T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/729
KARAR NO: 2019/752
DAVA: TAZMİNAT (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 14/07/2016
KARAR TARİHİ: 01/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/09/2004 tarihinde sürücüsü ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın müvekkilleri içinde yolcu olarak bulunduğunu, sürücüsü ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araca çarptığını, olayda ... plakalı aracın sürücüsünün mevzuatın kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmeyerek asli ve tam kusurlu davrandığını ve müvekkilin içinde yolcu olarak bulunduğu aracın fazla yolcu bulundurmaktan kusurlu bulunduğunu, kazanın olduğu tarih itibariyle ... plakalı aracın Zorunlu Trafik Mali Mesuliyet Sigortası bulunmadığından oluşan zararın tazminin yasal mevzuat gereği davalı ... hesabı tarafından teminat altına alındığını, kazanın olduğu tarih itibariyle kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ... Sigorta nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi mevcut olduğunu, müvekkilleri açısından oluşan bedensel zararın tazmini hususunda sorumluluğunun bulunduğunu, kaza sonucu müvekkillerinin ağır şekilde yaralandığını ve kaza tarihinden bu güne kadar uzun süre geçmiş olmasına rağmen tedavilerinin hala devam ettiğini, bu kaza sebebiyle müvekkillerinde yarattığı ruhsal ve yaşamsal olumsuzluklar ve kaza sırasında ve kaza sonrasında kaza sebebiyle geçirdiği travmalar ile müvekkili ile davalı sürücünün kazanın oluşumundaki kusur oranları da gözetilerek manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek faiziyle birlikte sürücüden tahsilini talep ettiklerini, tüm sebeplerden dolayı haklı davalarının kabulünü, 2.000,00 TL maddi tazminatın (1.000,00 TL ... için, 1.000,00 TL ... için), ... Hesabı Genel Müdürlüğü ile ... Sigorta Şirketi yönünden maddi tazminatın temerrüt tarihinde işleyecek faiziyle sorumluluk sınırlarına göre yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme tahsiline kazanın oluşumuna sebebiyet davalı şahıs ... yönünden ise maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminatın (5.000,00 TL ... için, 5.000,00 TL ... için) olay tarihinden itibaren sorumluluk sınırlarına göre yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
TALEP ARTIRIM/ Davacılar vekili 27/11/2018 tarihinde mahkememize sunduğu dilekçe ile; ... bakımından 500,00TL maluliyet tazminatı talebini (35.735,01TL artırarak) 36.235,01 TL' nin ... Hesabı ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili, 200,00 TL bakıcı giderini (3.358,87TL artırarak) 3.558,87 TL'nin ... Hesabı ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ve 300 TL otobüs zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesi talebini (2.580,00TL artırarak) 2.880,00 TL'nin ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile ... bakımından 500,00 TL maluliyet tazminatı talebini 40.000TL'sinin ... Hesabı ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ve bakiye 18.772,64TL'sinin ise davalı ...'ten tahsili, 200,00TL bakıcı giderini (5.247,01 TL artırarak) 5.447,01 TL' nin ... Hesabı ve ...' ten müştereken ve müteselsilen tahsili ve 300TL otobüs zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesi talebini (9.700,00TL artırarak) 10.000,00 TL' nin ... Sigorta A.Ş' den tahsilini istemiş ve arttırdığı kısım yönünden aynı gün harcın ikmal edildiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/ Davalı ... Hesabı cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayın 06/09/2004 tarihinde meydana geldiğini, huzurdaki davanın 14/07/2016 tarihinde açıldığını, süresinde açılmayan davanın başkaca bir inceleme yapılmaksızın zamanaşımı sebebiyle reddi gerektiğini, huzurdaki dava öncesinde davacı tarafından müvekkili kuruma müracaat edilerek dava konusu olay sebebiyle 01/07/2016 tarihinde tazminat talebinde bulunulduğunu, müvekkili kurumca işlem dosyası açıldığını ve müvekkili kurumun işlem dosyasını inceleyerek tazminat isteminin reddedildiği hususunun somut gerekçelerle davacı vekiline bildirdiğini, tüm bu nedenlerden dolayı öncelikle usule ilişkin itirazlarının değerlendirilerek zamanaşımı sebebiyle davanın reddini, kabul edilmemesi halinde esas bakımından dahi haksız ve mesnetsiz açılmış bulunan davanın reddi ile avukatlık ücreti dahil her türlü yargılama giderinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen ... plaka sayılı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Sigorta Poliçesi ile 07/08/2004 - 2005 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, işbu dava ile sigortalı aracın 06/09/2004 tarihinde ... plakalı aracın çarpışmaları sonucunda meydana gelen trafik kazası sonucunda uğranılan zararın tazmini talep edilmiş ise de işbu talebin zamanaşımına uğradığını, hiçbir surette davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçeden dolayı sakatlanma halinde