T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/127
KARAR NO: 2018/91
DAVA: KAR MAHRUMİYETİ-CEZAİ ŞART ALACAĞI (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/02/2016
KARAR TARİHİ: 07/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Baytilik Sözleşmesinden Kaynaklanan Kar mahrumiyeti ve Cezai Şart Alacağı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile akdedilen 24.10.20011 tarihli Lpg Otogaz İstasyonu ve Bayilik Sözleşmesi uyarınca davacıdan 5 yıl süre ile otogaz bayiliğinin üstlenildiğini, bayilik mukavelesinin 12. Maddesinde derhal ve haklı sebeple fesih sebeplerinin sıralandığını, Bayilik mukavelesinin 12.6. maddesinde “Bayi tarafından SATICI'ya verilen çeklerin kısmen veya tamamen karşılıksız çıkması bonoların vadesinde ödenmemesi veya protestoya uğraması veya alınan LPG bedellerinin süresinde ödenmemesi” halinde sözleşmenin derhal feshedebileceğini, davalının borçlarının vadelerinde ödemediği ayrıca dava tarihi İtibariyle dahi borcu bulunduğunu, bu nedenle, İhtar ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, Bayilik Mukavelesinin 13.6. maddesi uyannca davalı tarafından 50.000 USD Cezai şart ödenmesi gerektiğini, ayrıca davalının 05.01.2016 tarihi itibariyle sözleşmenin feshine sebep olması nedeniyle bilirkişi tarafından hesap edilmek üzere kar mahrumiyeti talep edildiğini, sözleşmenin 23. maddesi uyarınca ...'in müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile doğmuş ve doğacak tüm yükümlülüklerin 100.000 USD'lik kısmı için sorumluluğu bulunduğunu, sözleşmenin 22. maddesi uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, sözleşmenin 15.5. maddesi uyarınca davacı şirket defter ve kayıtlarının münhasır delil olarak kabul edilmesinin kararlaştırıldığını bu nedenlerle kar mahrumiyeti alacağının reeskont avans faiziyle davalılardan alınmasını yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı Vekili Davasında:
Dava Dilekçesini tekrar ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalılar Davaya Cevabında :
Duruşmalara katılmamış, mahkememize hitaben dilekçe ibraz etmemişlerdir.
Toplanan Deliller:
Davacı tarafça ibraz edilen deliller incelenmiştir.
Taraflar arasında düzenlenmiş bulunan 24/10/2011 Tarihli Bayilik Sözleşmesi ile davacı tarafça ibraz edilen ihtarname incelenmiştir.
... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat ile; İnceleme gününün resen belirlenerek Davalı şirket adına çıkartılacak meşruhatlı davetiye ile Ticari defterlerini inceleme gün ve saatinde hazır bulundurmasının ihtar edilmesine;Davalı tarafça Ticari defterlerin inceleme gün ve saatinde hazır bulundurulması halinde resen belirlenecek Mali Müşavir Bilirkişi vasıtası ile davalı tarafın Ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının, taraflar arasında mal alışverişine ilişkin kayıtların tespit edilmesinin ayrıca davacı tarafça talep edilen cezai şart miktarının ödenmesi halinde davalı tarafın mahvına sebep olup olmayacağı, cezai şart miktarı mahvına sebep olacak miktarda ise hangi miktarın ödenmesi halinde davalı tarafın mahvına sebep olmayacağı hususunun belirlenmesinin istenilmiş, talimat mahkemesince usulüne uygun tebligat çıkarıldığı ancak davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediği görülmüştür.
