T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/166
KARAR NO: 2019/807
DAVA: MENFİ TESPİT
DAVA TARİHİ: 12/11/2014
KARAR TARİHİ: 15/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:6 da bulunan ... isimli işyerinde kaçak elektrik kullandığı gerekçesiyle hakkında ... 15. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, söz konusu saatin kaçak olduğunun bizzat dükkan sahibi tarafından söylendiğini, davalı ... İdaresine defalarca müracat edildiğini, eleman getirtilerek kaçak hat aranıp bulunamadığını,kendisinin de bu durumu öğrendiğinde iki defa davalı İdareye başvurduğunu, sayaçları okumaya gelen görevlilere her gelişlerinde durumu tekrar tekrar anlatarak bu durumu engellemelerini istediğini, davalı İdare'nin uyarılara ve resmi başvurulara rağmen hiçbir şey yapmadığını, sürekli davalı İdareye müracatlarını devam ettirdiğini, söz konusu dükkanı 15 Haziran 2009-30 Kasım 2013 tarihleri arasında kapattığını, kendisinin askerde olduğu sırada davalı idarenin gelip saati söküp gittiğini, mal sahibi saat üzerinde kaçak incelemesi için başvurduğunda davalı idareden söz konusu saatin kayıp olduğunun söylendiğini, mal sahibinin ve kendisinin davalı İdareyi defalarca uyarmasına rağmen hiçbir işlem yapmadığını belirterek; Dava konusu icra dosyası ile hakkında haksız haciz yapılmasını önlemek üzere ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı idareye borcu olmadığının tespit edilmesini, ... 15. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasındaki ödeme emrinin iptaline, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu tesisata ait mahalde yapılan kontrolde, genel kontrolü amacı ile sayacın sökülerek laboratuvar muayenesine sevk edildiğini, laboratuar raporunda sayacın gövde kapağının mühür bağlantı plastiğinin kesik olduğunu, sayacın eksik tüketim yapılır hale getirildiğinin belirlendiğini, bu sebeple kaçak işleminin yapılmasının uygun olduğu yönünde tutanak düzenlendiğini, yapılan tüm incelemeler neticesinde davacının kaçak elektrik kullandığının açık ve net bir şekilde tespit edildiğini, zabıt için, tesisatın sözleşme gücü üzerinden ve yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri gereği 9.010,61 TL kaçak bedelinin tahakkuk ettirildiğini, davacının usulsüz elektrik tüketimi yaptığını, davacının küvekkili şirketle akdedilmiş abonelik sözleşmesi bulunmadığını bu nedenlerle davanın reddini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, kaçak elektrik kullanımına yönelik başlatıldığı iddia olunan ... 15.İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra dosyasında borçlu bulunmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
İcra takibi, kira sözleşmesi sureti, Vergi Dairesi yazı cevapları, ... 16.Asliye Ceza Mahkemesi ... esas sayılı dosya yazı cevapları, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü müzekkere cevabı, bilirkişi raporu, ... Birliği yazı cevabı celp edilip incelenmiştir.
26/06/2012 tarihli, 6335 sayılı yasa ile değiştirilen TTK 4. maddesinde, Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği belirtilmiştir.
TTK 4. maddesinde; "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda; Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun mal varlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır" denilmektedir.
Anılan maddede, tek tek belirtilen davaların, mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.Ayrıca, mutlak ticari davadan başka, nispi ticari davaların da tanımı yapılmış ve bir davanın nispi ticari dava olarak kabul edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve aynı zamanda uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerektiği ifade edilmiştir.
Gaziosmanpaşa 2.Asliye Hukuk Mahkemesi' nce 2014/686 esas, 2015/574 karar sayılı ve 25.12.2015 tarihli kararı ile abonelik sözleşmesinin davacının işyerine ait olduğundan dolayı davanın görev yönünden reddi üzerine dosya mahkememize tevzi edilip görülmeye başlanmıştır.
Somut olayda, dava konusu edilen tutarın kaçak elektrik enerji tüketim bedeline ilişkin olduğu, abonelik sözleşmesi olmadığı gibi, davalı taraf tacir olsa da davacı (Esnaf ve sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayırımı 21/07/2007 tarihli resmi gazetede yayımlanan 18/06/2007 tarih ve 2007/12362 sayılı bakanlar kurulu kararı nazara alınarak) tacir değildir.
TTK hükümlerine göre, nisbi ticari davanın varlığından söz edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerekir.Bu iki koşuldan birinin olmaması halinde ortada bir ticari davanın varlığından bahsedilemez. Başka bir deyişle yasada ifade edilen iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi zorunludur.Taraflardan birinin tacir olması durumunda ticari işten bahsedilebilirse de, ticari davanın mevcut olduğundan söz edilemez.
Davacının iddiası, dava konusu ve sunulan deliller kapsamında uyuşmazlığın, TTK 4. maddede belirtilen, mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, aynı maddede dayanağını bulan nispi ticari dava niteliğinde de bulunmadığı görülmektedir.
HMK 114. Maddesinde; mahkemenin görevli olması hususunun dava şartı olarak belirtildiği, HMK 115. maddesinde de, dava şartlarının, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetileceği açıklanmakla, görevsizlik kararı veren Gaziosmanpaşa 2.Asliye Hukuk Mahkemesi' nin davaya bakmakla görevli olduğu anlaşılmakla davanın dava şartı-görev yönünden usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, kararın kanun yoluna başvurmaksızın kesinleşmesi durumunda mahkememiz ile Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluşacağından merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk dairesine gönderilmesine dair karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının DAVA ŞARTI YOKLUĞU-GÖREV YÖNÜNDEN USULDEN REDDİNE,
Kararın kanun yoluna başvurarak kesinleşmesi ve talep halinde dosyanın Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın Kanun Yoluna başvurmaksızın kesinleşmesi durumunda mahkememiz ile Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluşacağından merci tayini için dosyanın İst. Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk dairesine gönderilmesine.
HMK 331/2 md gereğince yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
6100 Sayılı HMK.' nın 345./1Maddesi uyarınca ilgililere kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize vereceği bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere davacı asil ve davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda verilen karar alenen okunup usulen tefhim kılındı. 15/10/2019
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)