T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/894 Esas
KARAR NO : 2025/551
DAVA : Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/02/2016
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının içinde olduğu ... plakalı minibüsün, ... günü seyir halindeyken kontrolden çıktığını ve duvara çarptığını, kazada 1 yolcunun öldüğünü, 30 yolcunun yaralandığını, davalılardan sürücü ...nin KTKya aykırı ve kusurlu olarak alması gereken tedbirlerin hiçbirini almadığını ve taşıyabileceği yolcu sayısının neredeyse iki katı yolcu taşıdığını, ayrıca araç maliki Abdürrahim Yeşiltepenin diğer davalı sürücü gibi kusurlu olduğunu, zira aracın fenni muayene bitiş tarihinin 13.10.2014 olduğunu ve kazadan çok önce dolduğunu, ancak aracın trafiğe çıktığını, aracın davalı ... şirketince ... no.lu ZMS poliçesiyle sigortalı olduğunu, davacının işe gitmek için minibüse bindiğini, kazada yaralandığını, hastanede müdahale gördüğünü, kaza tarihinde 52 yaşında olduğunu, tek başına ayda 1350,00 TL maaşla temizlik işçisi olarak çalıştığını, geçirdiği kaza nedeniyle işe gidemediğini ve tedavisi devam ettiğinden ne kadar gidemeyeceğinin belli olmadığını, ağır işleri yapamayacağını, kredi kartından 2000 TL ile artı hesabından 3000 TL çekmek zorunda kaldığını, şimdilik 1000 TL kazanç kaybı ve çalışma gücünün azalmasından dolayı zararının davalılardan tahsil edilmesi gerekli olduğunu, ayrıca tedavi masraflarının da davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin gerektiğini, manevi tazminat olarak da 50.000 TL'nin ödenmesini, tüm yargılama gider masrafları ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalılardan ...Sigorta A.Ş. Vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın davalı şirkete ... vadeli poliçeyle sigortalı olduğunu, davacının yolcu olmasının kusursuz olması anlamına gelmediğini, aracın aşırı dolu olduğunu ve istiap haddini aşar şekilde yolculuk yapması nedeniyle kaza meydana geldiğinin ifade edildiğini, bu durumda davacının müterafik kusurlu olduğunu, kazanç kaybının poliçe teminatı dışında olduğunu, tedavi giderleri taleplerinin 6111 sayılı yasa gereğince SGKnın sorumluluğunda olduğunu, yapılacak yargılamada araçların kusur durumlarının tespitinin gerektiğini, davalı şirketin araç işleteninin kusuru oranında sorumlu olacağını belirttiği görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, tazminat davasıdır.
Mahkememizin 28/02/2017 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile dosyanın kusur tespiti açısından İstanbul Adli Tıp Kurumuna gönderilmesine karar verilmiş, mahkememiz dosyası Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş ve Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 26/02/2018 tarihli raporunda: " Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;
A-Davalı sürücü ...' nin %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu,
B-Araç işleteni davalı ...' nin %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu,
C-Aracın trafikteki denetiminden Sorumlu Kurum ya da Kuruluş' un %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 30/01/2018 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile Dosyanın davacı asilin maluliyet oranının tespiti için İstanbul ATK 3. İhtisas Dairesine gönderilmesine karar verilmiş, mahkememiz dosyası İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş ve İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi'nin 15/10/2019 tarihli raporundaB: " Mevcut belgelere göre; ... ve ... oğlu, 04/07/1964 doğumlu, ...’in 08/01/2016 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen radius ve nazal kemik kırıkları yaralanmasının, 30/03/2013 tarih ve 28603 sayılı resmi gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları hakkında yönetmeliği dikkate alındığında; Kas-İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye ait sorunlar, el bileği eklemi hareket kısıtlılığı, Şekil 2.6 ve Şekil 2.7’ye göre üst ekstremite özürlülük oranı %1 olup Tablo 2.3’ye göre; 1. Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %1 (yüzdebir) olduğu, 2. İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 02/02/2021 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile Her ne kadar 7 nolu celse 5 nolu ara karar ile yeniden maluliyet raporu alınmasına mevcut durum itibariyle gerek görülmemiş ise de, bu ara karardan dönülerek, dosyanın Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'na tevdii ile, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin ... Esas...Karar sayılı karar içeriğinde belirtildiği şekliyle Anayasa Mahkemesi' nin 09/10/2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan... tarihli ve ...Esas sayılı iptal kararı doğrultusunda belirlenen esaslara göre, meydana gelen yaralamalı trafik kazasında 28.02.2015 kaza tarihi itibarıyla davacının maluliyet durumu ve maluliyet oranı tespiti bakımından, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan hükümlere göre; haksız fiil tarihi 