğu..' yönüne mütalaada bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 13/12/2017 Tarihli ara kararının 2.bendi uyarınca davalı ... vekiline dava konusu çekin alınmasına dayanak olan fatura dışında başkaca sözleşme ve malların teslimine ilişkin belge bulunup bulunmadığı hususunda beyanda bulunmak buna ilişkin belgeler var ise bunları ibraz etmek üzere 2 haftalık süre verilmiş; Davalı ...Ş. vekili 22/01/2018 Tarihli celse de ayrı delil ibraz edemediklerini tüm delillerini bildirdiğini beyan etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi:
Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; Hernekadar Davalı ...Ş. Mahkememize hitaben verdiği cevap dilekçesi ile davacı tarafın diğer davalı ile arasında ki defileri kendilerine karşı ileri süremeyeceğini, dava konusu çekin mevzuata uygun faktoring işlemi çerçevesinde müvekkili şirket tarafından alınmış ve süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmek sureti ile tahsilinin sağlandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş; Davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti.nin duruşmalara katılmaması ve mahkememize dilekçe ibraz etmemesi nedeni ile davanın Reddine karar verilmesini talep ettiği kabul edilmiş ise de; Davacı tarafın iddiasının dava konusu çekin Davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti. ne avans olarak mal karşılığı olarak verildiği, ancak malların teslim edilmemesi nedeniyle çekin iadesi gerekiği, Davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti.nden çeki temlik alan Davalı ...Ş. nin ise yasal mevzuata uygun olarak temlik işlemini yapmadığı bu nedenle Tahsil ettiği çek bedelini iade etmesi gerektiği iddiasına dayandığı görülmüştür.Hernekadar Mali Müşavir Bilirkişi vasıtası ile yapılan incelemede davacının ticari defterinin kapanış kaydının bulunmadığı tespit edilmiş ise de; Davacı ve Davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti. nin incelenen ticari defterlerinin birbirini doğruladığı görülmüştür. Taraflar arasında Halı Satım Sözleşmesinden doğan Ticari ilişki bulunduğu, davalı şirketin halı teslimi karşılığında davacı tarafın toplamda 669.000.TL. Bedelli çekleri verdiği, dava konusu çekin de bu çeklerin içinde olduğu, davalı şirketin davacı tarafa 16/06/2014 Tarihine kadar halı teslimatlarını yapması gerekirken teslimatta bulunmadığı, Taraflar arasında 23/06/2014 Tarihinde sözleşmenin feshi ile sözleşme konusu malların alımından vazgeçildiği bu haliyle dava konusu çekin iadesinin gerektiği yönünde mahkememizce kesin kanaat oluşmuştur.
Davalı ...Ş. dava konusu çeki Davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti. İle aralarında düzenledikleri Faktoring Sözleşmesine istinaden temlik alıp tahsil etmiştir. Davalı ...Ş. Vekili davacı taraf ile diğer davalı arasında ki şahsi defilerin kendilerine karşı ileri sürülemeyeceğini belirtmiş ise de; Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 22/2 maddesi hükmü uyarınca; Faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler. Faktoring şirketleri belirtilen yönetmelik hükmü uyarınca alacağı temlik alabilirler.Anılan yönetmelik maddesi uyarınca, faktoring şirketi ciro suretiyle aldığı çekin dayanağı olan mal ve hizmet satışına dair fatura ve teslim belgesini mahkemeye sunmak zorundadır. Bu konuda ispat yükü 6100 Sayılı Kanunun 190.md uyarınca davalı ... şirketindedir.Davalı ...Ş. delil olarak fatura ve Alacak Bildirim /Temlik ve Kambiyo Senedi Tevdi bodrosunu sunmuş olmakla birlikte malların Davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti. tarafından davacı tarafa teslim ediliğini kanıtlar teslim belgesini mahkememize ibraz edememiştir. Bu haliyle davacı tarafın, dava konusu çek bedelini davalılardan iadesinin talep edebileceği yönünde mahkememizce kesin kanaat hasıl olmakla dava konusu çekin tahsil edildiği tarihten itibaren avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-)Davacı tarafın davasının KABULÜ ile, 54.250.TL.nin 08/01/2015Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3,705,81.TL nispi karar harcından peşin yatırılan 926,46.TL harcın mahsubu ile bakiye 2.779,35.TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 6.317,50 TL.nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafından yatırılan 959,96. TL.Harç,1.200..TL.Bilirkişi ücreti ve 123.TL.posta giderinden ibaret toplam 2.282,96.TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-)Taraflarca yatırılan ve bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
6100 Sayılı HMK.' nın 345./1Maddesi uyarınca ilgililere kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize vereceği bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar alenen okunup usulen tefhim kılındı.07/02/2018
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)