T.C.
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1249 Esas
KARAR NO: 2019/1074 Karar
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 30/12/2016
KARAR TARİHİ: 25/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı %5, dava dışı ... %75, ... %5, ... %10, ... %5 oranında ... AŞ (... AŞ) hissedar iken her 5 hissedar ile davalı ... AŞ arasında 30/12/2011 tarihinde yapılan hisse satış sözleşmesi ile davacı hisselerinin %4.5'ini, dava dışı ... hisselerinin %51'ini, ... hisselerinin %5'ini, ... hisselerinin %9'unu, ... hisselerinin %4.5'ini davalı ... ... AŞ'ye sattığını ve böylelikle ... AŞ'deki hisse durumunun davacının %0.5, dava dışı ...'in %24, ...'ın %0, ...'in %1, ...'ın %0.5 ve davalı ... Loj ... AŞ'nin ise %74 oranında hisse sahibi olduğunu va ancak sözleşmede yer alan hüküm nedeniyle davacının da aralarında bulunduğu satıcıların 31/12/2014 tarihinden itibaren geri kalan hisselerini davalı alıcı ... AŞ'ye satmak istediklerini yazılı olarak bildirmeleri halinde davalının hisseleri sözleşmede aşağıda belirtilen değer üzerinden almayı kabul ve taahhüt ettiğini, aksi halde davalı alıcının sözleşmenin 1.2/a,b,c bentleri kapsamında cezai şart ödemeyi kabul ettiğini, sözleşme hükmü nedeniyle davacının davalıya yönelik olarak ... 21. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile davalıya satış teklifinde bulunduğunu ve ancak buna rağmen davalının hisselerini satın almadığını, bu nedenle sözleşmede öngörülen cezai şart kapsamında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL cezai şartın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının, davacının da aralarında bulunduğu kişiler ile 30/12/2011 tarihinde akdettiği Hisse Alım Sözleşmesi ile ... AŞ'nin (eski adı ... AŞ) %74 oranındaki hissesini satın aldığını ve bedelini satıcılara tamamen ödediğini ancak sözleşme incelendiğinde bakiye hisselerin alınması taahhüdünün aşamalardan oluştuğunu ve buna göre hazırlık işlemleri yapıldıktan sonra hisselerin devralınacağının kararlaştırılmış olduğunu, sözleşmenin 1.2 maddesi kapsamında %26 bakiye hissenin değeri konusunda taraflar arasında bir mutabakat olmadığını, bu nedenle temerrütü mümkün bir alacak söz konusu olmadığını, bu nedenle ihtarnamelere ve davaya konu taleplerin sözleşmeye uygun olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, hisse alım yükümlülüğünün ihlali nedeniyle öngörülen cezai şart alacağının tahsili davasıdır.
İhtilaf, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye konu alım taahhüdünün davalı şirket bakımından bağlayıcı olup olmadığı, satış bedelinin belirli olmamasının davalıyı alım taahhüdünden kurtarıp kurtarmayacağı, kurtarmayacak ise davalının alım yükümlülüğünü ihlal edip etmediği ve ihlal halinde davalının davacıya ödemekle yükümlü olduğu sözleşmesel ve seçimlik nitelikteki cezai şart miktarının tespiti ile sözleşmede öngörüldüğü şekliyle tahsili halinde davalı şirketin ekonomik mahvına neden olup olmayacağı noktalarında toplanmaktadır. Ancak sözleşmede öngörülen cezai şart miktarının ve davalının ekonomik mahvına neden olup olmayacağının tespiti tarafların defter ve kayıtlarının incelenmesini gerektirdiğinden ve bu husus hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Taraflar arasında akdedilen 30/12/2011 tarihli Hisse Alım Sözleşmesi ile davacının da aralarında bulunduğu ... AŞ (... AŞ) hissedarlarının %74 oranındaki hisselerini davalı ... Loj. Hiz AŞ'ye satışı konusunda anlaşmaya vardıkları ve satıcıların geriye kalan %26 oranındaki hissesinin alımı konusunda sözleşmenin 1.2/c maddesi sayfa 5, 2-3. paragraflarında yer alan " Aynı şekilde 31/12/2014 tarihinden itibaren satıcılar (..., şirketin %24, ... %1, ... %0.5 ve ... %0.5) %26'lık hisseyi ... AŞ'ye satmak istediklerini yazılı olarak bildirdiklerinde, ... AŞ bakiye %26'lık hisseyi aşağıdaki belirtilen değer üzerinden almayı kabul, beyan ve taahhüt eder.