01/10/2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre 01/09/2013 tarihinden sonra ise maluliyet tespiti işlemleri yönetmeliğine uygun olarak maluliyet oranı ve durumunun belirlenmesi ile meydana gelen trafik kazası ile arasındaki illiyet bağının belirlenmesi hususlarında adli tıp raporu tanzim edilmesinin istenilmesine, masrafın davacı tarafça karşılanmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş, Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Kurulu'nun 19/03/2021 tarihli raporu ile: "... tarih ve ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin sadece Ek-1 bölümünde yapılan değişiklikler içerdiği, Ek-3 ve diğer cetvelleri, meslek grupları bölümünü içermediği, dolayısıyla 03/08/2013 tarih ve 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği ile sadece beden çalışma gücünün en az %60’ını kaybedip kaybetmediğine (hangi hastalık ve arızaların malulen emeklilik kriterlerine uyduğu) ilişkin değerlendirme yapılabileceği, bu nedenle söz konusu Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre meslekte kazanma gücü kaybı belirlenemeyeceği cihetle mevcut belgelere göre;
1. ... ve ... oğlu, 04/07/1964 doğumlu, ...’in 08/01/2016 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu, sürekli maluliyet tayinine mahal olmadığı,
2. İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 21/12/2021 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararı ile Dosyanın makine mühendisi ve aktüerya bilirkişisi olan Murat Vural'a verilerek; Kaza tarihinde geçerli olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Yönetmeliğine göre düzenlenen 11/10/2019 tarihli ATK maluliyet raporuna göre (2 rapordan bu rapor seçilecek) ATK kusur raporlarından ise 26/02/2018 tarihli ATK kusur raporu seçilerek, davacının bindiği aracın trafik kayıtlarına göre daha fazla yolcu bindiği halde davacının da bindiği, dolayısıyla davacının müterafik (ortak) kusurunun olduğu savunmasının da değerlendirilerek müterafik kusuru var ise tazminat hesabında ayrıca değerlendirilerek tazminat raporunun istenilmesine karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'a tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 15/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Dava konusu trafik kazasında davalı sürücü ...nin % 40 oranında asli kusurlu olduğu, Davalılardan ... % 40 oranında asli kusurlu olduğu, Dava dışı resmi kurumların % 20 oranında tali kusurlu olduğu, Davacının toplam maddi zararının 5.202,64 TL olduğu, bu miktarın % 40ına karşı gelen 2.081,05 TLsinden davalılardan ...nin, yine % 40ına karşı gelen 2.081,05 TLsinden davalılardan ... sorumlu olduğu, Davacının davalılardan ...den talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı, Tedavi giderleri bakımından yapılan incelemede, davacının SGK dışı harcamalarına ilişkin herhangi bir belge olmadığından bu yönde bir inceleme yapılamadığı," şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 26/04/2023 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile Tarafların itirazlarının tek tek değerlendirilmesi için dosyamızın önceki bilirkişiye tevdine karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'a yeniden tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 14/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: "Davacı ve davalı vekillerinin itirazları yönünden yeniden yapılan incelemede kök rapordaki değerlendirmelerin değişmesini gerektirecek bir hususun olmadığı belirlenmiştir. " şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 31/10/2023 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda dosyanın bir aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek kaza tarihinde geçerli olan özürlülük ölçütü sınıflandırılması yönetmeliğine göre düzenlenen 11/11/2019 tarihli ATK raporuna göre, ATK kusur raporlarından 26/02/2018 tarihli ATK kusur raporu seçilerek davacının bindiği aracın trafik katıytarına göre daha fazla yolcu bindiği halde davacınında bindiği dolayısıyla davacının mütarafik kusurunun olduğu savunmasının da değerlendirilerek önceki raporlar ve tarafların itirazları doğrultusunda yeni bir bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'a tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 06/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Davacının talep edebileceği geçici iş göremezlik maddi zararının 5.293,60 TL olduğu, Davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik maddi zararının 36.106.84 TL olduğu, Temerrüt başlangıcının davalı ... şirketi yönünden 25.02.2016 tarihi; davalı sürücü ve işleten yönünden 08.01.2016 kaza tarihi ve faiz nev'inin yasal faizi olduğu, Davacının talep edilen tedavi giderlerinin alanında uzman tıp doktoru bilirkişi tarafından tespiti gerektiğinden bu hususta tarafımdan değerlendirme yapılamadığı" şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 08.01.2016 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı minibüsle ... Caddesi üzerinde seyirle olay yerine geldiğinde araç