T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/124
KARAR NO: 2019/830
DAVA: TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 05/02/2016
KARAR TARİHİ: 22/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket bünyesinde 01/04/2015 ve 09/01/2016 tarihleri arasında ... Bölge Müdürü pozisyonunda müvekkili şirket üst düzey çalışanlarından olan davalı ...'in 05/01/2016 tarihli dilekçe ile müvekkili şirketteki görevinden istifa ettiğini ve ayrıldıktan hemen sonra müvekkili şirket ile aynı faaliyet konusunda iştigal eden ...Tic. A.Ş.'de müvekkili şirketteki aynı pozisyonda ... Bölge Sorumlusu olarak çalışmaya başladığını, aynı sektörde faaliyet gösteren rakip bir şirkette işe başlamasının hizmet akdinin devamı süresinde iş sözleşmesinin 12. Maddesinde yer alan 'çalıştığı esnada veya iş sözleşmesi çalışanın kendi isteğiyle sona erdikten sonra 12 ay süresince, iş yerindeki görevi esnasında öğrendiği, yapılması planlanan araştırma veya geliştirme çalışmaları, piyasaya sürülecek yeni ürünlerle rekabet halinde hiçbir işi kabul etmeyeceği veya şirket ile aynı iştigal alanında faaliyette bulunan veya işverenin ürün ve hizmetlerinin tümünü, bazılarını veya birini üreten veya pazarlama ve satışını faaliyet konusu yapan başka işverene ait iş yerinde gerek iş sözleşmesi adı altında gerekse de danışmanlık ilişkisi çerçevesinde çalışmamayı, bu konudaki kişi kurum veya kuruluşlarda ücretli veya ücretsiz görev almayacağını kabul ve taahhüt ettiğini' öngören Rekabet Yasağı taahhüdüne açıkça ve doğrudan aykırı davranışı bulunduğunu, davalının rakip bir şirkette müvekkili nezdinde öğrendiği bilgileri kullanmasının, müvekkili aleyhine haksız rekabet doğuracağının tartışmasız bir gerçek olduğunu, tüm bu nedenlerle davalının, davalı ile müvekkili şirket tarafından akdolunan iş sözleşmesine aykırı hareketleri nedeniyle müvekkili şirketin ihlali öğrendiği tarihte emsali işgörenlerin aldığı ücretin 12 aylık tutarı olan 102.000,00 TL miktarındaki cezai şartın davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, ayrıca yargılama masrafları ve vekalet ücretinin ise davalı karşı taraf uhdesinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının ikametgahının bulunduğu ... Ticaret Mahkemelerinin yetkili bulunduğunu, mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacının iddiasına konu rekabet etmeme hükmünün hukuken geçersiz olduğunu ve kabulünün mümkün olmadığını, rekabet yasağının zaman, yer ve konu bakımından sınırlandırılmasının yasal zorunluluk olduğunu, davacı vekilinin dilekçesinde atıf yapılan rekabet yasağı maddesinde, coğrafi açıdan herhangi bir sınırlama yapılmadığını, bu yasak, herhangi bir alan sınırlaması olmaksızın, hem ülke içerisinde, hem de başka ülkelerde geçerli olmak üzere düzenlendiğini, bu şekilde bir rekabet etme yasağının düzenlenemeyeceğini, rekabet yasağı sözleşmesinin, ancak ve ancak işçinin ekonomik geleceğinin hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye atılmaması şartıyla geçerli olabileceğini, söz konusu rekabet yasağı hükmünün, davalının ekonomik geleceğini tehlikeye attığının sabit olduğunu, davalının anayasa ile güvence altına alınmış bir hak olan çalışma özgürlüğünü kullandığını, bahse konu sektörün, çalışanların ayrılma oranlarının en yüksek olduğu sektörlerden biri olduğu göz önüne alındığında, iş değişikliklerini, ticari sırrın el değiştireceği şeklinde yorumlanamayacağını, tüm bu nedenlerle davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Taraflar delil ve belgelerini ibraz etmişler, taraf tanıkları dinlenmiş, dosya kapsamında uzman bilirkişi tarafından 12.09.2019 tarihli bilirkişi raporu düzenlendiği anlaşılmış, SGK kayıtları, istifa dilekçe sureti, iş sözleşmesi, dava dışı ... Tic.A.Ş yazı cevapları incelenmiş, deliller toplanmıştır.
Dava, 6098 sayılı T.B.K.'nun 444. madde hükmüne göre açılmış, rekabet yasağı ihlalinden doğan cezaî şart tahsili istemine ilişkindir.
Davalı vekili süresinde yetki itirazında bulunmuş ise de duruşmada yetki itirazından feragat etmiş olması karşısında ve de kesin yetki hali de bulunmadığından bu konuda bir değerlendirme yapılmamıştır.