kişi başına azami sorumluluk limitinin kaza tarihinde 40.000,00 TL olduğunu ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, davacı tarafça müvekkili şirkete dava öncesinde başvuru olmadığından temerrüt faizi başlangıcı olarak dava tarihinin dikkate alınması gerektiğini, tüm bu nedenlerden dolayı müvekkili şirket aleyhine açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, masraf ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazada kendisinin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre asli ve diğer otobüs sürücüsünün ise araçta fazla yolcu bulundurmak suçundan kusurlu bulunduğunu, kazada yaralanan davacıların toplamda 12.000,00 TL maddi ve manevi tazminat talep ettiklerini, ancak dava konusu olayda kazanın meydana geldiği 06/09/2004 tarihinden bu tarafa 10 yıllık hak düşürücü zaman aşımı olduğunu, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı esasa karşı cevap haklarının saklı kalması kaydıyla zamanaşımı yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, trafik kazası sonucu yaralanan davacıların davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın Zorunlu Trafik Mali Mesuliyet Sigortası bulunmadığından ve de kazaya karışan ... plakal++++++-ı aracın ise ... Sigorta nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi mevcut olmasından dolayı davalılardan maddi zararların tazminine yönelik belirsiz alacak ve davalı sürücü ...' e karşı açmış oldukları manevi tazminat davasıdır.
Davalı ... Sigorta A.Ş.' ye müzekkere yazılarak hasar dosyası istenilmiş, ... 2.Ağır Ceza Mahkemesi ... esas dosyası Uyap sisteminden istenerek incelenmiş 2005/200 esas, 2008/22 karar sayılı ve 14.02.2008 tarihli kararının kesinleştiği anlaşılmış, davacıların maluliyet oranının belirlenmesine ilişkin Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulundan raporlar aldırılmış, aktüer raporu aldırılmış ve tüm deliller toplanmıştır.
Davalıların tamamı süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunmuşlardır.
Trafik kazası sonucunda bir kimsenin yaralanmasına veya ölümüne neden olunması, ona karşı işlenmiş bir haksız fiil niteliğindedir.
818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)'nun 41.maddesine göre haksız fiil, gerek kasten gerek ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik ile haksız surette bir başkasına zarar verilmesi halidir. Aynı Kanunun 60. maddesi ise bu hallerde uygulanacak zamanaşımını düzenlemiştir. Buna göre, haksız fiilden zarar gören kişinin, haksız fiil nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararının tazmini istemiyle açacağı dava, zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren bir ve her halde haksız fiil tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise bu davanın, ceza kanunlarına göre müddeti daha uzun müruru zamana tabi cezayı müstelzim bir fiilden neşet etmiş olması halinde tazminat davasına da o müruru zamanın tatbik olunacağı belirtilerek, zamanaşımı süresinin bu gerekçeyle uzayacağı kabul edilmiştir.
Kaza tarihinde 818 sayılı Borçlar Kanunu yürürlükte olup, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü Ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun' un "Hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri" başlıklı 5. Maddesi "(1) Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan hak düşürücü süreler ile zamanaşımı süreleri, eski kanun hükümlerine tabi olmaya devam eder. Ancak, bu sürelerin henüz dolmamış kısmı, Türk Borçlar Kanununda öngörülen süreden uzun ise, yürürlüğünden başlayarak Türk Borçlar Kanununda öngörülen sürenin geçmesiyle, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi dolmuş olur.
(2) Türk Borçlar Kanunu ile hak düşürücü süre veya özel bir zamanaşımı süresi ilk defa öngörülmüş olup da başlangıç tarihi itibarıyla bu süre dolmuşsa, hak sahipleri Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir yıllık ek süreden yararlanırlar. Ancak, bu ek süre, Türk Borçlar Kanununda öngörülen süreden daha uzun olamaz." hükümlerini içermektedir.
Ayrıca, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)'nun 109.maddesinin ilk fıkrasında, yine bir haksız fiil niteliğindeki trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinin tabi bulunacağı zamanaşımı süresi yönünden 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60. maddesindeki düzenlemeden farklı, özel bir hüküm getirilmiş; “motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar” şeklindeki bu hükümle, Borçlar Kanunu’nun 60. maddesindeki bir yıllık zamanaşımı süresi, bu tür tazminat davaları yönünden iki yıl olarak düzenlenmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; “davanın cezayı gerektiren bir eylemden doğması ve ceza kanununun bu eylem için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmesi halinde, bu sürenin, maddi tazminat talebiyle açılacak davalar için de geçerli olacağı “ hükme bağlanmıştır.
Görülmektedir ki, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60.maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109/II.maddesi, zamanaşımı süresinin başlangıcı yönünden birbiriyle uyumlu olmakla birlikte, zamanaşımı süresi yönünden birbirlerinden ayrılmaktadır. Trafik kazalarından doğan tazminat talepleri bakımından zamanaşımı süresi Borçlar Kanunu'nun 60.maddesine göre bir yıl; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109/II.maddesine göre ise iki yıl olarak düzenlenmiştir.
Vurgulamakta yarar vardır ki, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109/II.maddesine göre, ceza kanununda öngörülen daha uzun (uzamış) zamanaşımı süresinin tazminat talebiyle açılacak davalarda uygulanabilmesi için, eylemin ceza kanununa göre suç sayılması gerekli ve yeterlidir; fail hakkında mahkumiyet kararı verilmesi veya bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin o davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması şartı aranmamaktadır.
Ceza Kanunu’nda öngörülen daha uzun (uzamış) zamanaşımı süresi, olay tarihinden itibaren işlemeye başlar; sürenin işlemeye başlaması için, zarar görenin, zararı ve onun failini öğrenmesi koşulu aranmaz.Şunu da ifade etmek gerekir ki, HGK'nın 16.04.2008 gün, 2008/4-326-325 sayılı kararında da ifade edildiği üzere; aynı Kanunun (765 sy. TCK) 104. maddesinde zamanaşımının kesildiği haller için salt ceza davaları yönünden öngörülen ‘yarı oranında uzama’ kuralı, hukuk davalarında uygulanamaz. Dolayısıyla somut olayda on yıllık zamanaşımı süresinin yarı oranında uzatılmasıyla zamanaşımı süresinin belirlenmesi olanağı yoktur.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, temin edilen ceza dava dosyası ve tüm dosya kapsamında davacıların maddi ve manevi tazminat talepli olarak açtıkları davanın 2918 sayılı KTK'nın 109/1.maddesi çerçevesinde 2 ve 10 yıllık zamanaşımı sürelerine tabi olduğu ve davaya konu trafik kazasının 06.09.2004 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.Kazada 9 kişinin vefat ettiği ve davacıların da yaralandığı olayda ceza zamanaşımı süresi 765 sayılı TCK'nın 455/2 ve 102/3 maddelerine göre 10 yıldır. Dava 14/07/2016 tarihinde açılmış olup, davalılar tarafından ayrı ayrı süresi içerisinde zamanaşımı def'i ileri sürülmüştür.Bu durumda dava konusu olayda öngörülen ceza zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu dikkate alınarak, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacıların maddi tazminat taleplerinin zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı REDDİNE,
Davacıların manevi tazminat taleplerinin zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince maddi tazminat yönünden alınması gereken 44,40 TL maktu karar harcı ile manevi tazminat yönünden hesaplanan 44,40 TL maktu karar harcı toplamı 88,80 TL harcın peşin yatırılan 40,99 TL harç ile 394,00 TL ıslah harcı toplamı 434,99 TL harçtan mahsubu ile bakiye 346,19 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacılara iadesine,
Vekille temsil edilen davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Hesabı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 10.599,67 TL (davalı ... Sigorta A.Ş. lehine 2.725,00 TL olmak üzere) nispi vekalet ücretinin (davacı ... 5.044,13 TL vekalet ücretinden, davacı ... 6.449,17 TL vekalet ücretinden sorumlu olmak üzere) davacılardan tahsili ile davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Hesabı'na verilmesine,
Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... Sigorta AŞ tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
Davalı ... Hesabı tarafından yapılan 55,00 TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ... Hesabı'na verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6100 Sayılı HMK'nın 345/1 maddesi uyarınca ilgililere kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize vereceği bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar alenen okunup usulen tefhim kılındı. 01/10/2019
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)
Harç/Masraf Dökümü
Peşin Harç: 40,99 TL
Karar Harcı: 44,40 TL
Islah Harcı: 394,00 TL
Bakiye Harç: 346,19 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.030,75 TL
Davalı ... Sigorta AŞ Gider Avansı
Yatırılan Avans : 50,00 TL
Davalı ... Hesabı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 55,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti: 600,00 TL
Posta Giderleri : 371,90 TL