hakimiyetini kaybedip ... Caddesi kenarındaki beton saksılara çarpıp savrularak ... Çıkması köşesindeki bina duvarına çarparak durması sonucu davacı ...' in de yaralandığı dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan 26/02/2018 tarihli adli tıp raporunda davalı sürücü ...' nin %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu, araç işleteni davalı ...' nin %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu, aracın trafikteki denetiminden Sorumlu Kurum ya da Kuruluş' un %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, maluliyet oranının tespitine ilişkin ATK 2. İhtisas Kurulunun 15.10.2019 tarihli raporunda davacı ... Yücelin 08.01.2016 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı olarak gelişen kemik kırıkları yaralanmasının 30.03.2013 tarihli Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik dikkate alındığında, kişinin tüm vücut engellilik oranının % 1 olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceğinin mütalaa edildiği, SGK ...'nin 05.12.2019 tarihli müzekkere cevabında davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı belirtildiğinden rücuya tabi ödemeler hususunda indirime yer bulunmadığı, davacıya maddi tazminat ödemesi yapıldığına dair belge olmadığından ödeme tenziline yer bulunmadığı,aktüerya bilirkişisi tarafından hazırlanan rapora göre davacının nihai ve gerçek sürekli iş göremezlik maddi zararının 36.106.84 TL olduğu, geçici iş görmezlik maddi zararının 5.293,60 TL olduğu, davalı ... şirketi yönünden yapılan incelemede, ... plakalı aracın 10.06.2015-10.06.2016 vadeli ZMSS poliçesi ile davalı ... şirketi tarafından sigortalandığı, kaza tarihi itibarı ile Hazine Müsteşarlığınca belirlenmiş olan ZMSS poliçe limiti sürekli sakatlık için 310.000,00 TL ve ayrıca tedavi giderleri için 310.000,00 TL olarak belirlendiğinden davacının geçici iş göremezlik maddi zararı 5.293,60 TL olup 310.000,00 TL tutarındaki tedavi gideri teminat limitinin altında kaldığı, davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik maddi zararı 36.106.84 TL olup 310.000,00 TL tutarındaki sakatlık teminat limitinin altında kaldığından davalı ... şirketinin de sorumluluğunun bulunduğu, davalı ... şirketine gerekli belgelerle birlikte ihtarnamenin hangi tarihte tebliğ edildiğine dair dosyada delil bulunmadığından, görevsizlik kararı verilen davanın dava tarihi olan 25.02.2016 tarihinin davalı ... şirketi yönünden temerrüt başlangıç tarihi sayılacağı, davalı sürücü ve işleten yönünden ise temerrüt başlangıcının haksız fiilin gerçekleştiği kaza tarihi olan 08.01.2016 olduğu, dava dilekçesinde yasal faiz nev'inen faiz taep edilmiş olduğundan faiz nev'inin yasal faiz olduğu sonucuna varılmıştır.
Dava konusu meydana gelen kaza nedeniyle manevi tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede, TBK 56. maddesi hükmüne göre "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmü gereğince hakimin özel durumları göz önünde tutarak hükmedeceği manevi tazminat miktarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... gün ve ...sayılı kararında da vurgulandığı gibi, hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminatın miktarını takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. Mahkememizce tüm bu hususlar dikkate alındığında, müteveffanın vefatı nedeniyle davacıların yaşadığı acı, elem, ızdırap, davaya konu kazanın 2016 yılında meydana gelmesi, maddi tazminat miktarı ile kaza nedeniyle oluşan kusur durumları dikkate alındığında 40.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizli ile birlikte davalılardan ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile 36.106,84-TL sürekli iş görmezlik tazminatı ve 5.293,60-TL geçici iş görmezlik tazminatı olmak üzere 41.400,44-TL tazminatın davalı ... şirketi yönünden 25/02/2016 diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 08/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-) 40.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizli ile birlikte davalılardan ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Maddi Tazminat Yönünden;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.828,06-TL karar harcının, 870,96 TL peşin harç ve 701,00 TL ıslah harcından mahsubu ile noksan kalan 1.256,10 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı ...Ş. lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen üzerinden hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...Ş.'ye verilmesine,
Manevi Tazminat Yönünden;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.732,40 TL karar harcının, 870,96 TL peşin harç ve 701,00 TL ıslah harcından mahsubu ile noksan kalan 1.160,40 TL harcın davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 5.466,65 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 4.863,23 TL yargılama giderinin ve 870,96 TL peşin harç ve 701,00 TL ıslah harcı ve 29,20 TL başvurma harcı toplamı 6.464,39 TL'nin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır