T.C.
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/272 Esas
KARAR NO: 2019/816 Karar
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/03/2016
KARAR TARİHİ: 16/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kendisi ile kendisini tacir olarak tanıtan ... arasındaki görüşmelerden sonra kendisinin keşideci olduğu, ...'nın lehtar olduğu, 25/06/2013 keşide tarihli, 60.000,00 TL bedelli ve malen kaydını içeren bonoyu tanzim ederek lehtara verdiğini, ancak bu senet karşılığı kendisine herhangi bir mal ve hizmet verilmediğini, ancak tedavül gören bononun davalı ... TAO tarafından senedin arkasına herhangi bir ciro ve kaşe tatbik etmeden ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icraya konduğunu, bu takip nedeniyle davalı bankaya 63.163,45 TL ödeme yaptığını, oysa malen kaydı içerdiği halde kendisine mal teslimine yönelik herhangi bir fatura ve irsaliye olmadan bu bononun tedavül edilemeyeceğini ve bu nedenle geçersiz olduğunu, sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca 63.163,45 TL'nin 22/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı ... TAO vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının bankaya ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu alacak nedeniyle herhangi bir ödeme yapılmadığını, ödemeye ilişkin dava dosyasına herhangi bir dekontun sunulmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca TTK m.683 gereği davalı bankanın takip konusu bonoyu elinde tutmakla yetkili hamil olduğunu gösterdiğini, davacı keşidecinin temel ilişkiden kaynaklanan şahsi def'ilerini iyi niyetli üçüncü kişilere ileri süremeyeceğini bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... Ltd. Şti davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, bono nedeniyle ödenen paranın iadesi davasıdır.
Dava dosyasına örneği celp edilen ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu ödeme emrinin incelenmesinde; davalı alacaklı ... Bankası TAO'nun, davalı/ borçlu ... aleyhine 21/02/2014 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus yolla kambiyo senedine dayalı olarak, 60.000,00 TL asıl alacak, 4.483,34 TL işlemiş faiz ve 180,00 TL binde3 komisyon olmak üzere toplam 64.668,34 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %11,75 reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etttiği görülmektedir.
Takip dayanağı bono örneğinin incelenmesinde; keşidecinin davacı ..., lehtarın ... olduğu, bononun 11/02/2013 - ... tanzim tarihli, 25/06/2013 vade, 60.000,00 TL bedelli ve malen kaydını içerdiği, ciro zincirinin ... ve ... Ltd. Şti. şeklinde olduğu görülmektedir.
İhtilaf, malen kaydını içeren senedin geçersiz olup olmadığı, geçersiz ise davacının senet nedeniyle yaptığı ödeme miktarının istirdadının gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır. Dava konusu senet malen kaydını içermekte olduğundan ve bu kayıt kural olarak senedin mücerretliğini ilga etmediğinden davacı keşideci malın kendisine teslim edilmediğini ve üçüncü kişi cirantaların kötü niyetli olduğunu ispat yükü altındadır.
Derdestlik dava şartı iddiası nedeniyle dava dosyasına celp edilen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası üzerinden verilen 20/03/2018 tarihli ve ... Karar sayılı karar örneğinin incelenmesinde; bu davada davacının ..., davalıların ... Bankası TAO ve ... olduğu, davanın davamıza konu edilen 11/02/2013 tanzim, 25/06/2013 vade ve 60.000,00 TL bedelli bono nedeniyle menfi tespit davası olduğu, davanın reddine karar verildiği ve yargılamanın İstinaf aşamasında olduğu, tespit edilmiştir.
HMK m.114/I düzenlemesi gereği daha önce ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan ve İstinaf aşamasında olan menfi tespit davası tarafları ve konusu itibariyle işbu dava ile aynı olduğundan davalı ... Bankası TAO ile davalı ... bakımından derdestlik dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda da belirtildiği gibi dava konusu senedin malen kaydını içermesi senedin ciro edilmesine daha doğrusu senede konu alacağın sebepten soyut olduğu ilkesine halel getirmeyeceği gibi ispat yükünü de ters çevirmez. Bu manada senetteki malen kaydı ile esasen keşideci borçlu malı aldığını yazılı olarak kabul etmiş olmaktadır. Bu nedenle kaydın aksini yazılı delil ile ispat yükü davacı keşidecidedir. (Hüseyin Ülgen - Mehmet Helvacı - Abuzer Kendigelen - Arslan Kaya, Kıymetli Evrak Hukuku, İstanbul Vedat Yayınları Sayfa 114 ve Tamer Bozkurt, Ticaret Hukuku, İstanbul Kuram Yayınları, 2017, Sayfa 423)
Nitekim bu husus HGK'nun 11/04/2018 tarih 2017/19-819 Esas ve 2018/771 Karar sayılı kararında "... Bu nedenle de bono düzenlenirken temel ilişkinin kaynağına yönelik "bedelin malen - nakden ya da teminat olarak alındığına" ilişkin ibarelerin senede yazılması zorunlu değildir. Taraflar bu ibareleri ticaret hayatındaki olası bir uyuşmazlık durumunda ispat hukukunda karşılaşabilecekleri zorlukları daha kolay aşmak amacıyla ihtiyari olarak kayıt altına almaktadırlar. Yoksa elbette ki bu kayıtlar bağımsız borç ikrarını içeren senetlerin niteliğine etki etmez... Kambiyo senedi hukuken geçerli olduğundan eldeki menfi tespit davasında davacı borçlunun bononun kömürün tesliminden önce avans olarak verildiğini, malın (kömürün) teslim edilmediğini ve senedin bedelsizliğini de usul hükümleri gereğince yazılı delil ile ispatlaması gerekmektedir." şeklindeki içtihadı ile de kabul edilmiştir.
Bu kapsamı ile davacı tarafından dava konu bononun avans bonosu olarak verildiği yazılı delil ile ispat edilememiştir. Ayrıca davacı iş bu dava ile ödemiş olduğu paranın istirdadını talep etmiştir. Oysa parayı davalı ... TAO'ya yapmıştır. Bu nedenle davalı ... Ltd. Şti'nin istirdat davası bakımından pasif husumeti yoktur. Bu nedenle davalı ... Ltd. Şti' bakımından pasif husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davalılar ... Bankası AŞ ve ... aleyhine açılan davanın 6100 sayılı HMK m.114/I gereği DERDESTLİK DAVA ŞARTI NEDENİYLE, diğer davalı ... ... Ltd. Şti. bakımından ise HUSUMET YOKLUĞUNDAN DAVANIN USULDEN REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 44,40 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 1.078,68 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.034,28 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı ... TAO lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.725,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... TAO'ya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/10/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 1.078,68 TL
Karar Harcı: 44,40 TL
Bakiye Harç: 1.034,28 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 255,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 0,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Posta Giderleri : 99,00 TL