Mahkememizce ara karar ile Mali Müşavir Bilirkişi ve Sektör Bilirkişi vasıtası ile davacı tarafın Ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının, taraflar arasında mal alışverişine ilişkin kayıtların tespit edilmesinin ayrıca davacı tarafça talep edilen cezai şart talebinin sözleşme ve Ticari kayıtlar doğrultusunda yerinde olup olmadığı hususunda Bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, düzenlenen raporun olaya , sözleşmeye uygun ve denetime imkan verecek nitelikte olduğu anlaşılmakla hüküm tesisinde dikkate alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi:
Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak;Hernekadar davalı tarafın duruşmalara katılmaması ve Mahkememize hitaben dilekçe ibraz etmemesi nedeni ile davanın Reddine karar verilmesini talep ettiği hususu kabul edilmiş ise de; Taraflar arasında ki ihtilafın Sözleşmesel dayanağının 24/10/2011 tarihli ''Lpg Otogaz İstasyonu ve Bayilik Sözleşmesi'' olduğu; Sözleşme uyarınca davalı şirketin 5 yıl süre ile Otogaz Bayiliğini üstlendiği, Davalı ...' in sözleşmeyi Müşterek ve Müteselsil borçlu olarak imzaladığı görülmüştür. Davacı tarafça keşide edilen ... 54.Noterliğinin ... Tarihli ihtarnamesi ile davalı tarafın Sözleşme uyarınca davalı tarafa teslim edilen LPG ürün bedellerini ödememesi nedeni ile fesih ettiği, Bayilik Sözleşmesinin 12.6 Maddesi uyarınca '' Bayi tarafından Satıcı' ya verilen çeklerin kısmen veya tamamen karşılıksız çıkması bonoların vadesinde ödenmemesi veya Protetoya uğraması veya alınan LPG bedellerinin süresinde ödenmemesi'' halinde sözleşmenin derhal fesih edilebileceğinin kararlaştırıldığı, Bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme ile tespit edildiği üzere davalı tarafça davacı tarafa verilen 40.594.TL. Bedelli çekin karşılıksız çıktığı, davacı tarafın alacaklı olduğu bu hali ile davacı tarafın sözleşmeyi fesih ihtarının haklı olduğu görülmüştür. Taraflar arasında düzenlenen Sözleşmenin 13.3 maddesi ile Sözleşmenin haklı sebeple feshi halinde davacı tarafın kar mahrumiyeti ve cezai şart talebinde bulunabileceği hususunun kararlaştırldığı görülmüştür.Bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme ile belirlendiği üzere , davacı tarafça sözleşmenin 05/01/2016 Tarihinde fesih edildiği, Sözleşmenin sona ereceği tarih olan 24/10/2016 Tarihine kadar davacı tarafın 9 ay 19 gün süre ile kardan mahrum kaldığı anlaşılmakla Bilirkişiler vasıtası ile yapılan hesaplama yerinde görülmüş olmakla davacı tarafın kar mahrumiyetine ilişkin talebi kabul edilmiştir.Davacı tarafın Sözleşmeyi haklı sebeple fesih ettiği hususu sabit bulunmakla Sözleşmenin 13.3 maddesi uyarınca cezai şart talebi mahkememizce yerinde görülmüş, davalı tarafın yazılan talimat uyarınca çıkarılan maşruhatlı davetiye tebliğine rağmen ticari defterleri incelenmek üzere hazır bulundurmadığı bu haliyle cezai şartın mahvına sebep olacak miktarda olup olmadığının belirlenemediği anlaşılmakla birlikte davalı tarafın bu yönde bir iddiasının olmadığı hususu sabit bulunduğundan, davalı ...' in kefalet limiti içinde bulunan davacı tarafın talepleri dava ve ıslah dilekçesi doğrultusunda kabul edilerek hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-)Davacı tarafın Kar Mahrumiyeti davasının KABULÜ İLE; 50.000.TL. nin 1.000.TL.sinin 08/02/2016 Dava Tarihinden, 49.000.TL.sinin 26/12/2017 Islah Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine;
2-)Davacı tarafın Cezai Şart davasının KABULÜ İLE; 100.000.TL. nin 50.000.TL.sinin 08/02/2016 Dava Tarihinden, 50.000.TL.sinin 26/12/2017 Islah Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine;
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 10.246,50.TL nispi karar harcından peşin yatırılan 2.561,96.TL harcın mahsubu ile bakiye kalan7.684,54.TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 14.750,00.TL.nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine;
5-)Davacı tarafından yatırılan 2.595,46.TL.Harç,1.200.TL.Bilirkişi ücreti ve 216,10.TL.posta giderinden ibaret toplam 4.011,56.TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine;
6-)Davacı tarafça yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafa iadesine,
6100 Sayılı HMK.' nın 345./1Maddesi uyarınca ilgililere kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize vereceği bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar alenen okunup usulen tefhim kılındı.07/02/2018
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)