Aksi durumda ... AŞ, satıcılara işbu sözleşme içeriğinde 1.2 madde (a), (b), (c) bentlerinde belirlenen hisse değerleri üzerinden cezai şart ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt ederler.
Bakiye %26'lık hisselerin devir ve satılmasında; hisse değeri son iki yılın FAVÖK ortalamasının 7 ile çarpılması ile hesaplanacak ve %26'lık hisse bedeli ödenerek tüm hisselerin satışı gerçekleştirilecektir. %26'lık hisselerin bedellerinin belirlenmesinde faiz ve borçlar göz önüne alınmayacaktır.
Bu konuyu örnek olarak vermemiz gerekirse, 2015 yılı sonunda mevcut KTT ortakları, tüm hisselerini devredecek olurlar ise, 2014 yılı FAVÖK 4m TL, 2015 yılı FAVÖK 5m TL olduğunu düşünürsek, şirket değeri (4+5=9/2=4.5*7=31.5 mTL) olarak hesaplanacaktır. Bu şirket değeri karşılığı mevcut ... ortaklarına kalan %26 hisseleri için 31.5*%26 = 8.19m TL ödenecektir." şeklindeki düzenleme ile anlaşmaya varıldığı görülmektedir.
Davacı ... tarafından dava dışı ... AŞ'ye yönelik olarak ... 21. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu evrakı üzerinden keşide edilen ihtarname ile satışını önerdiği hisselerin değerlerinin tespitinin talep edildiği görülmektedir.
Davacı tarafından davalıya yönelik olarak ... 21. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu evrak üzerinden keşide edilen ihtarname ile ... AŞ'ye satışa arz ettiğini ve satış bedelinin hesaplanarak kendisine bildirilmesini ihtar ettiği görülmektedir.
Davacı tarafından davalıya yönelik olarak ... 6. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu evrakı üzerinden keşide edilen ihtarname ile daha önce ... 21. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu evrak üzerinden keşide edilen ihtarname ile 31/12/2011 tarihli Hisse Alım Sözleşmesi kapsamında ... AŞ'deki hisselerinin satın alınması konusunda teklifte bulunulmasına rağmen alımın gerçekleştirilmediği, bu nedenle satışı önerilen hisselerin satışının 3 gün içinde gerçekleştirilmesi, aksi halde sözleşmede öngörülen cezai şartın talep edilecek olduğunun bildirildiği görülmektedir.
Davacı tarafından davalıya yönelik olarak ... 17. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu evrak üzerinden keşide edilen ihtarname ile davalının alım taahhüdünü ifa etmemesi nedeniyle cezai şartın ödenmesinin talep edildiği görülmektedir.
Mali müşavir/ STK/KGS bağımsız denetçisi bilirkişi ...'dan alınan 14/11/2017 tarihli bilirkişi raporu ile; davalı şirketin defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacı ...'a herhangi bir ödeme yapılmadığı ve bu hususun davalı şirketin kabulünde olduğu, davacı tarafından hisse alım önerisinde bulunulan hisselerin değerinin tespiti tespit edilmiş ise de dosya içerisinde ... AŞ'nin defter ve belgeeleri dosya içerisinde olmadığından bu konuda herhangi bir hesaplama yapılmadığı, bu konuda hesaplama yapılabilmesi için ... AŞ'- defter ve belgelerinin sunulması gerektiği tespit edilmiştir.
Aynı bilirkişiden alınan 14/05/2018 tarihli bilirkişi ek raporu ile; davacının ... AŞ'de %0.5 hisseye sahip olduğu, bu hisseler kapsamında davacıya yapılması gereken ödemenin 145.173,29 TL olduğu, takip tarihine kadar 7.509,69 TL faiz istenebileceği, cezai şartın 55.199,58 TL olduğu ve cezai şart için talep edilmesi mümkün faizin 2.855,43 TL olduğu tespit edilmiştir.