Sözleşme uzmanı ... tarafından düzenlenen 12/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ile davalı arasındaki 01/04/2015 tarihli İş Sözleşmesi başlıklı sözleşmenin Rekabet Yasağı kenar başlıklı 12. maddesinin c bendinin ''Taraflar rekabet yasağı anlaşmasının coğrafi sınırını Türkiye ve işverenin ticaret yaptığı ülkeler olarak belirlemişlerdir.'' şeklinde düzenlenmiş olduğu, aynı hükmün b bendinde öngörüldüğü üzere rekabet yasağı süresinin iş sözleşmesi çalışanın kendi isteğiyle sona erdikten sonra başlamak üzere 12 ay olarak kararlaştırılmış olduğu, davalının davacı şirket nezdindeki görevinden ayrıldıktan sonra dava dışı şirkette (...Tic. A.Ş.'de 11/01/2016 tarihinden itibariyle) çalışmaya başladığı, Yargıtayın rekabet yasağı anlaşmalarındaki coğrafi yer sınırlamasına ilişkin uygulamasına bakıldığında örneğin ''Dairemizce, Türkiye sınırları içinde rekabet etmeme yönünden öngörülen düzenlemelere geçerlilik tanınmamıştır.'' şeklinde değerlendirmeler yapılmış olduğu ve yine kararlarda dikkat çekildiği üzere, ülke sınırlarını konu alan rekabet yasağı sözleşmelerinin hakimin takdir yetkisi çerçevesinde il veya bölge sınırları kapsamında bir rekabet yasağı kaydı olarak değerlendirilebildiğinin görüldüğü, bu hususta nihai takdirin mahkemede olduğu, TBK madde 444/f-2'nin '' rekabet yasağı kaydı ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkanı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.'' hükmünü ihtiva ettiği, işçinin çalışma süresi içinde sadece hükümde geçen türden bilgilerin edinmesinin değil bu tür bilgilerin kullanılmasının işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikte de olmasının arandığı, zararın hangi durumlarda önemli sayılacağının somut olayın özelliklerine göre olaydan olaya değişiklik gösterebileceği, davalının çalışma süresi içinde davacı nezdinde öğrendiği hangi bilgilerin dava dışı şirket nezdinde kullanılmakla önemli zarar oluşturma ihtimali doğurduğunun tam olarak ortaya konulamadığının düşünüldüğü, ne var ki bu hususta nihai takdirin mahkemede olduğu sonuç ve kanaatine varıldığını belirtmiştir.
Davacı-işveren ve davalı-işçi arasında 01.04.2015 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 12.maddesinde rekabet yasağı başlığı ile rekabet yasağı düzenlenmiş olup ilgili maddede cezai şart tutarı olarak emsali iş görenlerin aldığı ücretin 12 aylık tutarındaki meblağın cezai şart olarak öngörüldüğü, rekabet yasağı anlaşmasının coğrafi sınırının Türkiye ve işverenin ticaret yaptığı ülkeler olarak belirlendiği, süre yönünden de iş sözleşmesinin çalışanın kendi isteği ile sona erdikten sonra 12 ay olarak belirlendiği ve davalı tarafından davacı şirkete 05.01.2016 tarihli istifa dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen 01.04.2015 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesinin 12 .maddesi ile öngörülen rekabet yasağının geçerli olup olmadığı, geçerli ise rekabet yasağının gerçekleşip gerçekleşmediği, buna bağlı olarak cezai şartın talep edilip edilemeyeceği noktalarındadır.
Davalı-işçinin davacıya ait işyerinde Adana bölge sorumlusu olarak çalıştığı, ancak tanık beyanları ve dosya kapsamından davalı-işçinin davacı şirketin müşteri çevresine veya iş sırlarına nüfuz etme imkanı bulunduğunun ve işverenin önemli bir zarara uğraması ihtimalinin olduğunun belirlenemediği, davalı-işçinin sonradan çalışmaya başladığı ... A.Ş' nin de davacı şirketle aynı sektörde faaliyet göstermekle birlikte davacı şirket faaliyet alanının iş konusunun çok geniş olarak ticaret sicilde "her türlü yiyecek, içecek, meşrubat ve gıda maddelerinin, ..........ve 15.08.2011 tarihinde tescil edilen genel kurul kararında yazılı olan diğer işler." olarak belirtildiği ve ayrıca mahal bakımından geçerli bir sınır belirlenmediğinden sözleşmenin geçerli olmadığı değerlendirilmiştir.
Kaldı ki, hizmet sözleşmesinin ve bu sözleşmenin bir parçası olan rekabet yasağı şartının ve rekabet yasağı sözleşmesinin kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin olmasına göre bu davaya uygulanması gereken T.B.K.'nun 420/1.madde hükmü uyarınca, hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan cezai şart geçersizdir.Cezai şartı öngörülen sözleşmede sadece davalı işçi aleyhine cezai şart konulmuş, davacı işveren aleyhine cezai şart konulmamış olduğundan sözleşmedeki rekabet yasağı şartı bu sebeple de geçersizdir.
Bu açıklamalar ışığında, taraflar arasında akdedilen belirsiz süreli iş sözleşmesinde öngörülen rekabet yasağının geçersiz olduğu, geçersiz sözleşmeye bağlı olarak bir hak ve alacak talep edilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, davacının cezai şart talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 44,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 1.741,91 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.697,51 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 10.910,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan toplam 21,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde başvurulması halinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/10/2019
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 1.741,91 TL
Karar Harcı : 44,40 TL
Bakiye Harç: 1.697,51TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.575,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 100,00 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.000,00 TL
Posta Giderleri : 104,40 TL