Tarafların itirazları doğrultusunda aynı bilirkişiden alınan 04/09/2018 tarihli bilirkişi raporu ile davacının sözleşme kapsamında davalı şirketten talebi mümkün cezai şart miktarının 150.085,87 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacının talep ettiği tazminatın tespiti bakımından sözleşme hükümlerinin de etkili ve önemle olacağı nedeniyle mevcut bilirkişiye İst. Kültür Üni. Hukuk Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi ...'da eklenmek suretiyle alınan 20/06/2019 tarihli bilirkişi heyet raporu ile; davalının 31/12/2011 tarihli Hisse Alım Sözleşmesi'nin 1.2 maddesi ile davacıya ait hisselerin alım taahhüdü altına girdiği, sözleşme hükümlerinden alım bedelinin belirlenebilir olduğu, bu nedenle davalının alım bedelinin belirsiz olduğu yönündeki savunmalarına itibar edilemeyeceği, davacı tarafından yapılan satış önerisine rağmen davalının sözleşmesel edimini ifa etmediği, bu nedenle davacının ... 17. Noterliği'nin ... tairh ve ... yevmiye nolu evrakı üzerinden keşide ettiği ihtarname ile davalıya 7 gün süre vermek suretiyle cezai şartın ödenmesi talebinde bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 1.2 maddesi ile öngörülen cezai şartın TBK m.179 kapsamında seçimlik cezai şart niteliğinde olduğu, sözleşme kapsamında yapılan hesaplama neticesinde davacının davalıdan talebi mümkün cezai şart miktarının 150.085,87 TL olduğu ve bu miktarın nihai olarak tespitinin mahkemenin takdirinde olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin 10/12/2019 tarihli dilekçesi ile talep sonucunu 140.085,87 TL arttırmak suretiyle 150.085,87 TL'nin tahsilini talep ettiği görülmektedir.
Tüm dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporları denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan ve de taraflar arasında akdedilen satım sözleşmesi ile davalının davacıya ait hisseleri satın alma yükümü altına girmiş olması ve davacı tarafından davalıya sözleşmeye uygun olarak satış teklifinde bulunulmasına rağmen davalının satış bedelinin belirsizliği nedeniyle alımdan kaçındığı ve ancak satım sözleşmesinde satış bedelinin belirlenebilir olmasının yeterli olduğu ve sözleşme ile de satım bedelinin nasıl belirleneceğinin açıkça öngörülmüş olması karşısında davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilemeyeceği, nitekim alınan heyet bilirkişi raporu ile 2013 yılı itibariyle dava dışı ... AŞ'nin değerinin 30.017.175,00 TL olduğu ve sözleşmeye göre %0.5 hisse değerine tekabül eden cezai şart miktarının 150.085,87 TL olarak tespit edildiği, bu nedenle satış bedelinin belirsizliğinden ve bu nedenle alım yükümlülüğünden kaçınılmasının söz konusu olamayacağı şirketin değerinin 2013 yılı itibariyle 30.017.175,00 TL olarak tespit edilmiş olması karşısında bilirkişi heyetince tespit edilen 150.085,87 TL'nin aynen ifasının davalı şirketin ekonomik mahvına neden olmayacağından ve da dosya kapsamıyla ihtarnamelerin davalı şirkete hangi tarihte tebliğ edildiği anlaşılamadığından davalının dava tarihi olan 30/12/2016 tarihinde temürrüte düştüğü kabul edilerek davanın kabulü ile,150.085,87 TL'nin 30/12/2016 tarihinden itibanen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ İLE,
150.085,87 TL'nin 30/12/2016 tarihinden itibanen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 10.252,37 TL nispi karar harcının, 170,78 TL peşin harç ve 2.392,35 TL ıslah harcı toplamı 2.563,13 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 7.689,24 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 14.756,87 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 1.934,20 TL yargılama gideri ile 170,78 TL peşin harç, 29,20 TL başvuru harcı ve 2.392,35 ıslah harcı toplamı 4.526,53 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/12/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 170,78 TL
Karar Harcı: 10.252,37 TL
Islah Harcı: 2.392,35
Noksan Harç: 7.689,24 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 2.765,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 0,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.800,00 TL
Posta Giderleri : 134,20 TL